Weggepest

31-05-2008
Door Margalith Kleijwegt

Dankzij Ahmed Aboutaleb ondernemen de instanties eindelijk actie tegen het gezin dat Ger Laan en zijn vriendin terroriseerde. Maar hun woning zijn ze kwijt.

Het uitzicht vanaf het balkon van het nieuwe huis van Ger Laan en zijn vriendin is heel landelijk. Ruisende bomen, groen gras, een grote vijver, een beekje om in te vissen, talloze grazende geiten en ganzen die verfrissing zoeken in het water.

Ger vertelt dat zijn vriendin, die anoniem wil blijven, sinds ze hier zes weken geleden kwamen wonen eindelijk weer goed slaapt. Zich veilig voelt. Hem steekt het nog steeds dat hij uit zijn oude huis is verjaagd.

Ger Laan en zijn vriendin zijn jarenlang door hun onderburen geterroriseerd. Een Marokkaanse familie, bestaande uit moeder, drie zoons in de leeftijd van zestien tot eenentwintig jaar en een dochtertje. De jongens intimideerden en bedreigden Ger en zijn partner. Samen met andere jongens uit de buurt joegen ze vooral haar zo’n angst aan dat ze het jaar voorafgaand aan de gedwongen verhuizing nauwelijks nog thuis durfde te slapen. Doordeweeks verbleef ze in haar atelier – ze is kostuumontwerpster –, in de weekenden vluchtte ze naar de rust van haar caravan in een recreatiepark net over de Duitse grens.

Terwijl Ger de confrontatie aan wilde gaan met zijn belagers, juist omdat hij zich zo onheus behandeld voelde, verlangde zijn vriendin alleen maar naar rust. De enige oplossing leek haar om te vertrekken uit het huis waar ze vier jaar eerder met zoveel plezier waren gaan wonen, maar daar wilde Ger niet van horen. Voor hem stond weggaan gelijk aan capitulatie.

Vandaalbestendig tl-licht
De eerste keer dat ik Ger sprak, was eind vorig jaar (zie: De radicalisering van een buurjongen). We zaten bij hem thuis in de Amsterdamse Baarsjes; met ingehouden emotie deed hij zijn verhaal. Hoe zij beiden dezelfde buurjongen die hen nu naar het leven stond, destijds met open armen hadden ontvangen. Dat Hicham graag koffie rondbracht op verjaardagen, hoe zij Hicham hielpen met zijn huiswerk en dat ze hem regelmatig te eten gaven. Moeder verwaarloosde de kinderen, ze sloeg ze en liet hen soms dagenlang alleen achter. Waar ze naartoe was, bleef dan volstrekt duister. Zowel Ger als de overbuurvrouw informeerde de Kinderbe­scher-ming, maar die zag geen reden in te grijpen.

Eind 2004 verslechterde de situatie. Hicham kwam iets te vaak om geld vragen als hij weer eens niet had gegeten, de lampen in het trappenhuis werden voortdurend stukgemaakt. En de zolder, pal boven Gers hoofd, deed tot diep in de nacht dienst als feestruimte voor de oudere broers. Daarover klagen leidde tot bedreigingen.

De jongens maakten deel uit van een gang. Ze gingen iedere keer een stapje verder, de intimidatie werd steeds persoonlijker. Zo werd Gers vriendin een paar keer op straat ingesloten, waarbij haar te verstaan werd gegeven dat ze moest inbinden, anders wisten de jongens wel raad met haar.

Ger deed zijn beklag bij de politie en bij woningstichting Ymere, de verhuurder. In een brief van 4 november 2004 vroeg hij om ‘vandaalbestendig tl-licht’: ‘Zoals u bekend is hebben wij last van hangjongeren in ons portiek. Op 24 oktober liep het zo uit de hand dat er na belletje trekken een schoen door de ruit ging van onze 87-jarige onderbuurman. Gelukkig was de politie er snel bij en uw glasservice ook. Waarvoor dank!’

In februari 2005 verzochten Ger en zijn vriendin de woningstichting om een gesprek vanwege de niet aflatende geluidsoverlast. De betreffende consulent drong er, net als de politie, op aan dat zijzelf de overlast met de buren zouden bespreken. Maar daarvoor was de situatie inmiddels veel te grimmig geworden.

Het dieptepunt kwam begin juli 2007, toen de auto van Ger voor zijn deur werd gestolen en in de Kostverlorenkade werd geduwd. Een van de buren had gezien dat de toen nog vijftienjarige Hicham achter het stuur was gekropen en de auto hoogstpersoonlijk de straat had uitgereden. Het was Ger Laan zelf die achter deze getuige aan moest gaan en de politie herhaaldelijk moest vragen of ze alsjeblieft zijn verklaring wilde opnemen.

In hun brief van 2 juli 2007, net na het auto­drama, smeken Ger en zijn vriendin in een brief aan de woningstichting: ‘Alsjeblieft, doe iets!’ De woningstichting reageerde schriftelijk. Ze was bereid de vloer van het huis te isoleren en een paar andere praktische zaken te regelen. Maar aan de diepe angst van Ger en zijn vriendin ging ze voorbij. Waarom liet ze die mensen aan hun lot over? Was het onverschilligheid? Was ze soms bang voor die jongens? Waarom is iedereen niet veel eerder om de tafel gaan zitten?

De buurjongens en hun vrienden waren berucht in de buurt. Vermoedelijk waren ze ook betrokken bij het wegpesten van de Egyptische eigenaar (een Kopt) van snackbar Raphael, iets verderop in de straat. Nadat de ruiten daar achtendertig keer waren ingegooid, verkocht de eigenaar zijn snackbar aan de gemeente. Sindsdien doet de ruimte, hoe ironisch, dienst als het kantoor van de straatcoaches.

Doe open
Het lijkt of de ernst van de situatie pas tot iedereen doordrong toen staatssecretaris Ahmed Aboutaleb zich ermee ging bemoeien. Tijdens een lezing in de serie ‘Wat ons bindt’ in de Rode Hoed afgelopen december hoorde hij het schokkende relaas van Ger Laan. Aboutaleb vroeg of hij op de koffie mocht komen.

Begin januari bezocht de staatssecretaris de inmiddels wanhopige bewoners. Hij zei het vreselijk te vinden dat juist deze goedwillende burgers zo werden belaagd. Dit soort probleemjongens, meende Aboutaleb, maakte Wilders zo populair.

Een paar telefoontjes van de staatssecretaris en ja hoor, er kwam schot in de zaak. Een week later, eind januari, zaten Ger en zijn vriendin op het stadsdeelkantoor met de politie, de woningstichting en de stadsdeelvoorzitter om de tafel. Voor het eerst hadden ze het idee dat er werkelijk naar hen werd geluisterd.

In de zenuwslopende week die erop volgde – sinds de gestolen auto is het oorlog op de trap – deed de politie een grote inval bij Hicham en zijn broers, de derde in acht maanden. ‘Politie, doe open,’ zo werden Ger en zijn vriendin gewekt. De politie was op zoek naar de middelste broer, maar omdat moeder nooit opendeed, belde ze altijd bij Ger Laan aan.

Woningstichting Ymere besloot eind januari een uitzettingsprocedure te beginnen tegen de overlastgevende familie. Het liefst zag ze het stel daarna terugkeren. Maar bij een volgende bijeenkomst kregen ze te horen dat het beter was als ze voorgoed uit de buurt vertrokken: hun veiligheid, zo werd gezegd, kon niet worden gegarandeerd. En al wonen ze nu heerlijk rustig, het feit dat hij moest wijken en eigenlijk uit zijn huis is verjaagd, zit Ger nog steeds niet lekker.
Bernard Tomlow, advocaat van Ymere, voert het kort geding dat binnenkort bij de rechtbank zal dienen. De zaak gaat hem aan het hart: ‘Instanties zijn veel te bang om in te grijpen, het ontbreekt ze aan gezag. Die jongens hadden van jongs af aan beter begeleid moeten worden. Ik vind dit echt tragisch. Ger Laan is een mondige man, een positivist met een open houding. Dat zo iemand moet vertrekken, tekent toch de onmacht?’

De naam Hicham is gefingeerd.
Zaterdag 31 mei zit Ger Laan bij ‘Rondom Tien’, Nederland 2, 21.10 uur