08-06-2007
Door Marian Husken en Harry Lensink

De omstreden kroongetuige Peter La Serpe onderhandelde eerder al met justitie. Al in 2003 vertelde de beroepscrimineel over liquidaties in de onderwereld.

Het openbaar ministerie meldde begin april 2007 dat ze – na enkele maanden onderhandelen - een deal had gesloten met een crimineel die ‘betrokken was bij liquidaties’. Justitie verzweeg echter dat er vier jaar eerder al was gesproken met La Serpe. Deze ‘precontractuele onderhandelingen’ werden gevoerd in de periode december 2003 – juni 2004. Hierin vertelde de crimineel over meerdere eerder gepleegde liquidaties. Dit blijkt uit een recent verhoor van de kroongetuige bij de rechter-commissaris. Onduidelijk is nog om welke liquidaties het gaat en of La Serpe zelf een rol heeft gespeeld.

Eisen
De gesprekken uit 2003/2004 werden afgebroken omdat justitie niet kon ingaan op de volgens haar exorbitante financiële eisen die de potentiële kroongetuige stelde. Toch werd het een half jaar later nog eens geprobeerd. Van november 2004 tot januari 2005 zat La Serpe opnieuw aan de onderhandelingstafel. Nu sprak hij met de Criminele Inlichtingeneenheid. Deze keer ging het over mensen in het criminele milieu die gevaar zouden lopen te worden geliquideerd. Opnieuw echter leidde dit niet tot een deal. ‘Waarom niet, dat mag La Serpe volgens de afspraken met justitie niet zeggen’, stelt Marnix van der Werf, advocaat van een van de medeverdachten in de liquidatiezaken van Kees Houtman en Thomas van der Bijl.

Spijtoptant
La Serpe schoot op 2 november 2005 Houtman dood en was betrokken bij de liquidatie van Van der Bijl op 20 april 2006. Tenslotte zou hij hebben meegedaan aan de voorbereiding van een moordpoging op de Hilversumse crimineel George van Dijk. Toen La Serpe eind april, begin mei 2006 als verdachte van deze (pogingen tot) moorden in beeld kwam, koos hij eieren voor zijn geld. Hij wilde zijn afgebroken deal met justitie alsnog aangaan. In ruil voor belastende verklaringen over medeverdachten en opdrachtgevers is aan de kroongetuige een nieuwe identiteit toegezegd. Ook zal het OM aan de rechters vragen om strafvermindering voor deze spijtoptant met bloed aan zijn handen. Na zijn detentie komt hij in een getuigen-beschermingsprogramma zodat hij een nieuw leven kan beginnen. La Serpes advocaat Hans Speijdel kan verder weinig kwijt over zijn cliënt: ‘Voorwaarde voor de deal is dat we niet vertellen hoe die tot stand is gekomen. ’

Dat La Serpe graag wilde praten, is evident. Toen de onderhandelingen met justitie spaak liepen, poogde hij in 2006 om zijn inside story bij de media te slijten. Hij bood zijn gruwelverhaal voor 50.000 euro aan bij onder andere de Telegraaf, aldus de krant. Bij de media vond hij geen gehoor. Zijn geldnood was blijkbaar zo hoog, dat hij daarvoor al een andere bron van inkomsten had aangeboord. In november 2005 schoot hij voor 65.000 euro met een kalasnikov Kees Houtman dood op de stoep van diens huis. Dat bood slechts heel even soelaas, want het bloedgeld was in no time op, zo vertelde hij aan de politie.

Levensdelict
De regeling voor kroongetuigen is twee jaar oud en behelst dat het OM z’n best zal doen om de straf bij de rechter tot maximaal de helft te verminderen. Dat kan zelfs bij een spijtoptant die wordt verdacht van een levensdelict, maar dan moet de deal wel voldoen aan het proportionaliteit- en subsidiariteitsbeginsel. Populair gezegd: een lagere crimineel kan alleen een hogere kan belasten. Of iemand die een ernstiger delict heeft gepleegd dat de getuige zelf.

Met La Serpe heeft justitie een omstreden kroongetuige. Wettelijk is vastgelegd dat kroongetuigen al hun delicten moeten opbiechten, alvorens een geldige deal te kunnen maken. Als blijkt dat ze feiten achterhouden dan is de deal van de baan. Daarnaast mag de officier van justitie niet op voorhand toezeggingen doen aan de crimineel om hem voor bepaalde opgebiechte delicten niet te vervolgen. Zo’n extra cadeautje voor de medewerking buiten de rechter om is ten strengste verboden.

Bivakmuts
En daar wringt het bij La Serpe. Volgens advocaat Van der Werf heeft de kroongetuige veel meer op zijn geweten dan de drie delicten waarvoor hij nu wordt vervolgd: ‘Hij is betrokken bij voorbereidingshandelingen van meerdere aanslagen. In Amsterdam heeft hij met een bivakmuts op en een wapen in de hand staan wachten. Uiteindelijk durfde hij niet te vuren. In Abcoude en Aerdenhout voerde hij verkenningen uit voor afrekeningen. Hij heeft voor twee afrekeningen wapens verschaft aan de daders. Hij was betrokken bij het afpersen van een cokehandelaar en heeft zich zelf schuldig gemaakt aan drugshandel, heling en witwassen. Dit zijn allemaal delicten die hij ook heeft bekend tegenover de officier van justitie.’

Volgens de regels voor deals met criminelen moet het OM de kroongetuige hiervoor vervolgen, meent de raadsman. La Serpes advocaat Speijdel kan en mag niet bevestigen dat de kroongetuige alleen vervolgd zal worden voor de liquidaties op Houtman en Van der Bijl en de poging tot moord op George van Dijk. Ook dat punt valt onder de geheimhouding. Wel wijst Speijdel op het opportuniteitsbeginsel in het algemeen: ‘Als bijvoorbeeld iemand wordt opgepakt voor honderd huisinbraken, dan vind je er vaak alleen de vier belangrijkste daarvan terug in de tenlastelegging.’

Doodseskader
In totaal legde La Serpe, die naar eigen zeggen leraar maatschappijleer wil worden, tussen 2003 en 2007 vijftien zogenaamde kluisverklaringen af. In een van die verklaringen noemt hij de naam Sjaak B.. Volgens La Serpe hebben deze B. en Jesse R., een andere bekende uit het milieu, tegen elkaar opgeboden over de hoeveelheid moorden die ze hebben gepleegd. La Serpe zou getuige zijn geweest van dit gesprek in het Vinkeveense hotel La Residence. Vorige week berichtten verschillende media over dit zogenaamde ‘doodseskader’ dat wel twintig moorden op z’n conto zou hebben.

‘Het lijkt mij niet een serieus onderdeel van de verklaring. Die man is een typische kroongetuige. Hij heeft een hekel aan een aantal mensen en die neemt hij te grazen in zijn verhalen. Mijn cliënt wordt slechts ten laste gelegd de levering van twee wapens die bij een liquidatie zouden zijn gebruikt’, zegt Marnix van der Werf, de raadsman van Sjaak B.. Op de beweringen van La Serpe dat B. minimaal tien moorden op z’n geweten heeft, vraagt justitie niet door, aldus de advocaat. La Serpes raadsman Speijdel: ‘Dat al dan niet doorvragen heeft te maken met de wijze waarop de verklaringen tot stand zijn gekomen. Maar hoe dat in elkaar zit mag ik ook niet openbaren.’