Het wezen van Rudi Fuchs' werk is: lettertjes en de volgorde waarin hij ze aan ons voorlegt.

Telkens als ik in mijn gedachten het boek Kijken. Een leesboek over kunst van Rudi Fuchs aan mij voorbij laat trekken, kom ik terecht bij een pot pindakaas met stukjes noot. Niet zozeer de pot zelf, als wel de inhoud dringt zich aan mij op. Die associatie zal ermee te maken hebben dat bij Fuchs alles draait om de letters die hij gebruikt om die pagina's te vullen waarop geen kunstwerken staan afgedrukt.

Voor Fuchs zijn letters een noodzaak. Ze liggen als een reliëf over het papier. Alsof ze willen voorkomen dat we uitglijden over de illustraties van kunstwerken die ook in het boek staan afgebeeld. Om echt te begrijpen hoe belangrijk die letters zijn, is het zinnig ze zo nu en dan allemaal te tellen. Zoals je een pot pindakaas met stukjes noot pas werkelijk kunt bevatten door de stukjes noot van de pasta te scheiden, zo heb ik ooit alle letters uit een tekst van Fuchs losgeknipt om ze vervolgens op alfabetische volgorde opnieuw te ordenen. Wat blijkt: hij gebruikt niet alle letters even vaak. En toch zit er een systeem in.

Fuchs zou ons de letters ook in een zakje kunnen overhandigen, maar voor zijn systeem gebruikt Fuchs een boek. Met inkt lijmt hij de letters in de volgorde die hem het beste bevalt aan het papier vast. Het is een even slimme als doordachte keuze. Zoals pindakaas ook verkocht wordt in potten, en niet in losse klodders.

Ik kijk nog eens goed naar de pot pindakaas en besef plotseling dat veel mensen pindakaas vooral kopen omdat ze het lekker vinden terwijl anderen er allergisch voor zijn. Ze zijn niet allergisch voor de verpakking, of het etiket. Het is de pinda zelf waar ze niet tegen kunnen. Zolang het potje dicht is, hebben ze nergens last van.

Dus leg ik het boek dicht voor mij op tafel. En dan zie ik het pas. Dat mannetje op de kaft is Rudy Fuchs, met een gezicht van pindakaas met stukjes noot.