31-10-2007
Door Harm Ede Botje

Het SP-kamerlid Jan de Wit heeft kamervragen gesteld naar aanleiding van publicatie in Vrij Nederland over een onderzoek van de Nationale Recherche naar een vermeende oorlogsmisdadiger uit Argentinië die in Nederland woont. Inmiddels ligt het speurwerk stil. Reden: onbekend.

De Nationale Recherche is sinds het voorjaar van 2006 bezig met een vooronderzoek naar een in Nederland wonende Argentijn die er van wordt verdacht oorlogsmisdaden te hebben gepleegd gedurende het militaire bewind tussen 1976 en 1983. De man is in de nadagen van de dictatuur naar Nederland gekomen, maar zijn verleden is nooit eerder onderzocht. De zaak zou aan het rollen zijn gekomen door een tip van nabestaanden van slachtoffers uit Argentinië. Hij was militair en zou actief zijn geweest in de Escuela de Suboficiales de Mecánica de la Armada (ESMA), de beruchte illegale gevangenis van de Argentijnse marine in Buenos Aires. Vanuit deze basis werden mensen overgebracht naar vliegtuigen en vervolgens boven zee in de golven gegooid. Anderen werden gemarteld of geëxecuteerd. Zijn rang, zijn functie, de periode waarin hij werkzaam was én de plek waar hij werkte, maakten het zeer waarschijnlijk dat de Argentijnse Nederlander op zijn minst medeplichtig was aan verdwijningen en martelingen. Afgelopen maanden is het vooronderzoek stil komen te liggen, aldus een anonieme bron die zijdelings bij de zaak betrokken is geweest. De reden hiervoor is onbekend.

Emeritus-hoogleraar internationaal recht Theo van Boven bevestigt dat er een vooronderzoek loopt. Hij gaf het onderzoeksteam van de Nationale Recherche adviezen over de manier waarop in landen als Spanje en Duitsland vergelijkbare rechtszaken zijn begonnen tegen Argentijnen die misdaden hebben gepleegd tijdens de dictatuur. Van Boven Œbetreurt¹ het als het onderzoek daadwerkelijk stilgelegd zou zijn.

De zaak is voor zover bekend niet direct gerelateerd aan de affaire rond Jorge Zorreguieta, de vader van prinses Máxima en voormalig lid van het Argentijnse regime. Hij was afgelopen weekeinde in Nederland om de doop van Ariane bij te wonen, het derde kind van het kroonprinselijk paar. De woordvoerder van het landelijk parket laat weten Œgeen mededeling te kunnen doen over lopende of niet lopende zaken.

SP'er de Wit vroeg minister van justitie Hirsch Ballin afgelopen week via schriftelijke kamervragen om opheldering in deze zaak. De minister moet de vragen binnen zes weken beantwoorden.