Een jonge socialist praat met een jonge PVV-sympathisant: ‘Absurd hoe ver jij in Breiviks gedachtengang meegaat.’

'Als je zou moeten kiezen tussen het Europa van Breivik en het Europa dat we nu hebben, wat kies je dan?' Halverwege het gesprek zet Dennis Tak de zaken op scherp. Patrick Jimenez Quinayas aarzelt even, en zegt dan: 'Het zijne.'

Dennis is vicevoorzitter van de Jonge Socialisten (JS), de jongerenbeweging van de PvdA. Patrick zou als het kon, zegt hij, meteen lid worden van de PVV - bij gebrek aan een officiële jongerenbeweging vertolkt hij regelmatig op eigen titel het jonge PVV-geluid in het debatcircuit.

Ze treffen elkaar op onze redactie in Amsterdam - in het idioom van de PVV het toonbeeld van de linkse grachtengordel, voor de socialist op steenworp afstand van het PvdA-partijkantoor. Hoe kijken deze jonge exponenten van links en rechts naar de aanslag van Anders Breivik op hun generatiegenoten en het debat dat '22 juli' in Nederland veroorzaakte? En wat vinden zij: is (nog meer) polarisatie een goede zaak?

Patrick legt uit dat hij 'nauw betrokken' was bij het initiatief van Kamerlid Hero Brinkman voor een jongerenbeweging. 'Maar ik merkte dat daar binnen de fractie weinig draagvlak voor was. Ik snap dat Wilders het te vroeg vond. De PVV is een relatief jonge partij met controversiële standpunten. Ik denk dat je jongeren eerst moet trainen in: wat vinden we nou echt, en waarom vinden we dit?'

Dennis: 'Wacht even hoor: trainen in wat je vindt?'

Patrick: 'Als je het niet goed uit kan leggen, word je snel onder tafel geveegd. Ik heb het vaak genoeg fout zien gaan bij andere PVV-jongeren.'

Dennis: 'Maar in een jongerenbeweging kun je toch juist ideeën ontwikkelen?'

Patrick: 'Jawel, maar je moet je er dan echt in verdiepen, en ik weet niet of iedereen dat zou doen.' Hij heeft weinig contact met Jacky Stevens, de tiener die samen met Brinkman nog steeds zou werken aan een jongerenclub van de PVV (Stevens was onbereikbaar voor commentaar, red.). 'Ik ga vooral om met jonge PVV'ers die het gedachtengoed van de partij heel serieus nemen: ze hebben allemaal de Koran gelezen en het leven van Mohammed bestudeerd. Je moet snappen op welke judeo-christelijke waarden het Westen gestoeld is, en dat wij daarom beter en vredelievender zijn dan de islamitische wereld.'

Patrick wijst er zelf op: dat wereldbeeld komt ook naar voren uit het manifest van Anders Breivik. Het bloedbad dat Breivik vorige week aanrichtte, naar eigen zeggen om de islamisering van Europa af te wenden, heeft Dennis geschokt: 'Het nieuws kwam in flarden, via Twitter. De jongeren op Utøya zijn lid van onze zusterorganisatie, vele JS'ers hebben er vrienden. Iedereen was ongerust, maar we hoorden dat het te gevaarlijk was om te bellen; de schutter zou de telefoons kunnen horen. Wij houden ook zomerkampen op de Paasheuvel, je kunt je niet voorstellen dat er zoiets gebeurt.' Daar is hij ook niet bang voor, zegt Dennis. 'Breivik was een eenling, we moeten dit niet groter maken dan het is.'

Patrick ziet dat anders. 'Het geweld van Breivik vind ik echt verschrikkelijk, daar mag geen twijfel over bestaan. Maar er is zo veel woede over de multiculturele heilstaat die ons door de linkse partijen is opgedrongen. Eerlijk gezegd zag ik dus wel aankomen dat iemand een keer de daad bij het woord zou voegen.'

Dennis: 'Sorry, wat versta je daar dan precies onder?'

Patrick: 'Dat iemand gekke dingen gaat doen.'

Dennis schuift naar het puntje van zijn stoel en priemt zijn wijsvinger in de richting van zijn tafelgenoot: 'Zeg je nu dat, als je met de multiculturele samenleving doorgaat, het wel eens heel normaal kan worden dat er in Nederland iemand zoals Breivik om zich heen gaat schieten?'

Patrick lijkt niet onder de indruk en vervolgt rustig: 'Normaal is het niet, maar het ligt in de lijn der verwachtingen. Ik ken ze persoonlijk niet, maar ik denk wel dat er mensen zijn die geweld niet zullen schuwen. Overigens vind ik absoluut niet dat Wilders daarom extra op zijn woorden zou moeten letten. Het zijn de PvdA en andere linkse partijen die dit klimaat hebben gecreëerd: zij hebben de islam jarenlang geromantiseerd, dáár zijn mensen boos over.'

Dennis, fel: 'Maar vind je dan niet dat Breivik misbruik maakt van jullie ideologie? Want dat doet-ie!

Patrick: 'Nee, Breivik zegt precies wat de PVV ook vindt: wij willen de islam niet in Europa.'

Dennis: 'Maar Wilders heeft nooit gezegd dat je geweld mag gebruiken om je idealen te verwezenlijken. Sterker nog: ik vind het heel goed dat de PVV in het parlement vertolkt wat er leeft onder haar achterban. Het gaat hier om extremisme, en er is van links tot rechts, van Wilders tot Cohen, bij mijn weten geen partij die dat toejuicht. Daarom vind ik het ook niet opportuun om er een partijpolitieke discussie van te maken.'

Zien we hier nu een Jonge Socialist die PVV-leider Geert Wilders verdedigt? Dennis: 'Nee, ik vind het onverstandig dat Wilders heeft gezegd dat links hier een slaatje uit wil slaan. Die Nederlandse blame game is oninteressant. Met polarisatie tussen links en rechts schiet je niks op, de discussie zou moeten zijn: hoe zorgen we ervoor dat we de democratie zo organiseren dat iedereen zich gehoord voelt, zodat we extremistisch geweld tot een minimum beperken? Over de toon van Wilders kan ik kort zijn: je mag niet oproepen tot geweld, dat is de scheidslijn. Verder wil ik niet in een grijs gebied treden, dat is me veel te subjectief. Ik ga als sociaal-democraat niet tegen Wilders zeggen dat hij zijn mond moet houden. Hij heeft in zijn verklaring voldoende afstand genomen van wat er is gebeurd. Maar ik vind het wel absurd hoe ver jij, Patrick, in Breiviks gedachtengang meegaat.'

Patrick: 'Ik zeg alleen dat ik de woede van Breivik begrijp. De multiculturele samenleving is mislukt. Je kunt honden en katten niet in één hok stoppen en verwachten dat ze vanzelf netjes in een rij naast elkaar gaan zitten. Ik vind dat hier geen plaats is voor de islam, maar daarover ga ik het debat met moslims aan. Daar kan ík mijn woede in kwijt. De PvdA heeft lang geprobeerd om mensen te laten integreren door ze maar gewoon alle vrijheid te geven. Je moet durven benoemen dat zoiets misgaat, en niet zoals de PvdA alleen maar gaan zitten theedrinken.'

Dennis: Je doet een paar aannames over sociaal-democraten die niet kloppen. Wij erkennen dat er ruimte moet zijn voor verschillen tussen mensen, maar je moet natuurlijk niet weglopen voor bepaalde uitwassen. Daarom is de fractie bijvoorbeeld voor een verbod op onverdoofd ritueel slachten. Maar ik geloof niet dat je kunt volhouden dat Nederland mislukt is. We horen tot de rijkste en gelukkigste landen van de wereld.'

Patrick: 'Waar is die samenleving van jullie dan gelukt? Als ik in Den Haag door de Schilderswijk loop, zie ik alleen maar Turkse bakkers en Marokkaanse slagers. Dan denk ik: waar zijn de Nederlanders?'

Dennis: 'Maar heb je daar last van?'

Patrick: 'Ja, ik vind het een vreemd gezicht. Hoe kun je je land nou opdelen en aan iedereen een stukje geven? Ik ben er trots op dat ik in Colombia geboren ben en ik vind ook dat Nederlanders trots zouden moeten zijn op hun eigen land. Ik ben ook trots dat ik door mijn adoptieouders ben grootgebracht in een westerse cultuur die de mensenrechten waarborgt. We zitten in Europa inmiddels met een gewelddadige ideologie die ik het liefst zou zien verdwijnen. Dat is een droom, dat snap ik ook wel. Als je Nederland wilt houden zoals het is, moet je nu zeggen: stop. Grenzen dicht. Maar Geert Wilders zegt tegelijkertijd: wij gaan geen moslims uitzetten. Ze kunnen hier leven maar dan wel volgens de regels van de Nederlandse samenleving a.u.b.'

We staan lijnrecht tegenover elkaar, stelt Patrick aan het eind van het gesprek monter vast. Na een uur debatteren dringt zich ook in stijl de gelijkenis op met de leiders van de partij waarmee ze sympathiseren: Patrick benoemt de zaken bij voorkeur 'rauw op je dak', Dennis formuleert lange zinnen die hij begint met 'laten we wel wezen'. Want ja, binden is ook zíjn credo. Zo blijft het bij een beleefd potje meningsverschillen.

Vorige week hielden de Jonge Socialisten een wake voor de slachtoffers van Breivik. Verschillende jongerenafdelingen van politieke partijen waren aanwezig, maar geen jonge PVV'ers. Dennis: 'Ze hebben natuurlijk geen jongerenorganisatie, we hebben eigenlijk nooit contact met de PVV. Het is eerlijk gezegd niet eens in me opgekomen om ze uit te nodigen.' Snel voegt hij eraan toe: 'Al waren ze natuurlijk wel welkom geweest.'

Dennis

Dennis Tak (25) is masterstudent bedrijfskunde aan de Erasmus Universiteit en vicevoorzitter van de Jonge Socialisten. Hij werd in 2006 lid van de PvdA. Vooral het verheffingsideaal sprak hem aan. 'Mijn vader komt uit een arbeidersgezin, maar kon doorstuderen. Dat had nooit gekund zonder sociaal-democratische partij. Ik vind het mooi dat je iedereen de kans geeft om zijn eigen top te bereiken.'

Patrick

Patrick Jimenez Quinayas (28) heeft een eigen vormgevingsbedrijf en noemt zich 'PVV-vrijwilliger'. 'Tot 2001 interesseerde ik me niet voor politiek, maar na 9/11 las ik alles: wie zijn die extremisten, wat willen ze? De eerste keer dat ik Wilders op tv zag, had hij een boek over de islam in zijn hand dat ik een week daarvoor in de bibliotheek had gelezen. Ik wist: die man spreekt de waarheid.'