Kranten beconcurreren elkaar van oudsher op leven en dood. Pas als dat niet gebeurt moet je je zorgen maken.

De vicevoorzitter van journalistenvakbond NVJ maakt zich zorgen. Recente mediahypes, schreef Hella Liefting maandag op de opiniepagina van dagblad Trouw, laten 'weer eens' duidelijk zien hoezeer de journalistieke 'normen en waarden' onder druk staan.

Van de Britse afluisterschandalen tot het 'op straat gooien' van de amoureuze mails van GroenLinks-Kamerlid Mariko Peters - 'in alle gevallen' hadden de betrokken journalisten zich achter de oren moeten krabben, en 'eerlijk moeten nadenken over de echte beweegredenen achter publicatie'. Nadenken over 'de mogelijke effecten op het lijdend voorwerp' had wellicht ook geen kwaad gekund. Volgens de vakbondsvrouw is dit gebrek aan bezinning een teken dat 'het vak' raakt uitgehold. 'Slordig en ongecontroleerd' slingeren wij nieuwtjes de wereld in. En dat komt, begrijp ik, door de 'toegenomen concurrentie en tijdsdruk'.

Ook de ombudsman van NRC Handelsblad wees vrijdag in een analyse van de zaak-Peters naar de 'concurrentie op de lezersmarkt' die 'moordend' zou zijn. Doorbroken is de journalistieke consensus uit de 'gouden tijd van de kranten', schreef Sjoerd de Jong, toen de oplagen maar bleven stijgen. 'Niemand wil achterblijven. Beter terugroeien dan de boot missen. Terughoudendheid is capitulatie.' En dus hijgen wij met z'n allen achter zo'n affaire aan.

Het zijn, met alle respect, nogal omineuze conclusies - zeker gezien de voorgeschiedenis van dit geval. Zowel De Telegraaf als dit blad hadden al in 2007 kunnen publiceren over Mariko Peters' liefdesperikelen, maar besloten dat niet te doen. Daardoor bleven u en ik geheel onkundig, totdat HP/De Tijd er twee weken geleden mee kwam. Dus hoezo zou ineens deze affaire aantonen dat de complete beroepsgroep 'slordig en ongecontroleerd' en zonder 'terughoudendheid' te werk gaat?

Natuurlijk zijn er genoeg redenen om te mopperen op de hedendaagse journalistieke zeden. Maar verslaggevers die zich monomaan vastbijten in een zaak zijn geen splinternieuw verschijnsel. Dat gebeurde ook in de 'gouden tijd', zoals trouwe lezers van dit weekblad zich ongetwijfeld herinneren. Dat ze zich daarbij zelden bekommeren om de mogelijke gevolgen voor het 'lijdend voorwerp' was ook toen de goede gewoonte. De 'moordende' concurrentie aanwijzen als belangrijkste boosdoener lijkt me sowieso onzinnig. In elke open samenleving beconcurreren kranten elkaar van oudsher op leven en dood - gelukkig wel. Pas als dat niet gebeurt, moet je je zorgen maken.

Interessant aan deze kwestie is eigenlijk alleen dat beide partijen, de boodschapper én de aangeklaagde, knulligheid op knulligheid stapelden.

HP/De Tijd zelf had twee weken geleden duidelijk nog geen idee. Prominenter op de cover stond een miezerig verhaal aangekondigd rond 'het secreet achter Cruijff'. En in het stuk over het Kamerlid ging het bladzijdenlang over 'medeplichtigheid' aan kinderontvoering. Dat er ook 'vriendjespolitiek' kon zijn bedreven, werd in een bescheiden kadertje gebracht - terwijl een kleuter kon bedenken dat zoiets veel explosiever zou kunnen zijn. Peters en haar partij hulden zich op hun beurt te lang in stilzwijgen, om vervolgens te schril te juichen toen Buitenlandse Zaken vrijdag met een onderzoeksrapport kwam. Dat tikte haar immers wel degelijk op de vingers.

Het was, al met al, weinig verheffend. Maar het einde der tijden laat vast nog wel even op zich wachten.