07-06-2008
Door Margalith Kleijwegt

In Duitsland werd dit weekend een ‘Kritische Islamconferentie’ gehouden. Ehsan Jami’s voorstel om radicalen het land uit te gooien, stuitte er op bezwaren.

Of de aanwezigen twee minuten stil willen zijn voor alweer een Duits slachtoffer van eerwraak. De toehoorders in de volle collegezaal zwijgen plechtig. 'Laten we hopen dat dit de laatste is,' verzucht Mina Ahadi, oprichtster van het Duitse comité voor ex-moslims. Aan de Universiteit van Keulen werd afgelopen weekend een 'Kritische Islamconferentie' gehouden, georganiseerd door linkse organisaties samen met het Duitse comité van ex-moslims.

In een achterafstraatje ligt het universiteitsgebouw waar de tweedaagse conferentie zal plaatsvinden. Beneden in de kantine worden broodjes en drankjes geserveerd door Iraniërs die jaren geleden hun land ontvluchtten vanwege het onderdrukkende regime van de ayatollah's.
Op de tweede verdieping staan twee beveiligers naast de collegezaal waar het na de eerste toespraak al bloedheet is vanwege de heftige emoties. De meeste congresgangers zijn Duits én vurig atheïst, ze laten geen moment onbenut om erop te hameren dat geloof dé vijand van het volk is. De Jyllands-Posten, de Deense krant die de gewraakte cartoons van de profeet Mohammed publiceerde, is er ook.

'Hoop en liefde'
Student elektrotechniek Souhaib, 24, van oorsprong Tunesiër, slaat zijn ogen neer als ik vraag waarom hij hier is. Hij frummelt met zijn pen, haalt diep adem en gooit het er dan uit: 'Ik ben ex-moslim.' Nog nooit heeft hij deze zin hardop gezegd. Hij is als de dood dat zijn familie in Saoedie-Arabië erachter komt dat hij van zijn geloof is gevallen. 'Ik weet dat ik in Duitsland leef, maar toch ben ik bang. Ik moet altijd liegen, zelfs mijn vrienden zouden het niet accepteren als ik hun de waarheid vertel.'

Houda, begin twintig en studente politicologie, is een kleine, pienter uit haar ogen kijkende moslima. Ze fluistert me toe dat ze voor haar studie politicologie bezig is met een artikel over vrouwen in de islam. Ondertussen roept de hoogbejaarde schrijver Ralph Giordano vanaf het podium dat het voornemen van de Turkse gemeenschap in Keulen om een grote moskee te bouwen alleen gezien kan worden als een agressieve daad die hoe dan ook voorkomen moet worden. Luid applaus.

In de wandelgangen duikt beroeps-ex-moslim Ehsan Jami op, die aan wie het maar wil horen vertelt hoe groot de druk van regeringswege op hem was om na Fitna géén kritische islamfilm te maken. Omstanders knikken bewonderend en meelevend. Overigens is hij opnieuw bezig met een film, zegt hij, maar eentje die bindt en juist geen tweespalt zaait.

Later, als hij in de grote zaal het woord voert, wil hij het over 'hoop en liefde' hebben. Maar het lijkt of hij tijdens zijn speech toch even de weg kwijtraakt. 'Omdat ik politicus ben zoek ik oplossingen,' begint Jami monter. Daarom zou de regering, zegt hij, radicale moslims zonder pardon het land uit moeten gooien. 'Deporteer ze, stuur ze naar huis.' Applaus. Maar als de moderator zijn in het Engels gesproken woorden in het Duits vertaalt, wordt er vanuit de zaal bezwaar gemaakt, niet alleen vanwege de connotatie met het nationaal-socialistische verleden, maar ook omdat je andere landen dan weer met die radicalen opzadelt.

'Geloven jullie dan dat dit soort mensen ooit zal veranderen?' houdt Jami vol. 'Ik heb die hoop opgegeven.' Als hij over een tijdje in de Tweede Kamer zit, vervolgt hij, hoopt hij mee te werken aan een wet die het mogelijk maakt om van deze 'rotte appels' af te komen.
Maryam Namazi, voorzitter van het Britse comité voor ex-moslims, benadrukt in een vlammend betoog dat het flauwekul is om ingezetenen van een land te willen deporteren. 'Het is een internationaal politiek probleem, dat moeten we onder ogen zien.'

Later die dag vraagt de in Duitsland zeer serieus genomen Mina Ahadi zich af waarom het toch telkens misgaat met die Nederlandse ex-moslims. Eerst Ayaan Hirsi Ali die zoveel weerstand opwierp en nu Jami die vandaag, naar haar idee, weinig verstandigs zei. In Skandinavië, Engeland en Zwitserland gaat het goed met de comités, Nederland blijft in deze strijd een zorgenkindje.
Studente Houda, waarschijnlijk de enige moslima in de zaal, vraagt zich af waarom er zo gegeneraliseerd wordt. Hier wordt gedaan alsof alle moslims hun vrouw stenigen, zijzelf komt juist uit een liberaal gezin.

Souhaib kan zijn geluk niet op. Hij geniet van de felheid en klapt zijn handen blauw. Alleen al het besef dat hij niet alleen staat, sterkt hem enorm. Maar lid worden van het comité voor ex-moslims is geen optie. 'Ik ben veel te bang dat mijn naam uitlekt.'