Grappige speling van het lot: slechts een paar maanden geleden verdedigden Kamerleden Boris van der Ham (D66) en Ineke van Gent (GroenLinks) hun voorstel om het parlement meer greep op de kabinetsformatie te geven. Ze wilden een eind maken aan de ouderwetse gewoonte dat de Koningin na de verkiezingen hoogwaardigheidsbekleders als de vice-president van de Raad van State raadpleegt en daarna een informateur benoemt. Waarom kon de Kamer geen debat over de verkiezingsuitslag houden en dan een informateur voordragen? Van der Ham: 'Kiezers geven hun stem en moeten daarna kunnen zien wat er met die stem gebeurt. Afgelopen jaren verschijnen lijsttrekkers na de verkiezingen wel op televisie en in kranten, maar lichten hun ideeën over nieuwe coalities niet toe in het parlement. En ze konden dus ook niet kritisch bevraagd worden door andere politici. Dat moet anders.'

Niet iedereen stond voor dit staaltje van nieuwlichterij te juichen. Paul Kalma, het inmiddels afgeserveerde geweten van de PvdA-fractie, voelde er wél voor: 'Het is raar als het hele land na verkiezingen het over een nieuwe regering heeft, alleen de Tweede Kamer niet.' De conservatieve partijen reageerden sceptisch. Jan Schinkelshoek, de christen-democratische staatsrechtdeskundige, vond het voorstel overbodig. Het stond de Kamer al sinds de jaren zeventig vrij een debat over de verkiezingsuitslag te voeren. Alleen was daar op één keer na geen gebruik van gemaakt. De parlementariërs prefereerden kennelijk zelf dat de Koningin het voortouw nam. Het voorstel van D66 en GroenLinks noemde hij 'niet elegant' tegenover het staatshoofd en haar collectief van adviseurs.

VVD'er Willibrord van Beek vreesde dat - als de politici het voor het zeggen kregen - de middelmaat zou gaan regeren. Ook SGP en ChristenUnie wezen het plan af. Net als SP'er Ronald van Raak en PVV-woordvoerder Raymond de Roon. Maar volgens hen hoorde de Koningin tijdens de kabinetsformatie in het geheel geen rol meer te spelen. Ze kon zich beter richten op wat wijlen prins Claus de core business van de monarchie noemde: lintjes doorknippen.

Na veel getouwtrek werd het voorstel van D66 en Groen Links aanvaard. Anders dan oorspronkelijk de bedoeling was, werd de Kamer niet verplicht een debat aan de verkiezingsuitslag te wijden. Zoiets moest alleen tot de mogelijkheden behoren.

Er kwam niets van terecht. Na 9 juni hadden de nieuwe volksvertegenwoordigers hun handen vol aan afscheidsrecepties, welkomstrecepties, de al dan niet vegetarische barbecue en de traditionele rijsttafel in Nieuwspoort. Om een debat over de verkiezingen vroeg niemand. Zo bleef ook in 2010 het Geheim van Paleis Noordeinde intact.

Totdat uitgerekend de rechtse partijen de ouderwetse achterkamertjespolitiek doorbraken. Tegen de zin van het 'collectief van adviseurs' deelden Rutte, Wilders en Verhagen mee dat ze in plaats van een meerderheidskabinet een minderheidskabinet met gedoogsteun van de PVV gingen vormen. Met Ivo Opstelten in plaats van Harer Majesteits vertrouweling Ruud Lubbers als informateur. Toen knetterrechts tijdelijk strandde, kondigde Rutte via de media aan dat hij zelf een regeerakkoord zou gaan schrijven. De Koningin was nog niet van dat plan op de hoogte of het was al weer ingetrokken. VVD, PVV en CDA wilden door - onder leiding van Opstelten. Het voorgeschreven bezoek aan het paleis was daarmee teruggebracht tot een ritueel kopje koffie drinken met de Koningin.

Het hof sloeg terug. Niet de VVD-voorzitter maar vice-president Tjeenk Willink van de Raad van State kreeg de opdracht. Maar veel meer dan een beetje tegensputteren was het niet. De vorstin besefte dat rechts niet meer viel tegen te houden.

Nu waren het de linkse partijen, die in april Beatrix nog van een van haar belangrijkste bevoegdheden wilden beroven, die op hun achterste benen stonden. Onhoffelijk was de manier waarop Rutte, Wilders en Verhagen de Majesteit hadden geschoffeerd, zeiden Cohen, Halsema, Pechtold en Roemer unisono. Terwijl rechts juist vond dat het paleis moest inbinden. VVD-campagneleider Henri Kruithof twitterde dat Tjeenk Willink 'de wens van de democratisch gekozen meerderheid van de Tweede Kamer' te respecteren had. Hans Hillen, sinds Jack de Vries verliefd werd op zijn adjudante weer helemaal terug als dé spindokter van het CDA, maakte de Koningin én vice-president Tjeenk Willink uit voor leden van een oudere generatie die in gemopper dreigden te vervallen.

Waarmee maar weer eens bewezen is dat in de politiek principes zo rekbaar zijn als kauwgom.