09-12-2006
Door Carolina Lo Galbo

Het OM gaat in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank dat de ex-landmachtmilitair Jethro W. schuldig is aan dienstweigering, maar geen celstraf krijgt. W. sleept nu Defensie voor de rechter.

Dienstweigeraar Jethro W. wil niets liever dan de rechtszaak afsluiten en doorgaan met zijn leven. Zijn stage als leraar op een school voor ‘moeilijke jongeren’ afronden en dan aan de lerarenopleiding beginnen. Maar voorlopig heeft hij andere zaken aan zijn hoofd.

Drie weken geleden werd hij door de Arn­hemse rechtbank strafbaar bevonden voor dienstweigering. In maart had de soldaat tweede klasse in het 44ste Pant­serinfan­teriebataljon te Havelte aan zijn commandant laten weten dat het hem ‘niet verstandig leek om te worden uitgezonden’ naar Uruzgan; hij weigerde te gaan. In Vrij Nederland noemde hij zijn bataljon ‘een kindercrèche’ en een ‘groepje hangjongeren’. Hoewel Jethro strafbaar werd bevonden, legde de rechter hem, anders dan het OM gevorderd had, geen celstraf op. Een straf zou niet op zijn plaats zijn omdat Jethro drie jaar goed dienst heeft gedaan, is ontslagen, een posttraumatische stressstoornis (ptss) heeft opgelopen door een vorige missie en door de vervolging veel media-aandacht kreeg. Maar als het aan het OM ligt, blijft het niet bij een strafblad en moet hij de cel in. Op 13 november tekende het OM hoger beroep aan tegen de uitspraak van de rechtbank. De eis: vier maanden celstraf.

Jethro’s advocaat, Hein Dudink, was het ook niet eens met de uitspraak. Volgens hem is de voormalige militair alleen maar gebruikt om een voorbeeld te stellen en had hij vrijgesproken moeten worden. Ook de militaire vakbond AFMP reageerde verbijsterd: ‘Iemand die psychisch in de war is, hoort niet op uitzending te gaan.’

De advocaat gaat aangifte doen tegen Defensie, zegt hij in een gesprek met Vrij Nederland. Volgens hem is Defensie ernstig tekort geschoten in de nazorg van Jethro. Hij noemt als voorbeeld een psycholoog die Jethro naar aanleiding van een uitgebreide vragenlijst belde ‘omdat het moest’ en die daarna nooit meer iets van zich liet horen. Het telefoontje kwam pas acht maanden na het inleveren van de vragenlijst, toen ‘het begon te rommelen’. Daarnaast had Jethro nooit aangewezen mogen worden om op missie te gaan, volgens Dudink: ‘Zijn directe commandant had eerst Jethro’s uitzendgeschiktheid actief moeten nagaan alvorens hem aan te wijzen voor de uitzending. Dat staat letterlijk in het Integraal Zorgconcept Vredesoperaties.’ Aan de hand van een medische vragenlijst, met onder meer vragen over eerdere uitzend­ervaringen, wordt de hernieuwde uitzendgeschiktheid nagegaan. Jethro heeft dit formulier nooit hoeven invullen. Dudink: ‘Formeel ligt er genoeg bewijs van de nalatigheid van Defensie. Er waren aanwijzingen genoeg dat het niet goed ging met Jethro, maar die zijn keer op keer genegeerd. Jethro lijdt aantoonbaar aan ptss, en dat is door het handelen van Defensie verergerd.’

Defensie wil niet inhoudelijk reageren. Een woordvoerder: ‘We zijn bekend met het hoger beroep en wachten de zaak af.’