06-01-2007
Harm Ede Botje

Brigade-generaal Ton van Loon heeft de leiding over de internationale troepenmacht ISAF in Zuid-Afghanistan. Hij legt de nadruk op wederopbouw.

Maar in december begon de operatie Baaz Tsuka (‘Valkennest’) om de Taliban ten zuiden van Kandahar aan te pakken. En daaraan doen Nederlandse grondtroepen, F-16’s en Apache-gevechts­helikopters mee.

Bent u niet buiten uw boekje gegaan door Nederlandse troepen in te zetten in operatie Baaz Tsuka?

‘Deze operatie is anders van aard dan de operatie Medusa die vorige zomer in hetzelfde gebied plaatsvond. We werken nu nauw samen met de Afghaanse autoriteiten en de stamoudsten ter plaatse. We leggen contacten met de bevolking. Alleen daar waar het nodig is, en dan ook heel precies, pakken we de Taliban aan. Ik wil niet te vroeg juichen, maar tot nu hebben we geen eigen verliezen, geen verliezen bij het Afghaanse leger en geen burgerslachtoffers.’

SP’er Harry van Bommel zegt dat Nederland met meedoet aan een ‘vuile oorlog’.

‘Dat is absoluut onjuist. Of het nou Engelsen, Canadezen of Amerikanen of Nederlanders zijn, wat er op dit moment gebeurd is een buitengewoon zorgvuldige operatie.’

Over het brute Amerikaanse optreden van de afgelopen jaren bestaan veel klachten, ook in Uruzgan.

‘De samenwerking verloopt steeds beter.’

Het was dus aanvankelijk minder goed.

‘Toen de Nederlanders aankwamen in Uruzgan, zaten de Amerikanen er al jaren. Hun houding was: wij weten hoe het moet. Maar ik denk dat de samenwerking beter wordt.’

De Engelse Navo-opperbevelhebber voor Afghanistan David Richards zei in september dat als niet binnen zes maanden een klinkklare overwinnig zou worden behaald op de Taliban de Navo de oorlog zou verliezen.

‘Het is belangrijk dat we de winterperiode gebruiken om voet aan de grond te krijgen.’

Een Engels konvooi reed op 3 december in Kandahar op een bom. Ze schoten vervolgens wild om zich heen, waarbij burgers om het leven kwamen. Hoe voorkom je zulke incidenten?

‘Dat is lastig. We hebben opnieuw cursussen gegeven hoe je konvooien moet rijden. En ik heb opdracht gegeven om alle konvooien die niet strikt noodzakelijk overdag door de stad heen moeten ‘s avonds te laten rijden.’

U bent optimistischer dan bijvoorbeeld VN-baas Kofi Annan die schreef: nooit is de situatie ernstiger geweest dan in 2001 toen de Taliban viel.

‘Ik vind dat enige vorm van optimisme noodzakelijk is om hier te kunnen werken. Het is mogelijk om ook in het zuidelijke deel van Afghanistan vooruitgang te boeken. Maar dat moeten we dan wel allemaal samen doen. Daarom is het belangrijk dat de Nederlanders meedoen aan de operaties rond Kandahar.’

President Karzai heeft ook corrupte mensen benoemd. Moet hij schoon schip maken?

‘Corruptie is een van de grote problemen van Afganistan. De scepsis ten opzichte van de centrale regering in Kaboel is groot. Karzai heeft net een aantal rechters benoemd die de corruptie gaan bestrijden, dus ik denk dat ook daar vooruitgang wordt geboekt.’

Hoe kan het dat het in Uruzgan zoveel rustiger is dan in de provincies Kandahar en Helmand?

‘Uruzgan is minder dicht bevolkt dan de andere twee provincies. Kandahar heeft ook veel meer symbolische waarde voor de Taliban. En ik denk dat de Nederlandse aanpak in Uruzgan succesvol is. De Engelsen hebben in hun provincie in het begin overal posten opgezet die constant werden aangevallen. Maar ze zijn daarop teruggekomen. Ze werken nu ook met het inktvlekmodel.’

Wat me opviel toen ik in Tarin Kowt was, is dat er een groot gebrek is aan vliegtuigen en helikopters.

‘Als er een ding is wat verbeterd kan worden, is het het luchttransport. We moeten voortdurend kijken waar we de beperkte capaciteit inzetten, anders komen we te kort.’

Moet Nederland meer vliegtuigen sturen?

‘We hebben al transport- en gevechtshelikopters, het zou geweldig zijn als andere Navo-landen hun steentje bijdragen.’