15-03-2003
Door Ko Colijn

Wordt het oorlog met Irak of niet? De beslissing ligt in handen van maar een paar mensen, zes mannen en een vrouw. Wie zijn het?

George W. Bush

Zijn vader werd in 1993 tijdens een bezoek aan Koeweit bijna vermoord door Iraakse agenten. Bush jr. waarschuwde tijdens zijn verkiezingscampagne Irak al dat hij niet zou toestaan dat het land massavernietigingswapens zou ontwikkelen. Eerste daad na zijn inauguratie in januari 2001: een stevige luchtaanval op Irak. Na 11 september toonde hij zich beheerst en verwierp een blinde wraakactie tegen het land. Hij wist dat hij werd omringd door mensen die ook met zijn vader krijgsberaad over Irak hadden gevoerd. 'Ik wilde niet dat een rationele koers voor de nieuwe oorlog zou worden gedicteerd door hun vorige ervaring op dit terrein,' zei de president tegen journalist Bob Woodward. Maar afgelopen donderdagnacht noemde hij Saddam een 'kankergezwel' dat hij desnoods zonder VN-resolutie zou uitroeien. Volgens zijn nieuwe woordvoerder Fleischer richt hij daar zo nodig een nieuwe Veiligheidsraad voor op.

Colin Powell

Als de Verenigde Staten een parlementaire democratie waren, zou Powell misschien de Carrington-doctrine volgen en aftreden, om zich aan zijn hobby te wijden: knutselen aan oude Volvo's. In zijn hart haat de minister van Buitenlandse Zaken de right wing nuts in strakke pakken die Bush zover hebben gekregen dat de VS desnoods op eigen houtje Irak zullen vermorzelen. Twaalf jaar geleden vond Powell al dat de VS dat alleen moesten doen als er een vitaal nationaal belang op het spel stond (een Iraakse bezetting van Saoedi-Arabië was dat wel, Koeweit niet). En zonder bondgenoten kun je wel de oorlog winnen, maar niet de vrede. Toch werd hij de held van Desert Storm, want een officier is loyaal aan zijn president. Ook nu: in augustus won hij Bush voor de VN-route, die uiteindelijk leidt tot óf ontwapening, óf oorlog. Het werd een beetje ontwapenen door te dreigen met veel oorlog. Van de Fransen kreeg hij stank voor dank. Met Blix heeft hij het nu wel gehad: die waagde het te twijfelen aan zijn bewijzen van Saddams bedrog: toen Powell op 5 februari verzuchtte 'enough, enough', moet hij niet alleen aan Saddam Hoessein gedacht hebben maar ook aan zijn eer.

Condoleezza Rice

Steun en toeverlaat van George Bush. Ze is nationaal veiligheidsadviseur en de slimste van allemaal. Speelde Schumanns Kinderszenen toen ze vier was, aarzelde op haar vijftiende tussen een carrière als concertpianiste of als wetenschapper. Ze koos voor de wetenschap, werd hoogleraar Sovjetstudies op haar zesentwintigste en pendelde als medewerkster van Bush' vader in 1989 – ze was vijfendertig – al naar het Kremlin om Gorbatsjov te doen inzien dat de twee Duitslanden herenigd moesten worden en dat de koude oorlog voorbij was. Nu moet ze Poetin ervan overtuigen dat de koude oorlog tegen Irak is afgelopen en dat het tijd is om er een hot war van te maken. Misschien moet ze Chopin voor hem spelen, hij houdt van nocturnes.

Tony Blair

De Engelse premier balanceert op de rand van de afgrond. Hij heeft zich gecommitteerd aan een oorlog die zijn Labourparty en het Britse volk niet willen. Hij maakt het zich nog moeilijker door te verkondigen dat hij zelfs dwars tegen 'een paar onredelijke veto's in' toch zij aan zij met Bush de oorlog ingaat. Juristen bespotten Blair om dat standpunt, en atoomchef El Baradei maakte het nog erger door zijn geheime dienst impliciet van fraude te beschuldigen: de papieren die moesten bewijzen dat Irak uranium in Afrika had gekocht, waren vals. Hoe kan Blair gered worden? Door een wonder in de Veiligheidsraad, als zijn resolutie het mocht redden. Door een klinkende en snelle overwinning tegen Irak, liefst met de vondst van veel antrax en verboden scudraketten. Of door de 40.000 Britse soldaten niet te laten meevechten tegen Irak en ze 'voor vredeshandhaving' achter de hand te houden. Maar die uitweg zal Blair wel niet geboden worden, hij staat voor een onmogelijk dilemma.

Paul Wolfowitz

Op deze plaats had ook vice-president Dick Cheney of minister van Defensie Donald Rumsfeld kunnen staan. Harde neoconservatieven die al jaren ending regime bepleiten. Ze willen niets van sancties en indamming weten. Sinds 'Afghanistan' zijn ze alleen nog maar gesterkt in het idee dat je met air power soms heel geslaagde politieke veranderingen op touw kunt zetten. Zij zien wel wat in bombing into democracy. Wolfowitz is de laagste in rang (onderminister van Defensie), maar de meest intellectuele civilian. En bepaald een man met een consistente visie. Interveniëren de Verenigde Staten alleen in landen waar een christelijk en westers marktmodel gered moet worden? Onzin, zegt Wolfowitz, de rest van de wereld keek toe toen wij voor snelle Islamitische Interventiemacht speelden in Bosnië, Somalië, Koeweit en Noord-Irak. En wat is er eigenlijk tegen om democratie te exporteren? De plaatselijke bevolking applaudisseert terwijl Europese intellectuelen staan te lamenteren. Van Wolfowitz is ook de huidige definitie van leiderschap en neomultilateralisme: doe wat moreel verplicht is, dan volgt de rest vanzelf.

Dominique de Villepin

Opgeklommen van persattaché op de Franse ambassade in Washington tot leider van de anti-VS-alliantie. Frankrijk zal zijn diplomatieke Force de Frappe, het vetorecht, in de Veiligheidsraad inzetten. Als kampioen van de internationale rechtsorde vecht hij ook voor Frankrijks laatste kans een rol op het wereldtoneel te spelen. Maar een Frans veto betekent ook dat de Verenigde Staten voortaan de Veiligheidsraad zullen negeren en misschien wel opblazen. Wachtte de Villepin vorig jaar ook op toestemming van de Veiligheidsraad om militair in te grijpen in Ivoorkust? Welnee. Trok hij zich iets aan van de EU-afspraak om president non grata Mugabe niet te ontvangen? Ook niet. De Villepin, schrijver van een boek over Napoleon, romantisch poëet (vier gepubliceerde bundels), kenner van Dante en Faust, hanteert het internationale recht soms met dichterlijke vrijheid.

Hans Blix

Was drie maanden lang plaatsvervangend chef van de wereld, beslisser over oorlog en vrede. Als hij onomwonden had durven zeggen dat Irak 'niet meewerkte' aan zijn wapeninspecties en zijn opdracht had teruggegeven, was het nu geen crisis geweest – maar wel oorlog. Als hij openlijk had durven verkondigen dat Irak 'oprecht meewerkte', waren er misschien zelfs wel geen oorlog en geen crisis geweest. Nu hij geen van beide over de lippen kan krijgen, koersen we af op oorlog én crisis.