Nog niet zo lang geleden wond iedereen zich hevig op over het hedendaagse verval der zeden. En nu?

Hoe zou het toch zijn met de seksualisering van de samenleving? Nog maar enkele jaren geleden kon je geen krant openslaan, geen zender aanzetten of de frase kwam je tegemoet.
Als ik me niet vergis begon het met de VPRO-documentaire Beperkt houdbaar van Sunny Bergman in 2007. Haar film was een hoogstpersoonlijke afdaling in de krochten van de cosmetische industrie en het glossywezen; de maakster hield die namelijk verantwoordelijk voor het 'negatief lichaamsbeeld' waaronder jonge vrouwen massaal zouden lijden. Een 'megaproces' tegen schoonheidsfabrikanten stond al op stapel. Het moest maar eens afgelopen zijn, vonden Bergman en haar geestverwanten, met de dictatuur van jong, strak en sexy.

Plotseling wemelde het in de pers van berichten over het hedendaagse verval der zeden. Een kloek uitgevallen poster van een mevrouw in goudkleurige bikini leverde, ongetwijfeld tot vreugde van de adverteerder, een stroom publiciteit op. Muziekclips met hitsige beelden kwamen in een kwade reuk te staan, waarbij menigeen moeiteloos het verband legde met seksuele uitwassen in kelderboxen. De term 'breezerseks' deed zijn intrede: na overhandiging van een zoetig mixdrankje bleken piepjonge meisjes tegenwoordig tot alles bereid - echt waar.

Niet veel later riepen twee manifesten op tot aanpak en maatregelen. Van het clubje rond Bergman moest seks 'weer haute couture' worden, zeker tienduizend ondertekenaars waren het met die stelling eens. Een ander gezelschap zag de liefde voortaan bij voorkeur 'slow' bedreven, waarbij het de publieke omroep een begeleidende rol toebedeelde. Uiteraard wilden adviesorganen en politici niet achterblijven. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid wijdde in een van zijn rapporten een compleet hoofdstuk aan 'het seksuele mijnenveld', een PvdA-minister noemde het verschijnsel een 'nieuwe uitdaging in het emancipatieproces'. Hij gaf liefst vier instituten de opdracht tot 'een gedegen verkenning naar de effecten van de seksualisering'.

Tegengeluiden klonken er nauwelijks. Bijna niemand stelde de toch tamelijk voor de hand liggende vraag of er feitelijk wel sprake was van een zorgwekkende trend. Of onze mores er werkelijk zoveel bedenkelijker voor stonden dan pakweg tien, dertig, honderd jaar geleden. De seksualisering van de samenleving was als een geopenbaarde waarheid waarin iedereen geloofde - inclusief de pers, helaas.

Maar zie. Net als bij alle hypes verdween de commotie even raadselachtig als ze was begonnen. Van dat 'megaproces' tegen de schoonheidsindustrie werd nooit meer iets vernomen. (Op de website in kwestie heerst al jaren de rust van het graf.) En toen het eindrapport van die vier instituten in april 2009 verscheen, was de belangstelling voor de resultaten minimaal.

Hoe is de stand van zaken nu, weer een paar jaar later? Onlangs bleek uit een Amsterdams rapport dat 'ruilseks' onder jongeren 'niet vanzelfsprekend' is. Sterker, het kostte de betreffende onderzoekers 'moeite' om respondenten te vinden die er daadwerkelijk aan deden. Was dat wel het geval, dan hadden de betrokkenen 'achteraf spijt en gevoelens van schaamte'. En afgelopen weekend las ik in een ochtendblad ('Jongeren doen het niet voor een breezer') dat er meer 'aandacht moet komen voor de positieve sekservaringen van jongeren'. Volgens deze wetenschapper blijken de meesten 'de fijnste avonturen' juist te beleven 'met een vaste partner van wie ze houden'.

Tjonge.