26-04-2008
Door Pieter van Os

Wie de bank niet meer vertrouwt, moet zijn geld ergens anders onderbrengen. Vluchtheuvel 1: buitenlandse infrastructuur. ‘Tolwegen bieden zekere inkomsten op de lange termijn en ze zijn niet gevoelig voor inflatie.’

In deze barre tijden zijn er mogelijkheden genoeg om je centen een rustig onderkomen te geven, opdat beurskoersen en ander economisch nieuws nooit meer angst aanjagen. De meest voor de hand liggende oplossing is het geld thuis onder het matras te stoppen. Een afrader, want het levert niets op, behalve slapeloze nachten en ruzies met huisgenoten over het verliezen van huissleutels. Sterker, met een inflatie die naar verwachting dit jaar de vier procent zal benaderen, daalt matrasgeld snel in waarde.

Een andere bekende oplossing is een spaardeposito. Maar ook dan levert je geld weinig op. Na aftrek van belasting en inflatie kun je nauwelijks meer van rendement spreken, zeker niet als je het geld op een rekening zet bij een gerenommeerde Nederlandse bank. Die geven de laagste rentes. Er zijn natuurlijk prijsvechters die meer waar voor je geld geven, maar pas op: dat zijn meestal buitenlandse banken die niet vallen onder het depositiegarantiestelsel. Dat wil zeggen: als een Nederlandse bank omvalt, dan krijgt de spaarder tot 38.000 euro terug van De Nederlandsche Bank. Dat geldt bijvoorbeeld niet voor de verschillende qua rente aantrekkelijke Turkse banken in Nederland.

Gokje waard
Een oudgediende onder de veilige alternatieven voor de bank, is het kopen van staatsobligaties. Vorige week stond er nog een aanbieding op de voorpagina van NRC Handelsblad en in deze tijden van vaderlandse trots kunnen ze de irrationele belegger misschien zelfs een patriottistisch gevoel geven. Helaas is ook deze vorm van sparen inflatiegevoelig. Tegelijk is het een gokje waard, want als de inflatie op den duur toch stabiliseert, zou het wel eens kunnen dat de ECB de rente verlaagt om de economie te stimuleren, in navolging van de Amerikaanse Fed. Dat zou goed nieuws zijn voor de staatsobligatiekoper, want als de rente daalt, stijgt de waarde van de obligatie op de beurs. Maar nogmaals, het blijft een gok.

Dat geldt ook voor het beleggen in hedgefondsen. Bovendien zijn dat clubs die zich begeven op de beurs, een plaats die we nu juist wilden vermijden omdat ook reguliere banken daar een groot deel van hun winsten proberen te genereren. Maar veel hedgefondsen halen ook uit een neergaande beweging van de beurs rendement. Neem de eerste maanden van dit jaar. Terwijl de beursindexen zo’n negen procent daalden, maakten de hedgefondsen gemiddeld nog altijd winst, al was het bescheiden. Uitschieters naar boven waren er voor Harbinger Capital Partners en TCI. Een record werd gevestigd door Paulson van Paulson & Co. Het persoonlijke inkomen van de baas, zo werd vorige week bekend, bedroeg in het afgelopen jaar maar liefst drie miljard dollar. Paulsons fonds kon hem dat uitkeren omdat het als eerste massaal had ingezet op het instorten van de Amerikaanse huizenmarkt.

Maar waar grote winsten worden gehaald, liggen grote risico’s. Dat realiseren ook pensioenfondsen zich in toenemende mate. In de afgelopen maanden hebben zij interessante alternatieve manieren gevonden om de premies van miljoenen werknemers genoeg laten renderen. Zo kocht het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds in februari de rechten van negentigduizend popnummers.

Telkens als een nummertje van Madonna, Bon Jovi, Michael Jackson of Kylie Minogue op de radio klinkt, in de lift of in het winkelcentrum, rinkelt de kassa van het ABP. Probleem is wel, zo zeurden al enkele journalisten aan het hoofd van ABP-beleggingsdirecteur Roderick Munsters, dat het ongewis is hoe snel de technologie van het kopiëren zich ontwikkelt, die de waarde van de muziekrechten wel eens kapot zou kunnen maken. Niet voor niets verkochten al deze popzangers hun rechten.

Dat is anders met de beleggingen van het pensioenfonds in buitenlandse infrastructuur. Het lijkt de meest veilige vorm van geld wegzetten. Want als je mede-eigenaar bent van een tolweg, reiken de inkomsten tot voorbij een horizon die het menselijk bevattingsvermogen aankan. Goede, snelle wegen zullen immers altijd in trek blijven. En het aantal automobilisten groeit nog altijd, en niet zo’n beetje ook. ‘Tolwegen bieden zekere inkomsten op de lange termijn en ze zijn niet gevoelig voor inflatie omdat de tarieven meestijgen,’ zei Munsters onlangs enthousiast tegen dagblad Het Parool. Het idee is simpel: je moet een grote zak geld hebben om een belangrijke eigenaar van een weg te worden, maar dan is je kostje ook gekocht. Bij elk kwartje dat een automobilist aan de tolpoort in een gleuf gooit, krijgt het fonds daar het rechtmatige deel van. Een weg is niet goedkoop om aan te leggen, zeker, maar als je bedenkt dat een gemiddelde tolpoort twintigduizend automobilisten per dag ziet, rekent iedere angsthaas zich plotseling rijk.