VN MediagidsVuist
29.07.2006
Er waren deze weken gruwelijke scènes te over, gefilmd in Libanon of Israël, hier bekeken op veilige afstand, maar het beeld dat me bleef achtervolgen, was dat van de Nederlandse vrouw die vanuit Beiroet werd geëvacueerd en diep in de nacht aankwam op het vliegveld van Eindhoven.
Zij werd daar opgewacht door de pers, door hulpverleners, militairen en familie. Er was wat je noemt echt een ontvangst georganiseerd, je miste alleen een dweilorkestje, en misschien dat de vrouw daarom niet zomaar de luchthaven binnenliep, maar haar vuist balde en die de lucht in stak. De vuist van de socialisten, die het kapitaal zullen weerstaan. De sportieve vuist van de zwarte atleet Jesse Owen die in 1936 op de Olympische Spelen vier gouden medailles veroverde op de nazi’s. De vuist van de gelijkheid en de solidariteit; van het gevecht ook, dat van geen wijken wil weten.
Maar dat laatste had die vrouw nu juist wel gedaan, ze was Libanon ontvlucht, ongetwijfeld om begrijpelijke redenen. Vanwege haar Nederlandse paspoort was voor haar een uitzondering gemaakt – weg internationale solidariteit. Dat ze hier stond, op Eindhovense bodem, met medische hulp en een voedselpakket binnen handbereik, was misschien geen reden tot schuld of schaamte, maar nog minder tot triomfalisme.
Nee, ze wist zelf niet waarom ze het gebaar had gemaakt, liet ze een verslaggever weten, het gebeurde als vanzelf. We hadden al eerder gehoord van the selfish gene, hier zagen we een tot vuist getransformeerde verzameling. De overwinning, dat is jezelf redden, of beter gezegd, van overheidswege gered worden, terwijl de rest gedwongen achterblijft.
En zo was het grote buitenlandse nieuws weer lekker Nederlands geworden: de evacués waren even veel belangrijker dan de mensen in Beiroet, Zuid-Libanon of Haifa, er werd flink gemopperd op het ‘instabiele telefoonnetwerk’ in Libanon, waar de slachtoffers ‘veel hinder’ van hadden ondervonden. Je moet er toch van uitgaan dat een bom op je kop nog meer hinder oplevert. De vraag van de journalisten lokt het antwoord uit, ik weet het, maar het hele idee dat de wereld steeds meer gaat lijken op een global village is pertinent onjuist: gated community, dat is het woord. Daar, achter het hek, staan de verkeerde paspoorthouders, hier de goeien. Wij zijn allen broeders, tot de douane ons scheidt.
Die verhuiselijking van het conflict is in Nederland in volle gang: op de website van de NOS wordt een ieder uitgenodigd ‘jouw mening’ te geven over Israël en Libanon. Wij lezen de hartstochtelijke, instinctieve of genuanceerde reacties van NuchtereNelie, van Nobombs2 en van tientallen anderen, en je zou bijna gaan geloven dat ons land naast miljoenen bondscoaches even zovele internationaal analisten kent. Het meest moeizame, complexe en hardnekkige conflict ter wereld wordt vanachter de computer even opgelost door Soepkip7 met een mailtje. De illusie is dat niets op aarde veel ingewikkelder kan zijn dan een partijtje patience of een kruiswoordpuzzel. Hou je niet in, annexeer het conflict, maak het je helemaal eigen.
Het klassieke verwijt is: ‘Wij lijden en de wereld kijkt toe.’ Het is cynischer: de wereld maakt er een conversation piece van, de ‘eigen meningen’ vliegen je om de oren, en die leiden flink de aandacht af van wat daar gebeurt. Waarom geldt het inmiddels als een schande dat iemand gaat stotteren als hem gevraagd wordt het conflict in het Midden-Oosten op te lossen? Waarom vindt iedere pinpashouder dat hij dat werkje er wel even bij kan doen?
Wegkijken is schandalig, maar verkleuteren niet minder. ‘Zeg het maar in je eigen woorden,’ zoetsapten de onderwijzers vroeger. Nou, dat is gelukt. Wie al tegen Israël was, verandert de Hezbollah in een onschuldige sportvereniging waarvan de leden nu eenmaal de gewoonte hebben in de pauze wat raketten af te schieten. Wie ‘vierkant achter Israël’ staat (nooit een goed idee, denken met een vierkant hoofd), moet het heel gewoon vinden dat het vliegveld van Beiroet in puin ligt, wegen zijn vernield en alle Libanezen de gijzelaars zijn geworden van Hezbollah. Wij hebben een mening, die als een vuist in de lucht zweeft boven Eindhoven Airport.
