Het doet er niet zoveel toe wat er gezegd wordt, het doet er toe dat ik kijk. Verantwoord burgerschap. Ik denk aan vriend P. met wie ik graag op zondag mocht afspreken, om 13.15 natuurlijk, na Buitenhof. Brave ongelovigen dat we waren.

Nu zit Herman Wijffels daar, bewindvoerder van de Wereldbank. Hij straalt de rust en het vertrouwen uit dat alle pappa-achtigen proberen na te streven, maar zo zelden halen. Wat zegt hij? Hij kondigt het einde van de aardkloot aan, want onze wereld is geen 'limietloze bron'. Sonore stem, ik kan hier eindeloos naar luisteren, vertel nog eens hoe alles met alles samenhangt en een happy end niet verzekerd is.

Dan schuift Arie van der Zwan aan, en die heeft nog slechter nieuws in petto. Wijffels zegt dat wel van die wereld, die op zijn laatste benen loopt, maar als wij niet oppassen dreigt een nog groter gevaar: het einde van de PvdA.

Clairy Polak, die een mooi onderkoeld gevoel voor humor heeft, probeert de spreker nog even de enormiteit van zijn woorden te laten zien, maar Van der Zwan geeft geen krimp. Ja, het einde van de PvdA en dus van De Politiek als zodanig.

Ik ben altijd weer onder de indruk van dat roestvrijstalen ego van PvdA'ers, de vanzelfsprekendheid waarmee ze hun eigen partij tot maatstaf der dingen verheffen. Problemen in de PvdA zijn nooit zomaar problemen in de PvdA, maar weerspiegelen het woelen der gehele wereld. Daar kunnen andere partijen niet aan tippen. Als het slecht gaat met de VVD, zou iedereen het raar vinden wanneer Rutte de ondergang van Nederland aankondigt. Maar uit de mond van een PvdA'er klinkt dat als een logisch gevolg.

Waar zit hem dat in, die jaloersmakende en ook wel krankzinnige zelfverzekerdheid? Ik heb dat nooit goed begrepen, omdat ik altijd denk dat de PvdA een van de vele Nederlandse politieke partijen is, maar in de loop van mijn leven hebben verscheidene mensen mij heel duidelijk gemaakt dat ik dat toch verkeerd zie.

Het is de partij van de Doorbraak, en dus de enige plek waar weldenkende mensen elkaar kunnen treffen. Maar de VVD is dan toch ook indirect het product van die Doorbraak? Ze verliezen hun geduld niet, die mensen, maar leggen nog een keer precies hetzelfde uit.

Wel maakt die onverstoorbare houding op mij een buitengewoon antipathieke indruk, er spreekt een weinig democratisch karakter uit, dat andere partijen reduceert tot slingers die bedoeld zijn om de zetel der sociaaldemocratie te sieren.

Ik heb wel eens eerder geschreven over de emotionele blokkade die mij belet op de PvdA te stemmen, en de kern daarvan moet wel de zelfingenomenheid zijn van die partij. Een stem op de PvdA is niet zozeer vrije keuze, als wel dure plicht. Ik vind dat niet zo aanlokkelijk.
Dat brengt mij, niet omdat het strikt logisch is maar omdat ik het wil, op Barack Obama. Er is iets in die man dat mij verontrust - niet zozeer aan hem, als wel aan mijzelf.

Als ik luister en vooral kijk naar de speech die hij gaf in Minnesota, waarin hij vaststelde dat hij de Democratische kandidaat is, moet ik bijna huilen. Dit bevalt me in het geheel niet.

Ik wantrouw politieke sentimentaliteit, daar komt niets goeds van. Maar evenzogoed, als Obama weer zo'n krachtige uitspraak doet, en even met zijn hoofd wegdraait, alsof het hemzelf ook teveel wordt, schiet ik vol.

Er zit iets gevaarlijks in het charismatische, maar zonder dat gaat het ook niet in de politiek. Ik ben er steeds meer in gaan berusten dat politici ook mogen ontroeren, zoals muziek dat doet. Vroeger was dat anathema, ik stond het hen en vooral mijzelf niet toe.

Maar de mogelijkheid om te bezielen maakt onlosmakelijk deel uit van de politiek, het zorgt ervoor dat je anders gaat denken dan je van tevoren dacht, je wordt dus door iemand verleid, en niet bits naar binnen gedirigeerd, zoals bij de PvdA.

Het is flauw om Bos met Obama te vergelijken, maar eigenlijk heeft de PvdA-voorman van alle Nederlandse politici nog het meest het Obama-potentieel. Hij kan overbruggen, hij kan toucheren, hij weet wat een handreiking is, en ook dat zo'n gebaar in niets lijkt op het dwingende stopbord dat Van der Zwan ophoudt.

Waarom het er bij Bos dan niet uitkomt? Misschien is Nederland te klein, misschien Obama te groot, maar vooral toch durft Bos niet op zijn eigen karakter te vertrouwen, zoals de Amerikaan dat wel doet.

En als het hem al niet lukt, geloof ik het ook wel.