Nee, het is nog erger. Iets dat geen begin heeft, gaat geruisloos ten onder. Iets dat nooit bewogen heeft, komt onopgemerkt aan zijn einde. De comateuze patiënt overlijdt.

Ik bevond mij toevallig in het journalistieke hart van Nederland, op de ruim bemeten nieuwsredactie van de NOS, toen de voorlopige landelijke uitslag van de waterschapsverkiezingen bekend werd. Je moet heel wat doen om dat journalistenvolk niet te prikkelen met een verkiezing of een uitslag, maakt eigenlijk niet uit waar het over gaat. Maar het is de waterschappen gelukt. Zelfs deze professionele junks gaven geen kick. Er werd een gesprekje gevoerd met ene mijnheer Schaap die vertelde dat Water Natuurlijk had gewonnen. Het werd braaf vermeld op de radio. Maar er was volgens mij niemand onder die nieuwsbrengers en -duiders die ook maar bij benadering wist wat dat betekende.

Ik ken één iemand die heeft gestemd voor dat water. Zondagavond een etentje bij vrienden, acht man in totaal, en de gastheer bleek voor ‘Eigen huis en water’ te hebben gekozen. Ik moest daar erg om lachen, het klinkt toch als Arts en Auto, en het enige dat deze meer dan gemiddeld geïnformeerde kiezer er over kon vertellen was: ‘Een beetje D’66-achtig, geloof ik, het schijnt geen kwaad te kunnen.’

Nu ik de kandidatenlijst er nog eens op nasla, heeft ie waarschijnlijk gestemd op ‘Eigen woning en water’. Dat ‘huis’ moest natuurlijk vervangen worden door ‘woning’, want dat allitereert en bekt lekker en is ook nog eens beroerd Nederlands.

Eén op de acht uit mijn vriendenkring: dat is twaalfenhalf procent. Het is een godswonder dat de landelijke opkomst vierentwintig procent was. Alle mensen die de moeite hebben genomen om zich in die wirwarlijsten van de ‘Socialistische Waterschapsvereniging’, ‘Algemene Waterschapspartij’ en ‘Rijdend Nederland’ te verdiepen, verdienen een lintje. En ook, daar ben ik van overtuigd, een oriënterend gesprek met de psychiater. Want zelden was niet-stemmen zozeer de enige zege die je het gezonde verstand en de democratie gunde.

Ons waren ooit gekozen burgemeesters beloofd, weet u dat nog? We hebben de waterschapsverkiezingen ervoor terug gekregen. Dat is: de belofte van democratie afkopen met semi-democratie. Dat is: legitimatie suggereren waar geen legitimatie is. Uiteindelijk komt het neer op het uithollen van de democratie met democratische middelen, zoals programma’s als De Wereld Draait Door en Shownieuws onder de noemer van infotainment de journalistiek uithollen.

Ik ben dol op stemmen, Europese verkiezingen, natuurlijk, een referendum, ik sta vooraan: maar als ik zelfs, na keurig de kieswijzer te hebben geraadpleegd, geen idee heb waar ‘Recreatie en Wonen’ voor staat, is er iets grondig mis.

Mij overvalt een zompig, communistisch gevoel, waarvan ik dacht dat het in 1989 definitief was overwonnen. Niemand was in het reëel bestaande socialisme benieuwd naar de uitslag, gelaten werd die ondergaan, de boer telde zijn kloten, et cetera et cetera. De enigen die niet konden wachten hun zekere overwinning bevestigd te zien, waren de belanghebbenden zelf. Alleen de kandidaten wachtten met spanning op de uitslag van de kandidatenlijst.

Er is geen effectievere manier om het idee van politiek te ondermijnen. De schijnverkiezing is het ware wapen van de regent, want de dader laat geen sporen na en kan zelfs nog wijzen op zijn gekozen status. Die rare, minieme berichtjes in de maandagkranten, dat moet toch te denken geven?

Wie heeft het in zijn hoofd gehaald om niet de burgemeester of de Eerste Kamer, maar het water tot inzet te maken van meer directe democratie in Nederland? En waarom heeft de Kamer ingestemd met dat krankzinnige idee? Want je kunt net zo goed een referendum houden over de toekomst van de ruimtevaart: iedereen een stembiljet, miljoenen euro’s kosten, vijfendertig mensen die weten waar het over gaat.

De Nederlandse filosoof Luuk van Middelaar heeft het begrip ‘Politicide’ gemunt, de moord op de politiek, en Nederland heeft met deze verkiezingen een prachtige bijdrage geleverd. Als iemand me had voorspeld dat ik nog eens zo nijdig zou zijn vanwege waterschapsverkiezingen, had ik het niet geloofd. Maar als de enige manier om je tegen de gekte te verzetten niet-stemmen is, niet-invullen, niet opsturen dat stembiljet, dan vind ik dat het democratische idee zelf op het spel staat.