Ik kende er een lange, mooie vrouw, blank, die in Oxford had gestudeerd en net zo onnadrukkelijk sprak als the Queen herself. In die toen al hopeloze tijd was zij het, die steeds maar weer naar het platteland ging, naar afgelegen zwarte dorpen, om de bewoners onderwijs te geven. Ik kende zo nog een paar mensen, allemaal uit Zimbabwe, en sindsdien volg ik dat land, zo schandalig willekeurig als dat gaat, want in Niger is vast ook heel wat aan de hand, maar zonder noembaar schuldgevoel sla ik die informatie over.

Zimbabwe is niet ineens een hel geworden, dertien jaar geleden al kon je zien naar welk dieptepunt het land op weg was, net zo vastberaden en strijdbaar als het ooit het blanke minderheidsregime had verslagen. Wij oude mensen, die nog op bezoek zijn geweest in de voormalige Oostbloklanden herkennen ogenblikkelijk de sfeer: de schichtige blikken, de omgedraaide nekken, en de zekere wetenschap dat de overheid altijd, overal je officiële vijand is.

Wat Zimbabwe bijzonder maakt, is de naaktheid van haar zwarte nationaal-socialisme, de openheid waarmee het regime-Mugabe die ideologie uitdraagt en omhelst. De oude bevrijder, die Rhodesië ontmantelde en die de hoop was van heel het Westen, op een paar rabiaat rechtse types na, blijkt een nazi. Dat vind ik nog al een uitkomst, vooral ook omdat er in het verleden zoveel gouvernementeel en niet-gouvernementeel hulpgeld naar dat land is gegaan, ook toen geen mens nog kon volhouden dat Mugabe, nu ja, even geestelijk ongesteld was.

Als iemand heeft geprofiteerd van het schuldgevoel van het Westen is het deze man geweest. De donateurs stonden bij Mugabe in de rij om hun vroegere koloniale neigingen hoogstpersoonlijk bij hem af te kopen. Alsof hij een aflaat te vergeven had, een zwarte paus die zijn blanke gelovigen alsnog een plekje kon garanderen in de postkoloniale hemel. Kritiek was altijd verdacht, want dan speelde je de blanke macht in de kaart, dus kon Mugabe jarenlang zijn gang gaan, omdat hij het kogelvrije vest droeg van het antiracisme. Daar ketste alles op af.

Ook toen het merendeel van de blanken allang het land verlaten had, op een paar uitzonderingen na, bleef die niet zichtbare macht het land telkens maar weer ontwrichten. Vergelijk het met heel kleine dorpjes in de Nederlandse provincie, waar precies twee gezinnen wonen van Turkse komaf, maar waar de angst voor een tsunami van asielzoekers en migranten het grootst is.

Het is als vroeger met de joden: ze hoefden er niet daadwerkelijk te zijn om toch onverminderd een bedreiging te vormen. Bovendien bezaten joden in die dagen het onwaarschijnlijke talent zich te vermommen. Dan poseerden ze weer als communist, of juist als kapitalist, of nog doortrapter, als levensreddende artsen, terwijl het in werkelijkheid gewoon joden bleven.

Diezelfde paranoïde waan heeft Mugabe aangewend, alsof met zijn regime de geschiedenis voor het eerst begon. Hoeveel blanken maken er nu daadwerkelijk deel uit van Tsvangirai’s oppositiepartij MDC? Het doet er niet toe, de MDC-aanhangers mogen zo zwart zijn als de rest van de bevolking, in wezen zijn ze blank, of in elk geval staan ze onder blanke regie, volgens Mugabe.

Zo heeft het antiracisme een bocht gemaakt van precies negentig graden en keert zich nu tegen alles en iedereen die zijn stem verheft. De criticus is blank, per definitie, ook als hij zwart is. Zwarte critici zijn niets anders dan de ultieme vermomming van blanken. Dit is de uitkomst van het antikolonialisme: een psychoot mag geen psychoot genoemd worden omdat hij zwart is, omliggende landen als Zuid-Afrika en Angola branden er hun vingers niet aan, de zwarte psychoot is een oud-strijder, ze staan bij hem in het krijt.

En de rest van die even zwarte bevolking dan? De vrouw, die in 1980 haar keel schor zong om Mugabe aan de macht te helpen, en die nu gedwongen wordt hetzelfde lied te zingen, terwijl er keihard op haar voetzolen wordt geslagen door de straatbenden van Mugabe, die officieel niet eens bestaan. ‘Als je oorlog wil, kan je oorlog krijgen de oppositie vermoordde onze kinderen nu is het oorlog.’

Achtentwintig jaar geleden was het een bevrijdingslied, nu de hymne van de terreur. Natuurlijk is de vrouw die moet zingen zwart, natuurlijk kent ze amper blanken, maar toch wil ze het land ‘uitverkopen’ aan de bleekhuidige monsters.

Mugabe heeft de kleurkaart getrokken, en dat hij er mee wegkomt, tekent de raciale waan. Nog geen twee procent van Zimbabwes inwoners is blank.
Maar tel daar die als zwart vermomde joden bij op, en het rekensommetje klopt.