Maar niemand had er dertig jaar geleden rekening mee gehouden dat de feministische droom van ‘het persoonlijke is politiek’ haar nachtmerrie zou beleven in Rita Verdonk.

Ongelooflijk, wat is die vrouw persoonlijk, in haar ambitie, haar wraakzucht en rancune. Alle minder leuke stiefzusjes van het persoonlijke maken in deze minister hun opwachting, en wel doorlopend. Er komt geen einde aan de familie der ruzieachtigen met wie ze ons stuk voor stuk laat kennismaken. Alles wat van algemeen belang zou kunnen zijn, en wat anderen wel een meningsverschil plegen te noemen, eindigt bij haar als vete – als hoogst persoonlijke belediging, die gewroken moet worden.

We zijn nu aangeland in het intieme universum van de gekrenkte ego’s, het Albanië van de geest. Daarvan is Verdonk het ongekroonde staatshoofd. En daar is geen ruimte voor verhoudingen die niet gedrenkt zijn in de meest narcistische gevoelens. ‘Alles gaat uiteindelijk over mij,’ dat is het mission statement van deze bewindsvrouw. Het lijkt misschien even of het over asielbeleid gaat of een adequate brand in een gevangenis, maar dat zijn afleidingsmanoeuvres, die moeten verhelen dat het als het erop aankomt maar om één ding draait: de positie van de minister. Zo ziet persoonlijke politiek er dus uit. Ik kijk in het gezicht van het ressentiment, en laat alle hoop varen.

Er was dat onderzoek, waaruit bleek dat tien procent van de Nederlanders zichzelf racistisch noemt. Voor de marxistisch angehauchten was er vroeger nog de vluchtweg van wat ‘vals bewustzijn’ heette, maar ik heb daar nooit veel heil in gezien. Geloof mensen nu maar op hun woord, dat doen ze namelijk zelf ook, en wat meer is: daar handelen ze ook naar. Iemand die zichzelf racist noemt, praat en oordeelt als een racist. Er zullen vast ook nog wel heel mooie gevoelens de revue passeren, maar die maken het effect niet minder.

Nieuw, althans lang niet vertoond, is de opgetogenheid waarmee die zelftypering wordt gedaan. ‘Ja, noem mij maar een racist’ en geen onsje minder. Wat houd ik met terugwerkende kracht van het gedraai en gekonkel dat nodig was om onder dat beladen etiket uit te komen. Wat we dan hypocrisie noemden: het laatste restje schaamte dat ons influisterde dat een mens er niet prat op hoorde te gaan.

In die zin is Rita Verdonk de minst hypocriete minister die ik heb meegemaakt (en o, wat verlang ik terug naar voorbije tijden). Zij dekt haar machtswellust niet af, ook niet een beetje. Het is haar uithangbord, zij maakt er goede sier mee. Als zij gewild had, was er vast een subtielere manier geweest om Ayaan Hirsi Ali af te persen. Maar dat wilde ze niet, het moest juist openlijk gebeuren, het stempel van de macht moest er ingebrand worden, de brandplekken moesten nasissen, zodat haar boodschap niet te missen was. ‘Ik ben de schaamteloosheid,’ zegt Rita Verdonk, ‘and I go for it,’ in haar eigen variant van het Nederlands.

Intussen hebben CDA en VVD daar hun goedkeuring aan gegeven. Ja, de LPF ook, maar dat verrast minder, die club was juist bedoeld om schaamteloze gevoelens te vergaren. Ik snap niet dat er mensen zijn die vinden dat het kabinet ‘om niks’ gevallen is. Machtsmisbruik van de minister, zo open en functioneel bloot mogelijk, tegen een van haar burgers, en wel uitsluitend vanwege persoonlijk gerief: om dat te voorkomen zijn er ooit grondwetten geschreven. Thorbecke, de oen, dacht dat het er toch een tikje toe deed.

Laat ik mijzelf nu ook eens typeren, politiek dan, want van het persoonlijke heb ik even mijn bekomst. Ik ben een liberaal, ik geloof dus dat het in de politiek uiteindelijk draait om de verhouding tussen de staat en het individu. Machtsmisbruik door de staat is altijd erger dan door wie of wat dan ook. De staat heeft al macht, en moet dus beter weten.
Waar moet deze liberaal op stemmen, nu de VVD de Volkspartij voor Verdonk d’r Democratie is geworden?