VN MediagidsKaper & Kust
29.04.2006
'Mogen alleen homo’s het woord voeren over homo’s, moslims over moslims?' Er zijn dingen die je beter niet in je eentje kan doen, anders is de lol er snel vanaf: feestvieren, voetballen, en toch ook vrijen al werd ons in de jaren zeventig geleerd dat je dat heel goed ‘met jezelf’ kon.
Maar wat is het een onzalig idee om met verschillende mensen een stuk te schrijven. Wrang genoeg zijn het altijd de beroerdste schrijvers, die denken dat een artikel er aanzienlijk van opknapt als je er andere beroerde schrijvers bijhaalt. Zo ontstaat dan de ingezonden mededeling, ondertekend door een
trits van afzenders, die hun individuele verschillen proberen te overstijgen door een gemeenzame burgemeesterstoon aan te slaan. Daar is geen auteur meer aan het werk, daar spreekt het collectief, en het collectief kent geen
persoonlijk idee of eigen geluid, het collectief kent alleen de ‘wij-vorm’: dat galmt wel lekker, maar leest belabberd.
Heel in het algemeen kun je stellen dat artikelen die door meer dan twee mensen zijn ondertekend niet bedoeld zijn om te lezen: hier heeft een groep een geurspoor achter willen laten, je hoeft alleen maar even te snuiven. Heel in het bijzonder kun je stellen dat het toch de moeite loont de ingezonden mededeling te bekijken van negen homowetenschappers in de Volkskrant, die kort geleden te hoop schreven tegen Ayaan Hirsi Ali: zelden heeft het meervoudspreken en het manifest schrijven rampzaliger uitgepakt. De VVD-politica opende een tentoonstelling in kamp Westerbork over ‘homoseksualiteit en de Tweede Wereldoorlog’ en dat had zij volgens de negen ondertekenaars niet mogen doen. Waarom niet? Staat Hirsi Ali bekend om haar hatelijke, anti-homoseksuele uitspraken? Nee, dat kunnen zelfs deze briefschrijvers er niet van maken. Is het probleem dat zij zelf geen homo is? Mogen alleen homo’s het woord voeren over homo’s, moslims over moslims, is dat de nieuwe progressieve orde die ons te wachten staat? Misschien dat het een rol heeft gespeeld, maar het collectief heeft wijselijk besloten daarover te zwijgen. In zekere zin is dat jammer, want het had het thuislanden-denken kunnen illustreren, waarvan deze brief is doordrenkt.
Nee, Hirsi Ali mocht daar niet staan omdat zij behoort tot een ‘populistische stroming’ en bovendien de homo-emancipatie heeft ‘gekaapt’. Van wie? Van deze negen wetenschappers misschien, die kennelijk het alleenrecht bezitten op het homoseksuele thema? Of toch ‘gekaapt van de homo’s’? Dat laatste mag je hopen. Op het moment dat blanke Amerikanen het onderwerp rassendiscriminatie ‘kaapten’ van hun zwarte medeburgers, werd Amerika een rechtvaardiger land. Als homo-emancipatie ergens toe moet leiden, is het wel tot instemming van heteroseksuelen, die het belang inzien van een vrije en individuele, seksuele keuze. Wie dat ‘kapen’ noemt, moet zich verre houden van de politiek, en fijn een besloten club beginnen. De Volkskrant noemde in haar commentaar de actie van de negen wetenschappers ‘van de kleingeestigste soort’ en dat is treffend uitgedrukt, maar nog niet afdoende. Sowieso lijkt me de reflex om iemand het spreken te willen verbieden met wie je het niet eens bent ronduit ondemocratisch. Het is een
heel naar trekje, als mensen meteen grijpen naar het middel van de boycot en het royement, terwijl een discussie zoveel meer voor de hand ligt. Het onwelgevallige geluid moet niet alleen worden tegengesproken, nee, het moet het liefst gesmoord, daar komt het eigenlijk op neer. Typisch de open, nieuwsgierige houding die je van wetenschappers mag verwachten. De briefschrijvers herinneren ons eraan dat relatief kort geleden ook in christelijk Nederland nog onbarmhartig werd gedacht en geoordeeld over homoseksualiteit. Eens te meer reden, zou je denken, om ook de islam die homokritiek niet te onthouden. Maar waar je christenen om moet kapittelen, daar mag je islamieten kennelijk niet mee lastig vallen, want dan ben je ‘populistisch’ en ‘polariserend’ bezig. Je kunt het begeleidende gedachtewolkje bijna horen spreken: ‘want die mensen zijn nog niet zover’. Er bestaat een woord voor die houding, we noemen het paternalisme, en het klinkt nog even schril als vroeger.
Homorechten zijn allang niet meer enkel en alleen bestemd voor homo’s. Homo-emancipatie gaat over een idee van individuele vrijheid, over de ontworsteling aan vanzelfsprekendheden en tradities, en de keuze van de enkeling om het leven in te richten naar eigen smaak en seksuele voorkeur. Die boodschap hebben heteroseksuelen heel goed begrepen en zij maken daar ook dankbaar gebruik van.
Zo stond Hirsi Ali dus alleen tegenover negen homo wetenschappers.
En van die tien was zij de enige, echte nicht.
