Lees net in The Cape Times (een goeie, want neutrale krant) dat in Maleisië meer dan vijftienduizend bijbels in beslag zijn genomen. Want dat land kent een moslim-meerderheid.

Vijf jaar geleden zou ik verdwaasd met mijn hoofd hebben geschud en dan zijn overgegaan tot de orde van de dag. Maar het in beslag nemen of zelfs verbieden van boeken is nota bene in Nederland een serieus discussiepunt geworden, vanaf het moment dat Wilders voorstelde de Koran niet langer te tolereren.

Nu kun je redeneren: 'Dat meent de man niet letterlijk,' maar ik heb nog niet gehoord dat Wilders zijn fatwa heeft ingetrokken, en zo lang geloof ik hem op zijn woord. Ik hoop dat zijn aanhangers zich ook voorstellen hoe dat 'verbieden van de Koran' praktisch zijn beslag moet krijgen: het kan alleen op zijn Maleisisch. Dat ziet er ongeveer zo uit: speciale politie-eenheden doen invallen in boekhandels en bibliotheken en ook bij particulieren, zij doorzoeken nachtkastjes en keren matrassen om, en ja, dan zit je met een grote voorraad verboden boeken.

Worden die opgeslagen in extra beveiligde containers, of toch gewoon verbrand? Logistieke vragen waarin details een hoofdrol spelen, en zoals we weten, schuilt de duivel in de details.

Valt het vooral de intellecto-wilderianen niet ongunstig op dat Wilders' voorstel allang wet is in de meest islamitische landen, als het gaat om de christelijke missie en de Bijbel? Ik geloof niet dat het raadzaam is het 'islamitische gevaar' te keren met een uiterst islamitische methode.

Vanaf 1989 raakte ik behept met een flinke argwaan jegens de islam, en die argwaan had natuurlijk te maken met de fatwa van Khomeini tegen Salman Rushdie en zijn Duivelsverzen. De man moest dood, het boek werd op verschillende plaatsen in de wereld verboden (ook hier waar ik nu ben, in Zuid-Afrika, waar het apartheidsregime niet op nog meer onrust zat te wachten). In Engeland waren er de vreugdevuren van Rushdie-haat, exemplaren van De Duivelsverzen werden er door woedende moslims verbrand, en daarmee kwam voor mij en zoveel andere democraten de shock. Dit kan niet, dit mag niet, dit gaat over het meest wezenlijke onderdeel van de democratie: de vrijheid van meningsuiting.

Die laatste frase is de laatste twintig jaar zoveel gebruikt, dat ze sleets is geworden: het schietgebedje van de seculieren. Het karwei bestaat eruit die oude formule opnieuw op te tuigen, zoals het woord 'Liefde' te pas en te onpas wordt gebruikt, en weer urgent wordt wanneer er ook werkelijk een nieuwe Liefde in het spel is.

Twintig jaar geleden had ik het niet voor mogelijk gehouden dat de terechte woede over Rushdies lot zou resulteren in een partij die als belangrijkste speerpunt heeft: het verbieden van een (ander) boek. Mij lijkt het, dat daarmee Khomeini definitief heeft gewonnen.

Lees Kenan Malik, een Britse filosoof, die over de verbluffende erfenis van de affaire-Rushdie schreef. Van fatwa tot jihad heet het boek. Malik beschrijft hoe progressieve gevestigden en immigranten elkaar in de jaren zeventig en tachtig vonden in hun gedeelde afkeer van racisme en discriminatie; hoe vervolgens die brede anti-discriminatie-coalitie uiteen viel toen een deel van de migranten zich steeds uitdrukkelijker als moslims ging profileren en de overheden in Groot Brittannië en Nederland dat proces ook financieel ondersteunden. 'Moslim zijn,' schrijft Malik, 'deed eerder dan arm - of benadeeld - zijn in de bureaucratische geest een belletje rinkelen (…) want moslim zijn geldt als een authentieke identiteit.'

Zo, in deze onmogelijke tango tussen overheid en migrantenorganisaties, werden de Marokkanen en Turken steeds minder migrant of Marokkaan en steeds meer moslim. Het leverde geld op. Je kreeg er ook de christelijke handen mee op elkaar.

Het heeft weinig zin Wilders' partij 'extreem rechts' te noemen: extreem lijkt mij voldoende. Maar feit blijft: elke liberaal die niet ziende blind is, zal ook het 'fundamentalistische' element herkennen in Wilders' club, die juist zegt het 'islamitische fundamentalisme' te willen bestrijden.

Persoonlijk terzijde: gisteren een etentje met Adiel, zakenman en 'hairstylist', en tien van zijn kapsters, meest moslimvrouwen, allen met veel voyant hoofdhaar en zwaar rokend. De Amerikaanse islamoloog Bernard Lewis wil nog wel geloven dat er 'gematigde moslims' bestaan, maar de gematigde islam is volgens hem een contradictie. Deze vrouwen en hun voorouders bepalen al meer dan driehonderd jaar de islam in Zuid-Afrika. Sommigen zijn gelovig, anderen niet of nauwelijks, en er is niemand die er over peinst het exclusieve kapsel, waar net twee uur aan is gefrutseld, te verbergen onder een sluier. Dit hier is een minderheidsislam - al die tijd geweest.

Van generatie op generatie is de godsdienst vervormd en veranderd, want het is een lange weg naar Mekka, en de Kaapse stranden zijn dichtbij. Die gematigde islam -daar heb ik dus gisteravond mee geproost.