Nu we er financieel, economisch en politiek niet uitkomen - nu wordt het tijd voor drastischer methodes.

Ik blader door mijn oude schoolagenda, jaargang 1978/1979, en zie dat ik vier tot zes uur Grieks per week heb, soms zelfs acht uur. Ik sta er eigenlijk nooit bij stil, maar wat een enorme goodwill moet Griekenland hebben opgebouwd bij al die gebildete jongelui in Europa en Amerika, die de klassieke talen voor hun kiezen kregen. Die liefde voor (het oude) Griekenland is er sinds jaar en dag echt ingestampt, generatie na generatie. Bakermat van de democratie. Onze directe lijn met het theater en de filosofie. De helden van Marathon en Thermopylai. Ik weet nog hoe moeilijk ik het vond die Helden te herkennen, toen ik na het gymnasium een zomer lang rondzwierf in het moderne Griekenland. Je dacht na al die honderden uren studie toch een mondje mee te praten. Je lepelde de zinnen op van Xenophon en Homerus. Vertederde reacties. Wat lief, wat leuk. Maar verstaan… ho maar. Ja, Nieuw Grieks, dat was een beetje anders, maar dat het zó anders was dat je enkel de koppen in Griekse kranten hardop kon voorlezen, zonder er veel van te begrijpen - dat had ik me tot dan toe niet gerealiseerd. Diepe teleurstelling. En die leuke, ongedwongen omgang met homoseksualiteit, die kwam ik op die godvergeten eilanden ook al niet tegen. Ja, op Mykonos, maar daar was het toch eerder zo dat de lokale bevolking met nauw verholen afschuw toekeek hoe de geperverteerden van de rest van de wereld de lokale economie op peil hielden.

West-Europa heeft lang een ideaalbeeld van Griekenland gekoesterd. Denk even aan al die regeringsleiders, diplomaten en onderhandelaars die net zo'n lange indoctrinatie achter de rug hebben als ik. Ook in de recentere geschiedenis wisten we meteen wiens kant we moesten kiezen. Lord Byron, de Turken staan voor de deur en wij staan naast de Grieken. Al die gymnasiasten zijn zo ongeveer opgeleid om filhellenen te worden. En niet alleen zij: iedereen die erbij wil horen doet eraan mee, want we hebben ooit afgesproken dat het oude Griekenland onze norm is.

Die waarde van dat bakermatgevoel, die moeten ook de jongste Grieken heel goed kennen. Al die rugzaktoeristen uit de hele wereld die de Akropolis komen bewonderen, te midden van de smog en de chaos van het moderne Athene, dat als een overjarige, amechtige maîtresse teert op haar roemruchte verleden, maar zichzelf nog steeds voor onweerstaanbaar houdt.

Er moet zich daar het gevoel genesteld hebben dat ze heel wat potten kunnen breken, zolang die maar niet antiek zijn, voordat de rest van Europa enig bezwaar laat horen. Want uiteindelijk worden de Grieken altijd gered. Zo ging het en zo gaat het, want dat zijn wij Europeanen niet eens aan Griekenland, maar aan onszelf verplicht.

Ik heb het nooit gedaan, die therapeutische familieopstelling, waarbij 'emotionele verstrikkingen' uit het verleden tussen mama, papa, kind worden nagespeeld en uitgepraat. Maar nu elke logica lijkt te zijn verdwenen in het contact tussen Griekenland en de rest van Europa, moet er misschien toch wat psychodynamiek tegenaan worden gegooid. Een Landenopstelling. Het is duidelijk dat Griekenland het oudste, veelbelovende kind is dat later weliswaar junkie is geworden, maar nog steeds kan en mag rekenen op de onvoorwaardelijke steun van de hele familie.

Juist ja, quod licet Iovi, non licet bovi - even mijn toevlucht tot het Latijn, wat Zeus mag, mag een rund nog niet - waarbij trouwens ongunstig opvalt dat de Romeinen/Italianen de Renaissance hebben voortgebracht en daarna een groots oeuvre aan de mooiste muziek, boeken en gebouwen, terwijl de Grieken na Aristoteles geloof ik alleen Xenakis, Theodorakis en Onassis in de aanbieding hebben.

Nadat Griekenland zich met leugenachtige statistieken de euro in heeft gefrommeld, om vervolgens de euroregels massaal te ontduiken, zonder dat er overigens ooit een grote anticorruptiebeweging is opgestaan, is het nu zover dat de Grieken kennelijk massaal geloven dat het Kapitalisme de schuld van deze crisis is. Zo zegt Alexis Tsipras het, de voorman van loony left Syriza. Eerst jaren ongestoord liegen en bedriegen en dan, als alles begint te knarsen, de volgende trouvaille: het Kapitalisme, weet je wel, dat deugt niet. Had dat dan in 1981 gezegd, toen die misdadige EUzone per se betreden moest worden. Een Griekse kennis, die ik altijd voor compos mentis heb gehouden, zegt het Tsipras met uitgestreken gezicht na. Deze crisis is bij uitstek het moment om het socialisme in te voeren.

Zouden ze daar nog aan enige reality check doen? Geloven ze serieus dat papa en mama Europa echt alles van ze pikken? Griekenland verkeert in een waan, wij steunen ze daarin, en het resultaat is een folie à deux.