Dat leek de joden wel wat, dus reisden ze massaal af naar Berlijn om daar politiek asiel aan te vragen. Maar de nazi’s waren zoals bekend heel wreed, en lieten lang niet iedereen toe. Na slepende en vaak onverkwikkelijke juridische procedures werden sommigen van hen zomaar teruggestuurd, na twee of drie jaar. Buren vonden dan de huizen van die joden leeg, en dat is het verschrikkelijke verhaal van de Tweede Wereldoorlog.

Nee, zo letterlijk heeft Tineke Huizinga van de ChristenUnie het niet bedoeld: ze wilde alleen maar zeggen dat het uitzettingsbeleid van Verdonk soms associaties oproept aan die oorlogstijd. Het is veelzeggend dat Huizinga alleen de ongetwijfeld christelijke buren sprak die de huizen leeg aantroffen, en niemand die zijn huis moest verlaten. Die had haar misschien een nog erger verhaal kunnen vertellen. Bovendien: associaties zijn vluchtige zaken, ze komen en gaan en laten zich prima tegenspreken. Een politicus van stand had dat gedaan, die was niet meegevaren op wat vroeger zo treffend omschreven werd als ‘onderbuikgevoelens’.

Ondertussen slaagt Verdonk erin twee beelden van zichzelf te promoten die opzichtig met elkaar in tegenspraak zijn: dat van de onversaagde, stevige vrouw, modelletje Thatcher, voor niets en niemand bang. En tegelijkertijd doet ze een beroep op het ultieme slachtofferschap, want ze moeten altijd haar hebben, het is niet eerlijk. Collega Zalm zegt het zelf, ze hebben ‘de jacht’ op haar geopend. Heel flink en heel zielig tegelijkertijd: het is de meest sentimentele positie die een mens kan innemen, en Verdonk buit die dubbele status uit.

Ik heb veel bezwaren tegen de politica Verdonk, ik hou niet van haar stijl, die van de powerplayer en van de machteloze prooi. Ministers zijn per definitie niet zielig, ze staan nooit op dezelfde hoogte als de mensen die ze uitzetten. Als je Verdonk moest geloven, zou je zweren dat zij met Taida Pasic een volstrekt gelijkwaardige strijd voerde, terwijl het toch ging om de macht van de staat tegenover de betrekkelijke onmacht van de enkeling. De neiging van Verdonk om zo’n zaak te verpersoonlijken is typerend, voortdurend wist ze te suggereren dat de minister het minstens zo zwaar te verduren had als het meisje dat werd weggestuurd. Ze is de meester van de emotionele chantage.

Nu heeft Verdonk ook mazzel met haar criticasters. Die betichten haar bij voorkeur van ‘onmenselijkheid’, en dat verwijt is zo gratuit en ruim dat het grenst aan nietszeggendheid. Een voorbeeld: Judith Herzberg, die ik hoog heb, schreef een tijd geleden zoiets als een protestgedicht in NRC Handelsblad, over de uitzetting van diezelfde Taida Pasic. Ik had mij daarin moeten kunnen vinden, maar dat lukte niet. Waarom? Omdat Herzberg over Pasic schreef:

‘(…) in plaats van open armen krijgt ze te maken met een feeks met harde zelfvoldane kaken. Die weet wat wet is.
Onaangedaan.
Heeft waarden in haar vaandel staan.’

Dat is niet sterk, die feeks en die zelfvoldane harde kaken. Als je het met een minister oneens bent, kan je de minister een feeks noemen, en omdat die minister ook nog kaken heeft worden die dan zelfvoldaan. Hier kan een mens niets tegen inbrengen. Ik heb wel kaken, maar die zijn juist zacht en rond? Ik ben geen feeks, kijk toch naar mijn wankelmoedige kaken?

Hier schiet de kritiek haar doel voorbij, en krijg je onwillekeurig, en geheel tegen je zin bijna medelij met Verdonk. Op de een of andere manier weet deze minister daar als geen ander garen bij te spinnen: de VVD is inmiddels de partij ter Verdediging van Verdonk, de Democratie schiet er zowat bij in, terwijl een paar maanden geleden het gros van de VVD-bestuurders nog grote moeite met haar had. Zij heeft op overtuigende wijze de strijd om het lijsttrekkerschap van Rutte verloren, en is erin geslaagd het uithangbord te worden van een rechts-conservatieve partij, waar de VVD toch ooit voor het liberalisme stond.

Dat is op de keeper beschouwd knap van Verdonk, en jammer voor mij, want als ik bijvoorbeeld op Laetitia Griffith wil stemmen, krijg ik de minister voor Vreemdelingenzaken er gratis bij.
Ik wil wel bijbetalen om van dat gratis af te komen.