Voor me ligt de bundel Hoe te beminnen. Filosofen over seks, samengesteld door de publiciste Machteld Allen, en op de eerste pagina lezen we de mening van de Amerikaanse neurobiologie Louann Brizendine: ‘Praten activeert de pleziercentra in het meisjesbrein. We hebben het niet over een klein beetje plezier. Dit is enorm; een enorme dopamine- en oxytocine-rush, wat de grootste, vetste neurologische beloning is die je kunt krijgen buiten een orgasme.’

De belofte is hier: net zo lekker als seks, en toch geen vieze handjes. Het orgasme kan plaatsvervangend worden bereikt, en wel door te delibereren over seks of relaties. Hier tekent zich een grote scheiding af: tussen seksmaniakken en seksspecialisten, tussen doeners en beschouwers. De filosofen die Allen verzamelde, laten zich stuk voor stuk kennen als mensen van de tweede soort – ze proberen de geheimen van de seks en de seksuele liefde te ontrafelen, maar over hun eigen praktijk komen we weinig te weten. De meest moderne en directe tekst is die van Plato (400 v.Chr.) waarin Alcibiades vertelt hoe hij tevergeefs probeert Socrates te verleiden. Daarna gaat het snel bergafwaarts, er is geen merkbare vooruitgang in de filosofie. Alle filosofen na Plato, van Immanuel Kant tot Arthur Schopenhauer en Martha Nussbaum, moet je in dat verband wel omslachtig noemen. Het treffendst, want dodelijkst, is Søren Kierkegaard, die de allesverzengende liefde beschrijft van een man voor ene Cordelia, een jongedame over wie wij niets te weten komen, behalve dan dat de schrijver zich verliest in zijn gevoelens voor haar. Deze Cordelia is niet meer dan een aanleiding, haar verleider is niet zozeer verliefd op haar, als wel op zijn eigen verliefdheid. Kierkegaard lijkt alle filosofen voor en na hem een lachspiegel voor te houden, alsof hij wil zeggen: filosofen over seks is altijd armoe, want waren ze er goed in geweest, ze hadden het wat meer gedaan, zodat er minder tijd overbleef er zo breedvoerig over te schrijven.

Zelf heb ik inderdaad het idee dat te veel bewustzijn uitermate remmend werkt op de seksuele praktijk. Het moeilijkst aan seks is dat je je er niet in kan verliezen, zoals in dronkenschap, drugs of zelfs sport. Als ik op de praatjes mag afgaan die je links en rechts hoort, lukt het veel mensen wel een staat van vervoering te bereiken, die gelijkstaat aan het idee: ‘vakantie van je zelf’.

Maar voor mij is seks de ultieme erkenning van een regenachtige maandagmorgen in de Amsterdamse wijk de Pijp. Voor de goede orde: ik woon daar.

Dat bewustzijn is een sta-in-de-weg.

Net nog zaten we in een visrestaurant, jij in een amechtig pak, ik juist iets te uitbundig gekleed. Je vraagt om zout, ik geef het zout, en dan moeten we ineens een reuzensprong maken, liggen we naakt in bed en rol jij alweer zelfgenoegzaam naar jouw kant.
Deze seks mag, is burgerlijk bekrachtigd, maar ik denk alleen maar: hoe heeft die transformatie van kreeft naar kont zich zo snel kunnen voltrekken. Het is alsof iemand een pagina of twintig uit een roman heeft gescheurd. Het bewustzijn hecht je vast aan het verleden van nog maar een uur geleden, het restaurant, de snoepjes die bij de rekening werden geleverd, en ineens moest dat Spiel worden vervangen door gehijg en gesteun.

Seks met anonieme derden is daarom misschien wel vreemd, maar nooit vervreemdend, omdat er geen gemeenschappelijk patroon is om te doorbreken. Wie nooit met een ander de afwasmachine heeft ingeladen, kan met een gerust hart aan een heel ingewikkeld seksspelletje beginnen.

Het is de langdurige seks tussen twee mensen die elkaar goed kennen, die steeds absurder wordt. Want opzichtig in tegenspraak met de routine van de dag.

Zo dubben wij: de paren, die zich enkel tot elkaar willen beperken en bekennen, maar die ook zien hoe de seks steeds huishoudelijker wordt, een klusje voor ’s avonds laat. De vrijgezellen smachten, de getrouwden bestendigen en bedriegen soms ook, en zij die verlaten werden, wachten op een serieuze mogelijkheid om van de eerste keer de tiende te kunnen maken.
Waarna da capo al fine, op weg naar het einde.