Het schrikbeeld is niet, zoals Wilders gelooft, dat New York een stad wordt als Mekka. Het schrikbeeld is veel eerder dat New York de trekken gaat vertonen van Jeruzalem, de stad waar elk stukje grond niet zomaar grond is, maar meteen heilige grond, zodat elke verkaveling uitloopt op een religieus dispuut of erger.

Vijf dagen geleden liep ik nog rond in New York, en voor de zoveelste keer mocht ik constateren dat die metropool helemaal geen talent bezit voor heiligheid. Daarvoor zijn de New Yorkers te aards en praktisch. Het pontificale is hun vreemd, ze voegen zich naar het leven en de dynamiek van de stad. Een rood voetgangerslicht is alleen maar rood als er een auto aan komt gieren, anders loop je door. De God van New York is de verkeersagent, die toekijkt en alleen in het uiterste geval ingrijpt.

Het is hoffelijk, terecht en natuurlijk ook een beetje slijmerig dat Wilders zo uitdrukkelijk de tolerantie van de New Yorkers prees. Maar ik ben wel geporteerd voor goeie manieren, en niet alleen voor buitenlands gebruik. Het gekke was natuurlijk wel, dat de meeste sprekers die ageerden tegen de bouw van 'de moskee' nu juist niet uit het 'tolerante' New York kwamen, maar van daarbuiten. (De moskee: want 'no more multifunctioneel islamitisch centrum' laat zich niet scanderen.) Deze gasten trakteerden New York op een toespraak waar elk bruidspaar voor vreest op de bruiloft: overdadige loftuitingen waarin evenzoveel insinuaties zaten verstopt, en sneren naar deze of gene. Eerst werd die New Yorkse tolerantie nog geprezen, maar dat was alleen een opmaat om te constateren dat die veel te ver was doorgeschoten. Dat was de teneur. En geen ceremoniemeester in de buurt die het dansorkest vervroegd kon laten invallen.

Terwijl Nederland wachtte op de woorden van Wilders alsof het orakel van Delphi weer in bedrijf was genomen, ontmoette ik vrienden en kennissen en nieuwe beste vrienden: twee keer heb ik het gesprek op 9/11 gebracht en dat is maar goed ook, want anders was het onderwerp onbesproken gebleven. Al deze mensen woonden negen jaar geleden ook in New York, ze zijn de laatsten om de horreur van die dag te bagatelliseren. Maar juist omdat ze er met hun neus bovenop stonden en zich de concrete paniek en ontsteltenis herinneren, voelen ze kennelijk geen behoefte om de gebeurtenissen van toen metaforisch te duiden, of te gebruiken als een voorbeeld voor iets anders: dat Barack Obama een slechte president is, dat Amerika socialistisch wordt en de belastingen nu toch echt omlaag moeten.

Over ontheiliging gesproken.

Als Nederlander valt je op dat er in Manhattan zo weinig mensen op straat lopen die zich manifesteren als moslim. Als je al een hoofddoek tegenkomt, is die zeer losjes omgegooid, een beetje zoals dames vroeger deden in een open sportautootje. De taxichauffeurs, die zijn voor driekwart moslim, maar de meesten zijn te druk met het verkeer om daarvan te getuigen.

Later, in het mindere deel van Harlem, kwam ik ze wel tegen: van top tot teen gesluierde vrouwen die alleen hun ogen prijsgaven aan de wereld. Op mij heeft het altijd weer een verkillend effect: ik verander in een vieze vuile gluurder zodra deze ingepakte balen stof langs mij heen schuiven. Ook werd het blaadje uitgevent van de Black Muslims - de lokale, Amerikaanse variant, die door de rest van de moslimwereld niet wordt erkend. Daar rook het naar boosheid en frustratie, en ik geloof er niets van dat een islamitisch centrum, 145 straten verderop, deze mensen 'triomfantelijk' zou maken. Zij leken daarvoor te zeer gehecht aan hun verongelijktheid.

Wordt een plek waar een verschrikkelijke terreurdaad is gepleegd vanzelf 'heilig'? Keer op keer noemden de sprekers Ground Zero 'holy ground'. Dit lijkt me veel te veel eer voor de moslimterroristen die Amerika een slag wilden toebrengen en zich niet bezighielden met de vraag of er nu moslims, atheïsten of christenen in die torens zaten. Het heilige, lijkt mij, kan nooit een toevalstreffer van je vijand zijn: het moet worden bepaald door de mensen zelf die erin geloven.

Als Ground Zero heilig is, begint de situatie te lijken op die van de Tempelberg in Jeruzalem. Daar de Al Aqsa moskee, hier de Klaagmuur, daaronder de resten van de tempel van Salamo en het eeuwigdurende landjepik kan beginnen.

Ground Zero is getekende grond, een plaats die z'n onschuld heeft verloren. Ik reken op de vitaliteit van New York en de New Yorkers om er weer een bewoonbaar deel van de stad van te maken.

Het vreemde is: al die mensen zoals Wilders, die de mond vol hebben van de 'westerse superioriteit', zijn de eersten om het liberaal-democratische systeem te willen kortwieken. Waarna, lijkt mij, het Westen al weer een stuk minder 'superieur' is, en inderdaad opschuift in de richting van Mekka.