Om zoveel gelijk had ik nu ook weer niet gevraagd.

Vorige week schreef ik over het 'onzalige idee' van de PVV-gedoogsteun voor het aanstaande kabinet; onzalig, omdat daardoor de grondwet een van de vele, aan te passen wetjes dreigt te worden. Ik haalde nog even Wilders' opvattingen aan over de islam: geen godsdienst, volgens de PVV-voorman, maar een 'vijandige, politieke ideologie'.

En dan was er nog die gestoorde pastor in Gainesville, Florida, die op 9/11 een 'Burn a Quran Day' wil houden, omdat de islam geen godsdienst is maar 'een kwaadaardige, politieke ideologie'. Die pastor is van een opwekkingskerk, met veel gehuil en vallende mensen, dus dat woord 'ideologie' klinkt, hoe snerend bedoeld ook, nog veel te kalm. 'De islam is van de duivel' - dat was het ultieme uitroepteken waarmee de geestelijk leidsman zijn pleidooi onderstreepte.

'Dat laatste zegt Wilders niet letterlijk,' schreef ik vorige week nog verontschuldigend, maar een oplettende lezer maakte me erop attent dat Wilders in zijn artikel in NRC Handelsblad van 18 juli wel degelijk schreef over 'de duivelse Koran'.

Dat is wel erg veel duivel voor de agnost die Wilders zegt te zijn.

Het blijft me verbazen dat mensen die niet, of niet al te zeker, in God geloven, wel rotsvast overtuigd zijn van het bestaan van de duivelse tegenkracht. Wie meent dat de Koran in deze vorm duivels is, houdt de mogelijkheid van een goddelijke Koran open, een 3.0 versie zogezegd: wat je er ook van wil vinden, met agnosticisme heeft het weinig van doen. Je kan niet één ding duivels noemen en het verder nooit meer over God hebben.

Zou ik als niet-religieus de Holocaust 'duivels' noemen? Nee, ik heb zelfs het idee dat je daarmee het al te menselijke, gewilde karakter van die genocide-operatie bagatelliseert. Hooguit kan ik me voorstellen dat ik een begrip als 'het Kwaad' in de mond neem, en zelfs daar begint de schoolmeester in mijn hoofd te protesteren. Wat bedoel je daar dan mee? En op welke wijze helpt dat begrip de dingen te verduidelijken?

We herinneren ons Reagans uithaal over de Sovjet-Unie als 'the empire of evil'. Hoezeer ik het ook eens was met zijn anti-communisme, het ongemakkelijke gevoel over zijn woordkeuze bleef. Het is niet zonder gevaar het discours van de politiek uit te breiden met theologiserende retoriek. Wie gelooft dat politiek en godsdienst nooit geheel samenvallen en beide een eigen bestaansrecht kennen, zal voorzichtig zijn die twee vocabulaires te laten versmelten.

Wilders is dat niet: zodra hij over de islam spreekt, maakt zich een toornigheid van hem meester die de gemiddelde SGP-dominee niet haalt.

Natuurlijk wil de gedreven PVV-voorman protest aantekenen tijdens de negende herdenking van 9/11 in New York. Samen met het comité 'Stop Islamization of America' kan hij niet anders dan bezwaar maken tegen het islamitische centrum dat vlak bij ground zero van de grond moet komen.

Dat de aanstaande coalitiepartijen CDA en VVD daar nu mee in hun maag zitten, is rijkelijk laat. Met wie dachten ze dan een gedoogakkoord te sluiten? De PVV is een fundamenteel theologische partij als het om de islam gaat, en die laat zich, zeker in een 'gedoogsituatie', de kern van haar boodschap niet zomaar ontfutselen.

Even eerlijk zijn: toen ik voor het eerst hoorde over dat islamitische centrum bij ground zero dacht ik: 'Jezus, moet dat nou.' Goed, daar kwam toch spontaan de christelijke achtergrond van Nederland naar boven. Zo'n centrum, het leek me 'de goden verzoeken' - en ik moest mezelf echt corrigeren: 'Maar je gelooft helemaal niet in die goden.' Daarom zijn 'spontane reacties' ook altijd diep bevredigend, maar lang niet altijd rationeel.

Want wat zijn de argumenten om daar per se geen islamitisch centrum te bouwen? Je moet dan wel geloven dat de terroristen van Al-Qaida staan voor de hele islam, dat er geen islamitische variant denkbaar is zonder grof geweld en massaslachting. Maar wanneer je dat eenmaal gelooft, moet je onverwijld alle moskeeën van het land sluiten, want dat zijn stuk voor stuk broeinesten van terreur. En zet ook even een veiligheidsagent op elke inheemse moslim.

Wie deze redenatie veel te ver vindt gaan, krijgt het moeilijk zich tegen zo'n centrum te verzetten. Ja, de symboolfunctie. Daar waar moslimterroristen toesloegen, mogen andere moslims, die er niets mee uitstaande hebben niet bidden of zwemmen of sporten? Dat kun je met goed fatsoen niet volhouden. Dat 'goede fatsoen' heeft de New Yorkse burgemeester Michael Bloomberg, die weigert de bouw op voorhand te verbieden. Hij is Republikein, en laat zich kennen als iemand die de grondwet hoger heeft zitten dan het partijbelang.

Dat is uiteindelijk ook de keuze waar CDA en VVD voor staan. Ja of nee. Meer smaken zijn er even niet.