Barry, de zwarte burgemeester die op dat moment al bezig was met zijn derde termijn, werd gearresteerd, veroordeeld, en moest een gevangenisstraf uitzitten. Dit alles is opzienbarend, maar nog niet onvoorstelbaar. Het verhaal verliest voor mij alle geloofwaardigheid wanneer diezelfde Barry, met zijn strafblad en al, na zijn vrijlating weer wordt herkozen tot burgemeester van Washington – door de meerderheid van de Amerikaanse hoofdstad, die zwart is en het kennelijk tot haar raciale plicht rekent een fellow Afro American door dik en dun, crack en hoererij, te verdedigen. Barry slaagde erin daarna Washington met een nog grotere finan­ciële malaise op te zadelen dan hij in zijn eerste termijnen al had gedaan.

En nog steeds geldt Barry onder veel zwarte Ameri­ka­nen als een slachtoffer – iemand die doelbewust voor blank Amerika kapot is gemaakt.

Ik woonde in die tijd in Amerika, ik gaf les aan een universiteit en was daar lid van de academische Afro-Amerikaanse club, die mij ijlings als lidmaat had in­geschreven zonder dat ik dat wist. Ik was natuurlijk ­antropoloog genoeg om die bijeenkomsten te bezoeken. En daar hoorde ik van de hoogleraar taalkunde en theaterwetenschappen (ik geef toe, het waren niet de echte, wetenschappelijke sterren) hoe vals Brother Barry was behandeld. Mij noemden ze ook brother, omdat ze mijn naam niet konden onthouden, en anders wel moeite hadden die naar behoren uit te spreken. Ik gruwde van dit alles. Dat hele brother-gedoe vond ik sentimenteel en aanmatigend. Bovendien ging er een directe emotionele chantage van uit: was je eenmaal brother, dan mocht je het geloof ik niet meer met elkaar oneens zijn, op straffe van raciaal verraad. En dat ze die boef van een Barry blindelings verdedigden – in gedachten trok ik dertig punten af van hun IQ.

Mij is toen wel iets duidelijk geworden: dat veel zwarte Amerikanen pas echt van hun soortgenoten gaan houden als zo iemand iets heel fouts doet. Een moord begaan. Jonge meisjes verkrachten. Andere, arme zwarte mensen geld aftroggelen. De dader moet daarna wel berouw tonen, het liefst in zeer christelijke termen, reborn christian worden is wel het minste, maar dan zit-ie ook geramd. Juist omdat hij gezondigd heeft, is hij veel zwarten des te liever. Hij is for real, zo noemen ze dat. Ik heb toen en daar gezien hoe raciale solidariteit een gevangenis is, waarin een minderheidsgroep zichzelf kan opsluiten. Islamieten hebben er ook een handje van. De moslima van het Mercatorplein, die zich blindelings inwoonster acht van Gaza-stad. En ook de joods-Nederlandse bewoner van Buitenveldert mag zich wel eens achter de oren krabben.

Een paar dagen geleden ontving ik een mail of ik wilde praten over Brother B. O. Juist ja, Barack Obama. Ik kon die dag niet, maar was meteen ook weer gechoqueerd door de gemeenzaamheid waarmee de nieuwe Amerikaanse president werd bejegend. Alsof wij, bruine, zwarte en blanke Nederlanders ook maar iets aan zijn statuur hebben bijgedragen. Het is een vorm van annexatie die gelijk staat aan diefstal. Ik heb geen broers, ik heb een halfbroer, die ik zo noem omdat hij korte tijd is opgevoed door dezelfde moeder als de mijne. De rest is leugen. Je kan iemand ontmoeten die je zo raakt, dat je zo iemand ‘brada’ gaat noemen of ‘zusje’, maar dat zijn individuele beslissingen, die nooit een hele bevolkingsgroep behelzen. Volautomatische familiariteit, het is de meest effectieve manier om mijn hart te doen verkillen.

Mag ik eens een voorspelling doen? Die Obama is een hyperintelligente, gedisciplineerde man die ook nog eens schrijven kan, en daarom zal hij de eerste zijn die juist door zwarte Amerikanen wordt aangevallen. Er is zo weinig kans dat-ie met een hoer en een crackpijp in een motel aangetroffen wordt. Dat zullen ze hem kwalijk nemen. Dat zullen ze zien als een teken van zijn blankheid. In het neurotische, zwarte universum zoals dat door de Amerikaanse geschiedenis is getekend willen mensen maar één ding: de zondaar kunnen vergeven, omdat hij of zij one of them is. Maar er valt Obama zo verdomd weinig te vergeven. Die goedertierenheid heeft hij niet nodig, en juist dat zal hem niet vergeven worden.

U moet zich voorstellen dat u Balkenende Broeder Balkenende noemt, omdat u zelf ook blank bent. Ik geloof dat ze dat in de kerk wel eens doen, en daar is het ook al huiveringwekkend.
Broeder Bos. Zuster Verdonk. Dat is het moment waarop de dokter gewaarschuwd moet worden, en wel met spoed.