VN 6 okotober 2019
Tien jaar nadat Micha Wertheim voor het eerst een komkommer naar zijn televisie gooide en daarmee begon aan wat later de geschiedenis in zou gaan als Actie Komkommer, is het tijd om de balans op te maken. Heeft Actie Komkommer zin gehad, of was ze nodeloos kwetsend voor mens en groente?

'De bedoeling,' vertelt Wertheim vanachter het bureau van zijn kantoor op het Mediapark in Hilversum, 'was om een einde te maken aan de middelmaat op de Nederlandse tv. Als cabaretier en columnist uitte ik zo nu en dan kritiek op programmamakers en omroepbazen, maar ik merkte dat er niet geluisterd werd. Daarom besloot ik op een dag, ik meen dat het tijdens een uitzending van Buitenhof was, om een komkommer naar mijn tv te gooien. Die komkommer was niet zozeer bedoeld als provocatie, maar meer als een poging in dialoog te komen met de makers van dat tv-programma. Maar ik geeft toe dat het ook opluchtte om die komkommers tegen de beeldbuis te zien vliegen. Ik ben die dag naar de zondagswinkel gegaan en heb toen voor meer dan honderd euro alle komkommers opgekocht, om die bij thuiskomst binnen een uur allemaal tegen het toestel aan te mikken.'

Eerst richtte Actie Komkommer zich vooral tegen actualiteitenprogramma's, maar al snel begon Wertheim ook komkommers te gooien naar praatprogramma's, spelshows en dramaseries die hem niet bevielen.

'Alleen als ik zelf op tv was, gooide ik geen komkommers,' geeft Wertheim met een glimlach toe. 'Ik zag in wat ik zelf deed iets van de verandering die ik op tv zo nodig achtte.'

Heeft Actie Komkommer niet ook veel schade toegebracht aan programmamakers die dat niet verdienden?

'Als u doelt op de komkommers die ik naar Pino, Ieniemienie en Tommie heb gegooid wel,' geeft Wertheim nu toe. 'Maar ook Pino, Ieniemienie en Tommie maakten deel uit van een medialandschap waar ik verandering in wilde brengen.'

Heeft Actie Komkommer zin gehad?

'Achteraf moet je constateren dat ik er vooral zelf veel overlast van heb gehad. Zeker toen de komkommers begonnen te rotten en de fruitvliegjes tevoorschijn kwamen. Bovendien heb ik later veel programmamakers leren kennen die het mikpunt waren van de komkommers. Geen van allen hebben ze ooit iets gemerkt. Achteraf moet ik erkennen dat de schade zich vooral tot mijn huiskamer beperkte.'

U bent inmiddels zelf netcoördinator. Heeft u nooit het idee dat u daarmee deel bent gaan uitmaken van het establishment waar Actie Komkommer juist tegen in opstand kwam?

'Misschien wel. Maar vergeet niet dat deze baan goed betaalt. Na vier jaar komkommers gooien had ik gigantische schulden bij verschillende groenteboeren. Bovendien zijn er inmiddels achttien miljoen zenders in Nederland, met even zoveel netcoördinatoren. Dat heeft het medialandschap ingrijpend veranderd. Achteraf durf ik best te stellen dat Actie Komkommer daar een substantiële bijdrage aan heeft geleverd.'