Nederlandse ziekenhuizen werven hun artsen uitsluitend onder afgestudeerde academici. Dit terwijl verreweg de meeste patiënten een mbo-opleiding of lager hebben. Precies de groep bij wie het vertrouwen in de medische wetenschap afneemt. Patiënten voelen zich door het medisch jargon buitengesloten en gaan op zoek naar alternatieven.

Artsen zullen hun diagnoses en behandelmethodes drastisch moeten aanpassen om het vertrouwen bij patiënten terug te winnen. Bij het stellen van diagnoses zouden artsen terug moeten naar vier ziektes: verkoudheid, voor mensen waar weinig mee aan de hand is. Griep, voor mensen die een paar dagen uit de roulatie zijn. Letsel, voor patiënten die een ongeluk hebben gehad. En kanker, voor diegenen die niet te genezen zijn. Een dergelijke simplificatie zou niet alleen de opleiding tot arts minder zwaar maken, het wordt voor patiënten een stuk gemakkelijker te begrijpen waar behandelaars het over hebben.

Ook behandelmethodes kunnen toegankelijker. Zo zouden artsen ingewikkelde medicijnen met onuitspreekbare namen moeten inruilen voor producten die iedereen begrijpt zoals jodium, aspirientjes en vitamine C.

Jodium toedienen is bij uitstek een behandelmethode die ook voor laagopgeleide patiënten toegankelijk is. Het prikt vaak een beetje, maar veel patiënten ervaren dat als een teken van heling. Het dogma dat patiënten geen pijn willen lijden is niet alleen een leugen, het is vooral ook een ontkenning van de menselijke behoefte aan pijn.

Momenteel wordt jodium alleen ingezet als ontsmettingsmiddel. Door jodium ook te gebruiken bij de behandeling van bijvoorbeeld reuma en hartklachten, is het mogelijk de patiënt beter bij zijn of haar eigen behandeling te betrekken.

Een derde stap die ziekenhuizen zouden kunnen nemen om de kloof tussen patiënt en arts te dichten, is het aanstellen van lekenartsen. Helaas is daar veel weerstand tegen bij medici die het beschermen van hun eigen beroepsgroep belangrijker vinden dan het dichten van de kloof tussen ziekenhuis en samenleving. Handhaven van de huidige status quo kan echter niet voorkomen dat het belangrijkste fundament onder de zorg, het patiëntenvertrouwen, langzaam wegrot.

Traditioneel wetenschappelijk onderzoek mag dan uitwijzen dat laagopgeleide artsen vaak geen benul hebben van waar ze mee bezig zijn, nieuw onwetenschappelijk onderzoek leert ons juist dat lekenartsen niet alleen veel meer plezier uit hun werk halen, maar vaak ook bereid zijn grotere risico’s te nemen.

Het grootste wantrouwen tegen de medische wetenschap, zo blijkt uit recente peilingen, komt voor onder aanstellers en patiënten die zijn opgegeven. Juist deze door het medisch establishment gemarginaliseerde groepen hebben baat bij lekenartsen die opereren met alleen een stanleymesje, aspirientjes en een flesje jodium.

Aanstellers zullen zich namelijk wel twee keer bedenken voor ze weer bij de huisarts aankloppen als ze weten dat hun buurman op zijn vrije zaterdag langs kan komen voor een operatie op de keukentafel. Terwijl uitbehandelde patiënten vaak alleen uitbehandeld zijn in de ogen van wetenschappers die zich daarbij beroepen op de ontoegankelijke medisch wetenschappelijke literatuur. Een lekenarts stopt pas met behandelen als de stank door de ontbinding van het lichaam verder opereren onmogelijk maakt.

Eén ding kunnen artsen in ieder geval leren van de huidige crisis in de politiek. Gewoon doorwerken is geen optie.