Vrijdagochtend vroeg nam ik de auto naar het zaaltje van de Rijksvoorlichtingsdienst op Binnenhof 19. Daar lagen kilo's papier te wachten: van de begroting van het Huis der Koningin (hoofdstuk I) tot de begroting van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (hoofdstuk XVII). Met een steekwagentje vervoerde ik de stapels papier naar de achterbak. De rest van de dag vulde zich met de persconferenties van de bewindslieden in Nieuwspoort. Sinds de invoering van de PowerPoint-presentatie leek het sprekend op een middagje naar de bioscoop.

Vrijdagavond stonden de rode wijn en blokjes kaas klaar in de hal van het ministerie van Financiën. In het weekend werd het tijd om de stukken te lezen. De Haagse redacteuren van Vrij Nederland verdeelden onderling de buit. Wie geluk had, kreeg de begroting van Algemene Zaken toebedeeld (lekker kort!). Wie pech had, die van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap met zijn bureaucratische jargon en onbegrijpelijke afkortingen. 's Avonds gingen we Chinees eten op de Zeedijk.

Maandagochtend weer vroeg naar Den Haag, dit keer voor de toelichting van de minister-president op de Troonrede. Een jaarlijks terugkerend hoogtepunt, al was het maar omdat de kopstukken van de parlementaire pers van tevoren met elkaar hadden afgesproken Lubbers, Kok en daarna Balkenende lastig te vallen met de vraag: 'Waarom ontbreekt het dit kabinet aan visie?' Ongeacht het antwoord van de premier beklaagden alle kranten zich dan in hun commentaren over het gebrek aan enthousiasme en inspiratie in Den Haag. Zo kneed je de publieke opinie.

Het moment suprême moest dan nog aanbreken: Prinsjesdag met zijn tocht in de gouden koets, de parlementariërs die plechtig het 'Leve de koningin' aanhieven, de aanbieding van het koffertje en aansluitend de borrel van het bedrijfsleven. Een geschikt moment om iedereen de hand te schudden en ongegeneerd dronken te worden. Nog even een hapje in Nieuwspoort en dan weer naar huis: schitterende tijden. Het enige nadeel was dat je vier dagen lang niet mocht opschrijven wat je inmiddels wel wist. Vanwege het embargo. Maar niemand die daarom maalde.

In 2002 veranderde dat. Ik zal u niet vervelen met cultuurfilosofische bespiegelingen over de vraag: waarom? Lag het aan de Fortuyn-revolte? Kwam het door de opkomst van internet of door de steeds grotere haast die de pers volgens auteurs als John Lloyd en Nick Davies heeft gekregen? In elk geval stond de hele Miljoenennota op het net. De oude media braken zich het hoofd: waren zij nu nog aan hun geheimhoudingsplicht gebonden? Wel degelijk, antwoordde het Nederlands Genootschap van Hoofdredacteuren toen nog. Het wilde geen gebruikmaken van gestolen informatie.

Twee jaar later sloeg de Goddelijke Kale van het RTL Nieuws toe: Frits Wester. Niet Hare Majesteit maar hij lichtte het volk als eerste in over de kabinetsplannen voor het volgende seizoen - een paar dagen voordat de stukken onder embargo zouden worden verspreid. Ook het jaar daarop stond Wester om half acht 's avonds parmantig met de geheime stukken te wapperen.

De consensus onder de hoofdredacteuren brokkelde zienderogen af. Telegraaf en Volkskrant hielden vast aan de redenering dat het in het belang van de journalisten was om op hun gemak de stukken te kunnen bestuderen (over de genoeglijke gezamenlijke diners na afloop werd met geen woord gerept). Maar NRC Handelsblad doorbrak de status quo: de Rotterdammers zouden het embargo niet meer ondertekenen maar voortaan kiezen voor vrije nieuwsgaring. Paniek in het Catshuis. In 2006 hief het kabinet het embargo op. Pers en fractieleiders in de Tweede Kamer kregen de stukken pas op dinsdagmiddag om drie uur. Tot woede van oppositieleider Wouter Bos die met lede ogen aanzag hoe Balkenende en Zalm een Goed Nieuwsshow van Prinsjesdag wisten te maken.

Dus kwam het embargo terug. Net als de doorbreking ervan door RTL Nieuws (in 2007) en NRC Handelsblad (in 2008). De schade moest worden beperkt. Maar hoe? Het kabinet nam - net als met de AOW en de Westerschelde - een dubbelbesluit: de stukken zouden vrijdag al voor publicatie worden vrijgegeven of juist dinsdag na het houden van de Troonrede. De voorzitters van Eerste en Tweede Kamer moesten nog wel even worden geraadpleegd. Die kregen het met elkaar aan de stok. Gerdi Verbeet en haar presidium voelden voor de vrijdag, Yvonne Timmerman-Buck en haar seniorenconvent hadden voorkeur voor de dinsdag. Voortijdige openbaarmaking stond volgens hen gelijk aan het schofferen van de koningin. Zodat Jan Peter Balkenende het salomonsoordeel moest vellen: de fractieleiders krijgen de stukken al op vrijdag te zien, de parlementaire journalisten pas dinsdagmiddag laat. Mij is het best. Komend weekend ga ik eens helemaal niets lezen.