Slechts negen leden waren aanwezig. Toch liep het uit op een heksenketel. PVV-vertegenwoordiger Hero Brink­man legde zich niet neer bij de gewoonte om over personeelsleden van de Kamer alleen in algemene termen te spreken. Dus wilde hij weten hoe het stond met de bode die in maart cocaïne had gesnoven op een van de damestoiletten van het eerbiedwaardige gebouw. De afgevaardigden van de andere partijen vonden dat niet kies. Sinds de PVV bij de Euro­pe­se verkiezingen het politieke midden wegvaagde, hebben ze besloten zich niet langer het vel over de neus te laten halen door de verlosser uit Ven­lo en zijn volgelingen. Dus merkte CDA’er Jan Schinkels­hoek op dat Brink­mans aanval op het personeel hem een onbehaaglijk gevoel gaf en voegde Femke Hal­se­ma daaraan toe dat ‘in deze kwestie nooit een veroordeling heeft plaatsgevonden’. Maar de oud-politie-inspecteur hield zijn beschuldigingen staande. Waarna de leden van de vaste commissie voor BZK elkaar in de haren vlogen. Ronald van Raak (SP): ‘Hier maak ik bezwaar tegen.’ Brinkman: ‘Dat heb ik niet gezegd.’ Van Raak: ‘Laat me even uitspreken.’

Brinkman: ‘U moet mij wel even goed citeren.’ Voor­zit­ter John Leer­dam probeerde de orde te herstellen: ‘Heren, wacht even. Kunnen die microfoons even uit? We staan hier niet op de vismarkt, op de vleesmarkt of op de markt voor uw huis. We zijn hier bezig met een wetgevingsoverleg.’ Maar niemand luisterde nog naar de regieaanwijzingen van de voormalig artistiek leider van het Cosmic Theater.

Zulke tumultueuze taferelen komen sinds 4 juni vaker voor in de Tweede Kamer. Een week na de hierboven beschreven botsing was het de beurt aan de buitenlandwoordvoerders. Zij behandelden het neerslaan van de opstand in de straten van Teheran door president Ahma­dine­jad. Ter tafel lag een voorstel van PVV’er Ray­mond de Roon om alle diplomatieke contacten met het ‘islamo­fascistische’ regime te verbreken. Een dom voorstel, vond Alexan­der Pechtold van D66. Hoe kon Neder­land de slachtoffers van het geweld dan helpen? Han ten Broeke van de VVD en Mariko Peters van Groen­Links sloten zich bij Pechtold aan. Totdat bleek dat De Roon de slachtoffers van het geweld helemaal niet wilde helpen. Even­tue­le vluchtelingen moesten maar worden opgevangen in de regio, niet door Nederland. ‘De PVV is dus ook tegen moslims die voor de vrijheid vechten,’ concludeerde Ten Broeke. ‘Het gaat u niet om hulp, u maakt alleen maar ketelmuziek,’ voegde Peters collega De Roon toe. Waarna de PVV’er uithaalde naar de ‘sharia-socialisten’ die te laf waren om de goede verstandhouding met de moorddadige mullah’s en ayatollah’s op het spel te zetten. Al snel schreeuwde iedereen door elkaar heen.

Op een terrasje op het Plein ontmoet ik Han ten Broeke. De oud-communicatiemedewerker bij KPN betoogt dat zijn fractie al langer probeert de dubbelzinnigheid van de PVV aan de kaak te stellen. Bij­voor­beeld toen in de Kamer werd gediscussieerd over de erkenning van de afvallige provincie Kosovo. Wilders en de zijnen namen het voor Servië op, want in Kosovo wonen moslims. Terwijl de VVD vond dat je vrijheidslievende islamieten moet steunen. Dat debat was destijds aan de aandacht van de media ontsnapt. Ten Broeke hoopt dat de parlementaire journalisten de PVV’ers het vuur nu wél na aan de schenen zullen leggen. ‘Ze schreeuwen en roepen maar wat. Hun oplossingen kloppen niet,’ zegt hij over de volgelingen van zijn vroegere partijgenoot Wilders. Híj heeft het in elk geval geprobeerd.

Ten Broeke is de enige niet. Pechtold maakt de populistenleider al sinds de verkiezingen 2006 uit voor een ‘xeno­foob’ en ‘extremist’. ‘Als Wil­ders premier wordt, ga ik emigreren,’ zei hij op een spreekbeurt op het Thorbecke­plein. Die houding leverde D66 een verdrievoudiging van haar zetels in het Europees Parlement op. Halsema en Kant dachten lang: effe dimmen! Maar inmiddels hebben hun woordvoerders in de Kamer toestemming gekregen de handschoenen uit te trekken. Ten Broekes partijgenoot Hans van Baalen vergeleek Wilders met de rattenvanger van Hame­len.

Het meest terughoudend zijn nog de regeringspartijen CDA, PvdA en Christen­Unie. Blijft de vraag hóé je de blonde rattenvanger het best van repliek kunt dienen. Wilders is er tot nu toe in geslaagd met goed getimede­ oneliners het debat naar zich toe te trekken. De genuanceerde betogen van de gevestigde partijen zijn zelden in zulke oneliners te vangen. Als ze dezelfde toonhoogte aanslaan als de PVV’ers, dreigt de hele Twee­de Kamer te gaan lijken op Weissen­bruchs schilderij Vismarkt te Den Haag.

Waar behoefte aan is, is een inhoudelijke confrontatie met de PVV. Niet aan een oefening in schreeuwtherapie.