Wie krijgen we hier over een paar jaar: de Obama aan de Maas, de Obama in het Catshuis of de Obama die 26.000 asielzoekers het land uit probeerde te werken?

Dancing in the street van Chicago tot Harlem, dominees die spontaan in huilen uitbarsten, de familieleden in Kenia die in traditionele klederdracht dansen van de Luo-stam uitvoeren en een hele koe voor de nieuwe president slachten – dat waren we allemaal toch maar mooi misgelopen als de Amerikanen voor John McCain hadden gekozen.

Vooral in de omgeving van Kogelo, geboorteplaats van Barack Hussein Obama senior, schijnt de euforie geen grenzen te kennen. De Kenianen drinken speciaal gebrouwd Obama-bier. In de hoofdstad Nairobi wordt Obama, the musical opgevoerd. ‘McCain is de echte slechterik van het stuk. Zijn supporters zijn George Bush en Sarah Palin,’ aldus regisseur George Orido.

Runner up in enthousiasme is Indonesië, waar de jonge Ba­rack tussen 1967 en 1971 de basisschool bezocht. Op een enkele uitzondering na (waarom reageerden de Rus­sen zo koel?) lijkt de hele wereld in vuur en vlam te staan voor de eerste Afri­can American in het Witte Huis. Ne­der­land kan dan natuurlijk niet achterblijven. Tijdens bijeenkomsten als de President’s Night in de Melkweg en het buffet met scrambled eggs in het Kurhaus was hét onderwerp van gesprek wie zich de Nederlandse Obama mag noemen. Vol­gens PvdA-Kamerlid Diederik Samsom – van de partij in de Melkweg én het Kurhaus – kan dat alleen maar de nieuwe Rotterdamse burgemeester Abou­ta­leb zijn. Die zou wel eens de eerste zwarte minister-president kunnen worden. Abou­ta­leb zelf laat zich de vergelijking graag aanleunen. In Sche­ve­nin­gen balt hij zijn vuist als Oba­ma op het scherm verschijnt om zijn acceptatiespeech uit te spreken. ‘Wat ik inspirerend vind aan Oba­ma, is zijn keus voor emancipatie,’ zegt de zoon van het Marokkaan­se dorp Beni Sidel.

Maar er liggen meer kapers op de kust. ‘Ik durf te beweren dat Jan Peter Balkenende tijdens de laatste verkiezingen meer op Obama leek dan Wouter Bos,’ vertrouwt CDA-campagneleider Michael Sijbom journalisten toe. De christen-democraten overwegen de volgende verkiezingen in te gaan met Jan Peter-buttons. Mannetjesmaker Kay van de Linde, die in New York deel uitmaakte van het campagneteam van Rudy Giuliani en nu op de loonlijst staat van Rita Verdonk, beveelt zijn oogappel aan: ‘Rita is toch ook een beetje de Obama, de change-kandidaat.’

Nederland kan over een paar jaar dus kiezen tussen de Obama aan de Maas, de Obama in het Catshuis en de Obama die 26.000 asielzoekers het land uit probeerde te werken. Wie zou op dit moment geen graantje willen meepikken van het succes van de Nelson Mandela in het Witte Huis?

Kort geleden lag dat allemaal nog een slag anders. Toen konden politici uit etnische minderheidsgroepen rekenen op een stevige portie koudwatervrees. Als PvdA-leider Wouter Bos in winkelcentra en arbeiderswijken op zijn zeepkistje klom, maakte hij goede sier met de aanwezigheid van Ahmed Aboutaleb binnen zijn partij. ‘Hij is voor mij het prototype van de moderne sociaal-democraat, streng en rechtvaardig. Ik zou hem graag naar Den Haag halen,’ heette het dan. Ne­ba­hat Al­bay­rak uit het Turkse Sarkisla kreeg de tweede plaats op de kandidatenlijst toebedeeld. Maar bij de kabinetsformatie van 2007 bleken beide modelallochtonen naast een ministerspost te hebben gegrepen. Abou­ta­leb wilde graag naar On­der­wijs of Sociale Za­ken. Voor On­der­wijs kon Wouter Bos de moleculair bioloog Ro­nald Plas­terk krijgen. Zo’n kans liet je niet lopen. So­ci­a­le Za­ken ging naar het CDA. Aboutaleb werd naar Den Haag gehaald als staatssecretaris van arbeidsmarktbeleid en armoedebestrijding.

Albayrak dacht dat ze zich in het buitenland minister voor Eu­ro­pe­se Zaken mocht gaan noemen. Maar op het laatste moment werd die post aan de Limburger Frans Tim­mer­mans gegund. Ook de Turkse gastarbeidersdochter moest zich tevreden stellen met een staatssecretariaat. Kwa­de tongen beweerden dat Bos het niet aandurfde een zwarte kandidaat meteen tot minister te benoemen. De PvdA had de verkiezingen verloren en adviseurs als Re­né Cu­perus van de Wiardi Beckman Stichting hadden de partijleider voorgehouden dat de teleurstellende uitslag mede te wijten was aan de nadruk die in de campagne op de verdiensten van Aboutaleb en Albayrak was gelegd. Dat zou niet goed zijn gevallen bij de poor whites in de grote steden en de gefrustreerde middenklasse in suburbs als Al­me­re en Pur­me­rend. Bos zelf ontkende dat hij last van koudwatervrees had gehad. Een kabinetsformatie is nu eenmaal een vorm van Russisch roulette.

Dáár waren Abou­ta­leb en Al­bay­rak het slachtoffer van geworden. Hoe dan ook: al bij het debat over de regeringsverklaring stortte PVV-voorman Geert Wil­ders zich als een wild dier op de twee allochtonen die tot het kabinet waren doorgedrongen. Hij trok hun loyaliteit in twijfel omdat ze over een dubbel paspoort beschikten. Dat was nog maar anderhalf jaar geleden. Inmiddels heeft het multiculturele Amerika het xenofobe Nederland links gepasseerd. En wil iedereen maar al te graag Obama zijn.