Geachte heer van Weezel, zo luidt de aanhef van het eerste mailtje dat ik in 2012 krijg: ‘Een nieuw jaar, een ander Nederland. Dat is onze wens én onze ambitie.’ Was getekend: Job Cohen en Lilianne Ploumen. Het blijkt om de aankondiging te gaan van de nieuwjaarsbijeenkomst die de PvdA houdt in De Vereeniging in Nijmegen. Ook Emile Roemer en Jolande Sap zullen acte de présence geven. Wat Job Cohen betreft moet 2012 het jaar van de linkse doorbraak worden. Alweer?

Op 16 januari is het een jaar geleden dat PvdA, SP en GroenLinks in De Brakke Grond in Amsterdam voor het eerst de manifestatie ‘Een Ander Nederland’ organiseerden. Buiten speelde de Fanfare van de Eerste Liefdesnacht. Binnen spraken Thomas von der Dunk, Jan Mulder en Playboy-hoofdredacteur Jan Heemskerk (‘Maak solidariteit sexy’) een column uit. De drie linkse partijleiders beloofden elkaar voortaan te steunen.

Cohen verzekerde zijn nieuwe vrienden dat een ander Nederland ‘binnen handbereik’ lag. Sap droomde hardop van ‘een coalitie van optimisten’. Roemer hield het ‘meest rechtse kabinet sinds de Tweede Wereldoorlog’ dreigend voor: ‘Mark, here we come!’ De enige teleurstelling was dat de vierde progressieve partij – D66 – niet was komen opdagen. In de wandelgangen achtervolgden cameraploegen Boris van der Ham die als privépersoon aanwezig was. Hij meed het podium als de pest. ‘Niet alleen het kabinet maar ook een deel van de oppositie is conservatief. Daar reken ik de SP toe en een groot deel van de PvdA,’ zei Pechtold – die er niet was – zo afstandelijk mogelijk.

Sindsdien is van de linkse frontvorming weinig meer vernomen. Het gezamenlijke puntenprogramma voor bij de Statenverkiezingen dat PvdA-voorzitter Ploumen in het vooruitzicht stelde (‘Haastige spoed leidt in dit geval tot iets heel goeds, denk ik’), bleef uit. Sap wilde de uitgestoken hand alleen aannemen als D66 dat ook deed en daar kwam niets van in. Met een beetje hulp van de SGP en de Zeeuwse hobbypoliticus Johan Robesin overleefde Mark Rutte de verkiezingen.

Van de progressieve fracties in de Tweede Kamer had hij de rest van het jaar niet veel last. Die hadden het te druk met elkaar vliegen afvangen.
D66 en GroenLinks steunden de politietrainingsmissie in Kunduz, PvdA en SP niet. Cohen was bereid mee te denken over het pensioenakkoord en de redding van Griekenland, Roemer kent zijn kiezers en keek wel goed uit. SP en GroenLinks stemden tegen de handhaving van het vliegverbod boven Libië, waar PvdA en D66 juist vóór waren.

Ook dit najaar bleef het beeld van een versplinterde oppositie bestaan. Bij de Algemene Financiële Beschouwingen deden D66, GroenLinks en de ChristenUnie het rechtse kabinet een handreiking: als de woningmarkt en de arbeidsmarkt werden hervormd, viel met hen over extra bezuinigingen te praten. PvdA en SP hadden het nakijken. Bij de behandeling van de zorgbegroting deelden de sociaal-democraten opeens een linkse directe uit: ze vonden de cijfers zo rammelen dat ze tegenstemden. De anders zo radicale SP steunde Edith Schippers dit keer juist wél.
Het enige waarover de vier progressieve partijen het eens werden, was een initiatiefwet tegen de privatisering van het openbaar vervoer in de grote steden. Daar bleef het bij.

Rutte hoefde niet eens tot een verdeel-en-heerspolitiek over te gaan, de linkse Kamerfracties zorgden er zelf wel voor dat de rijen niet werden gesloten.

Voor twee partijen – PvdA en GroenLinks – is een krachtenbundeling nu een stuk urgenter dan een jaar geleden. Afgezien van de Eeuwig Glimlachende Premier zijn de winnaars van 2011 Pechtold en Roemer, rekende Maurice de Hond voor. Terwijl PvdA en GroenLinks nog lagen bij te komen van de emoties die Kunduz, de eurocrisis en Mariko Peters opriepen, ontwikkelde de SP-leider zich tot de nieuwe darling van de media: Roemer door Een Vandaag uitgeroepen tot politicus van het jaar, Roemer naar Het Glazen Huis van 3FM, Roemer met een rood-wit-blauwe tulp op zijn revers bij Linda in Ik hou van Holland.

In NRC Handelsblad riep Kamerlid Ronald van Raak al overmoedig uit dat de SP in 2012 de verdeelde oppositie zal verenigen. Dat lijkt me grootspraak. PvdA en GroenLinks zullen beleefd bedanken voor de rol van bijwagen van de SP. Bovendien: D66 doet nog steeds niet mee. Voor een linkse doorbraak is meer nodig. Kunnen Herman Wijffels en Han Noten na de vorming van de Nieuwe Vakbeweging Cohen, Roemer, Sap en Pechtold ook niet eens uitnodigen voor een weekendje brainstormen in Dalfsen?