Op de hoofdkantoren van de multinationals volgden ze de koppen in de buitenlandse kranten deze week met angst en beven. Hoe zou de vorming van het knetterrechtse kabinet-Rutte zijn overgekomen bij de clientèle waarvan dit exportland afhankelijk is? De columns en commentaren waren gematigder dan gevreesd.

Zeker, The New York Times maakte zich zorgen over de opkomst van 'the outspoken populist Mr. Wilders'. De 'clearly recognizable figure with bleached-blond hair' werd nu een van de meest invloedrijke politici van de Lage Landen. De spreekbuis van de links-liberale elite aan de East Coast vergeleek Nederland alvast met Oostenrijk onder Jörg Haider - de Alpenrepubliek stond destijds op de officiële boycotlijst van de EU.

The Economist omschreef Rutte I als een 'marionette cabinet' in handen van een 'controversial leader'. Het weekblad uit de chique Londense wijk St. James voorzag dat Nederland dwars ging liggen tegen de Turkse toetreding tot Europa. Een riskant avontuur, vond de redactie de nieuwste wending in de kabinetsformatie. De Duitse Zeit stelde het niet op prijs dat de 'islamofobe haatzaaier' Wilders achter de schermen zoveel invloed kreeg. De Frankfurter Rundschau riep de PVV-leider uit tot 'de sterke man van Den Haag'. Maar dat waren de meest gepeperde commentaren. De conservatieve Welt vond het nog te vroeg om een oordeel te vellen. Ook de invloedrijke Financial Times hield zich op de vlakte. Zou de reactie van de gewaardeerde afnemers van Nederlandse producten meevallen? Of drong de politieke aardverschuiving aan het Binnenhof nog niet ten volle tot Wall Street, de City en de omgeving van de Europese Centrale Bank door? Het leek nog te vroeg definitief de balans op te maken.

On alert waren ook veiligheidsdiensten als de AIVD. Maart 2008 maakten ze zich grote zorgen over de gevolgen van de film Fitna. Zouden Nederlandse ambassades en consulaten in de Arabische wereld in vlammen opgaan? Trok de film ook kijkers in het Tora Bora-gebergte en het noordwesten van Pakistan? Zouden de heethoofden onder hen op het vliegtuig naar Nederland stappen om een aanslag te plegen? Hoe kon de veiligheid worden gegarandeerd van de expats die voor Shell en de Nederlandse Kabelfabriek werkzaam waren in Djakarta en Kuala Lumpur? Dreigde er opstand onder de moslimjongeren in Slotervaart-Noord? In 2008 bleef het rustig. Maar toen was Wilders nog alleen parlementariër en geen staatsman van wiens steun het voortbestaan van het kabinet afhing. Welke voorzorgsmaatregelen moesten in de nabije toekomst worden getroffen?

Want Maurice de Hond mag rapporteren dat zestig procent van de Nederlanders de vurige hoop koestert dat de onderhandelingen in de Eerst Kamer tot een rechts kabinet met gedoogsteun van Wilders zullen leiden, over de grens wordt heel anders tegen de verwikkelingen aan het Binnenhof aangekeken. Nog maar anderhalf jaar geleden weigerde de Britse Labourregering Wilders de toegang tot het Verenigd Koninkrijk. De autoriteiten voelden niets voor een vertoning van zijn anti-islamfilm in het House of Lords. Na een kort verblijf op de luchthaven Heathrow werd de parlementariër weer op het toestel richting Schiphol gezet. Na diplomatieke stappen van Maxime Verhagen bij zijn ambtgenoot David Miliband mocht Wilders Groot-Brittannië toch in. Bij die gelegenheid noemde hij de profeet Mohammed 'een barbaar, een massamoordenaar en een pedofiel' en de Turkse premier Erdogan een 'mafkees'.

Balkenende kon de boze reacties uit het Nabije Oosten bijna niet aan.

Werkgeversvoorzitter Wientjes merkte naar aanleiding van zijn performance in Londen op dat de 'reputatie van Nederland enorme schade opliep door toedoen van Wilders'. Vorige week zorgde de PVV-leider voor een rel in Berlijn. Het christen-democratische gemeenteraadslid René Stadtkewitz, beroemd vanwege zijn protestactie tegen de bouw van een moskee in de wijk Heinersdorf, nodigde Wilders uit voor een spreekbeurt bij de Vereniging Pax Europa (credo: 'Voor Europa! Tegen Eurabië!'). Fractieleider Frank Henkes sommeerde Stadtkewitz de invitatie in te trekken: 'De heer Wilders en zijn partij gaat het om demonisering van een hele religie. Dat past niet bij de CDU-traditie van tolerantie en menselijke waardigheid.' Als Stadtkewitz niet gehoorzaamde, werd hij uit de fractie gezet. Dat staat nu te gebeuren.

En dan heb ik het nog niet gehad over het voornemen van Wilders om op 11 september in New York te gaan demonstreren tegen de bouw van een islamitisch centrum (compleet met moskee, fitnessruimte, theater en crèche) in de buurt van Ground Zero. En over het plan van de English Defence League (Britse skinheads) om eind oktober in Amsterdam te komen betogen tegen het strafproces tegen Wilders.

Hoezo heeft Mark Rutte het over een stabiel kabinet dat de rust in Nederland gaat herstellen?