In 1982 werd drs. Hans Janmaat van de Centrumpartij in de Kamer gekozen. Zijn enige programmapunt: een grondige afkeer van de multiculturele samenleving. Vol is vol, luidde het devies van de leraar maatschappijleer uit Rijswijk. In het politiek correcte Nederland van toen gold dat als het aanzetten tot rassenhaat. Zijn collega-parlementariërs keerden hem de rug toe. Als Janmaat achter de katheder stond, liep de vergaderzaal leeg.

De media veroordeelden zijn discriminerende houding en lieten hem zelf niet aan het woord. Vrij Nederland vormde een van de weinige uitzonderingen. Onze parlementaire redactie besloot Janmaat wel te interviewen en dat hebben we geweten. Meteen stond een handvol advocatenkantoren en antidiscriminatiebureau’s boos op de stoep. Toen krakers uit de Staatsliedenbuurt in 1986 brandstichtten in een hotel in Kedichem waar de Centrumpartij vergaderde (een actie waarbij Janmaats secretaresse Wil Schuurman een been verloor), bleef het ter linkerzijde muisstil. Bijna niemand die deze vorm van geweldpleging veroordeelde.

Ondertussen regende het gerechtelijke vonnissen tegen Janmaat: boetes en voorwaardelijke celstraffen. Toen hij in 2002 overleed, besteedde het Binnenhof daar nauwelijks aandacht aan. De Kamervoorzitter las een zo beknopt mogelijke verklaring voor. De meeste volksvertegenwoordigers lieten verstek gaan. Kijk, dát was nog eens een cordon sanitaire!

Geert Wilders laat zich over moslims heel wat ruiger uit dan Janmaat in de jaren tachtig en negentig. Hij lust hoofddoekjes rauw en wil radicale predikers terugsturen naar hun hol in de woestijn. De Koran moet worden versnipperd tot de omvang van de Donald Duck, het leger dient te worden ingezet in probleemwijken als Slotervaart en Oosterwei. Tegen Marokkaanse voetbalvandaaltjes helpt maar één remedie: schiet ze bij wijze van waarschuwing door de knieën.

Desondanks worden de verlosser uit Venlo en zijn acht fractiegenoten door alle bewoners van het Binnenhof hoogst serieus genomen. Sinds de Fortuyn-revolte is Nederland nu eenmaal veranderd. Dus gaat iedereen braaf in debat met de PVV’ers (als ze tenminste zelf niet weglopen). Moties van Fleur Agema en Dion Graus worden voldoende ondersteund. Bij haar poging de JSF tegen te houden, werkte Angelien Eijsink van de PvdA collegiaal met Hero Brinkman samen.

Van een boycot door de media is al helemaal geen sprake. Vorig jaar beklaagden de vertegenwoordigers van de grote partijen zich erover dat de cameraploegen en dagbladverslaggevers bij het vragenuurtje op dinsdag uitsluitend belangstelling opbrachten voor Geert Wilders. Toen de PVV-leider een paar maanden geleden onverrichter zake naar Heathrow reisde, zat het vliegtuig bomvol journalisten.

Ook in de informele sfeer kan niet worden gesproken van pogingen tot excommunicatie. Integendeel. Geen Nieuwspoort-feest of oud-politieagent Hero Brinkman begeeft zich op de dansvloer. Voor alle eerlijkheid voeg ik eraan toe dat ik zelf ook menige met alcohol besprenkelde avond heb doorgebracht met Brinkman en zijn collega Tony van Dijck. Heeft de Linkse Kerk de PVV-fractie in de ban gedaan? Ik zou zeggen: laat naar je kijken!

Toch maakt Geert Wilders gewag van een ‘ongehoord cordon sanitaire’ tegen hem en zijn volgelingen. Elsevier-hoofdredacteur Arendo Joustra heeft het in dit verband over een ‘rood kordon’ van SP, GroenLinks, PvdA, D66 en ChristenUnie. Aanleiding is de mededeling van de betreffende partijen dat ze na de verkiezingen van 2011 niet van zins zijn een coalitie met Geert Wilders te vormen.

Is dat ondemocratisch, zoals de geblondeerde volkstribuun beweert? Ik zou niet weten waarom. VVD-leider Pieter Oud sloot in 1959 coalitievorming met de PvdA uit. ‘Normale mensen werken toch ook niet samen met alcoholisten aan alcoholbestrijding?’ zei de overtuigde liberaal. De banvloek werd pas in de jaren zeventig opgeheven. Tegen die tijd weigerde de PvdA weer in een regering samen te werken met KVP, ARP en CHU tegelijk. Niemand noemde het een cordon sanitaire.

Zijn de PVV’ers zelf brandschoon als het om het uitsluiten van andere partijen van regeringsdeelname gaat? Nee. Wilders zegt dat hij bereid is tot samenwerking met iedereen maar maakte een uitzondering voor GroenLinks: ‘Die staan inhoudelijk diagonaal tegenover ons.’ Brinkman legde tijdens een spreekbeurt in het Amsterdamse café De Heeren van Aemstel het accent anders. Met D66, GroenLinks, ChristenUnie en de SP had hij geen problemen. ‘Maar samenwerking met de PvdA lijkt mij uitgesloten.’ Voor de discussie over het ‘rode kordon’ geldt dus: de pot verwijt de ketel dat hij zwart is.