Het belangrijkste aan mijn zaterdagmiddag was dat ik in een supermarkt in de buurt van Amstelveen Maurice de Hond tegen het lijf liep. 'Vergeet niet mijn opiniepeiling van dit weekend te volgen,' riep hij terwijl ik een fles limonade in mijn winkelmandje probeerde te duwen: 'Als Jolande Sap niet uitkijkt, gaat ze de verkiezingen net zo dramatisch verliezen als het CDA vorig jaar.'

Sinds ik samen met De Hond aan een televisiequiz heb meegedaan (hij wist alles, ik bijna niets), koester ik een grenzeloos respect voor de opiniepeiler. Toen overheidsinstellingen als het Sociaal en Cultureel Planbureau nog dachten dat de Nederlander de meest gelukkige mens op aarde was, voorspelde hij al een politieke veenbrand die om zich heen zou grijpen. Hebben we die kunnen gadeslaan of niet?

Afgelopen zomer onderhandelden VVD, PvdA, D66 en GroenLinks over Paars-plus. De Hond berekende razendsnel dat de liberale kiezers niets in dat experiment zagen. Ze wilden een rechts kabinet. Wat hebben we gekregen? Nu heeft de opiniepeiler onderzocht wat de electorale gevolgen zijn van het Afghanistan-besluit dat het kabinet-Rutte vrijdag nam. De uitkomst: tegenstanders als PvdA, SP en PVV krijgen er zetels bij, regeringspartijen VVD en CDA zakken in de kiezersgunst. Net als GroenLinks en D66, die steun overwegen aan de missie. De grootste zorgen zou Jolande Sap zich moeten maken. Maar liefst driekwart van haar aanhang is tegen het sturen van politietrainers naar Afghanistan. Geen lekker begin voor een nieuwe lijsttrekker.

Premier Rutte was teleurgesteld dat de PvdA al binnen een uur meedeelde de missie onmogelijk te kunnen steunen. Hij meende dat Job Cohen tijdens de verkiezingscampagne de tegenovergestelde indruk had gewekt. Rutte onderschatte het trauma dat de sociaal-democraten opliepen toen ze regeerden met Balkenende en Verhagen. Ze dachten met het CDA te hebben afgesproken dat de laatste Nederlandse militair eind 2010 uit Uruzgan zou vertrekken. Totdat Verhagen - diep onder de indruk van zijn ontmoetingen met Barack Obama en Hillary Clinton - plotseling voor verlenging van de missie pleitte. Toenmalig PvdA-leider Wouter Bos besloot zijn hakken in het zand te zetten: alleen diplomaten en opbouwwerkers mochten in Afghanistan blijven, geen soldaten. Slopende onderhandelingen veranderden zijn standpunt niet. Met de val van Balkenende IV als noodlottig gevolg.

- Kunduz tot no go area verklaren zou de PvdA bij de Statenverkiezingen geen windeieren leggen.

De nieuwe VVD-premier vond van zichzelf dat hij een slim compromis had bedacht: een trainingsmissie in Kunduz, gericht op het opleiden van politieagenten die niet alleen de taliban gingen bestrijden maar ook het in Noordoost-Afghanistan gangbare huiselijk geweld tegen vrouwen en meisjes. Te zijner tijd zou in Bamyan zelfs een school voor politievrouwen verrijzen. Om de trainers te beschermen, moesten militairen mee, maar die zouden niet aan gevechten deelnemen. Als de nood aan de man was, moest lead nation Duitsland de ijzers uit het vuur halen. Met zo'n oplossing moest ook Cohen kunnen leven. Niet dus.

De PvdA bleek de schuttersputjes die de partij tijdens het kabinet-Balkenende had gegraven, nog steeds niet te willen verlaten. Veredelde buurtagenten die onder auspiciën van de EU seksueel misbruik gingen beteugelen, konden nog net door de beugel. Dienders die onder NAVO-vlag de jacht op de terroristen wilden inzetten, niet. Terwijl het kabinetsvoorstel in beide voorzag. 'De politiemensen die worden opgeleid, zullen worden ingezet in de strijd tegen de taliban en niet of nauwelijks voor wat wij verstaan onder politietaken,' voorspelde Cohen. Hij voelde de stemming onder het electoraat net zo goed aan als Maurice de Hond: Kunduz tot no go area verklaren zou de PvdA bij de Statenverkiezingen geen windeieren leggen.

De verhoudingen binnen het linkse kamp zijn in een paar jaar tijd totaal omgedraaid. In 2006 stemden D66, GroenLinks en SP tegen de uitzending van Nederlandse troepen naar Uruzgan. De PvdA was na rijp beraad vóór. Nu het niet om een vechtmissie gaat maar om een redelijk onschuldig project als het trainen van politieagenten, vormt Cohen één front met provinciaals ingestelde partijen als de SP (die Afghanen wil opleiden maar uitsluitend in Ermelo en Havelte) en de PVV (die de islamisering liever bestrijdt in Gouda-Oost dan in het gevaarlijke Kunduz). Terwijl D66 en GroenLinks bereid zijn om met Rutte te praten. Die tweespalt zal een zware hypotheek leggen op alle pogingen om tot meer progressieve samenwerking te komen. 'De PvdA speelt een gevaarlijk spel,' zei Alexander Pechtold vrijdag. Misschien niet in Kunduz of Bamyan, maar in elk geval aan het Binnenhof.