In het interview dat Carolina Lo Galbo en ik voor deze VN met haar hadden, vertelt Jolande Sap met gepaste trots dat ze bij een generatie hoort die niets moet hebben van luchtfietserij en gebrek aan financiële discipline. Toen ze net partijlid was, meldde de econoom zich aan voor de werkgroep die over het verkiezingsprogram overlegde met het Centraal Planbureau. Want zonder hun goedkeuringsstempel zou GroenLinks niet serieus worden genomen. Treurig voor Sap dat NRC Handelsblad vorige week meldde: 'Wandelgangenakkoord te vaag voor doorrekening Planbureau'.

Directeur Teulings en de zijnen konden niet bevestigen dat het akkoord tot een begrotingstekort van drie procent zou leiden. Onduidelijk was hoe de Kunduz-coalitie aan een bezuiniging van 1,6 miljard op de gezondheidszorg dacht te komen. En hoe waterdicht was de afgesproken korting van bijna een miljard op de rijksbegroting? De critici van het Kunduz-akkoord brachten meteen zwaar geschut in stelling. Een vodje papier dat na de verkiezingen van 12 september de prullenmand in kon, oordeelde Emile Roemer. 'Het akkoord lijkt te verkruimelen waar je bijstaat,' juichte Diederik Samsom. ChristenUnie-leider Arie Slob moest toegeven 'dat zaken als zorg, woningmarkt en de verhoging van de AOW-leeftijd een nadere beschrijving nodig hebben'. Ook volgens Alexander Pechtold moesten nog de nodige puntjes op de i worden gezet: Alleen Sap hield dapper vol dat niet verder onderhandeld hoefde te worden over de precieze invulling van de bezuinigingen: 'De politieke keuzes zijn gemaakt.'

De gereserveerde houding van het CPB blijft vervelend voor de middenpartijen die elkaar na de politieke zelfmoordaanslag van Wilders in de armen vielen. Sinds jaar en dag leggen de politieke partijen hun verkiezingsprogramma's en akkoorden ter goedkeuring voor aan het adviesbureau in de Scheveningse Bosjes. Dat deelt predicaten uit als: de VVD is banenkampioen, de SP koopkrachtkampioen. Gegevens waarmee de partijen elkaar in campagnetijd om de oren kunnen slaan. Het regeer- en gedoogakkoord van 2010 werd doorberekend door het CPB. Het Catshuisakkoord dat er door de desertie van Wilders niet kwam, óók. Nu hebben de rekenmeesters laten weten dat Kunduz te weinig handen en voeten heeft om er een computermodel op los te laten. Ondertekent GroenLinks een keer een akkoord, geeft Teulings niet thuis.

De scepsis van het CPB is niet onbegrijpelijk. Het 'Stabiliteitsprogramma Nederland', zoals het akkoord officieel heet, vertoont sporen van haastwerk. De AOW-leeftijd gaat in versneld tempo omhoog zonder dat wordt uitgelegd wat de gevolgen zijn voor bouwvakkers, brandweerlieden en beoefenaren van andere zware beroepen. In het akkoord dat Henk Kamp met de vakbeweging en de PvdA sloot, was daarin wél voorzien. Op de gezondheidszorg is een bezuiniging van 1,6 miljard ingeboekt. Patiënten zullen meer moeten gaan bijdragen aan de stijgende kosten van de zorg, maar nergens wordt vermeld hoeveel. De lage inkomens ontvangen een compensatie via de zorgtoeslag, vervolgt het akkoord geruststellend. Maar hoeveel compensatie ze krijgen? Not a word!

Even raadselachtig is de passage: 'Hogere inkomens worden in 2013 tijdelijk extra belast met een werkgeversheffing.' Het gaat om een eenmalige crisisheffing die een half miljard moet gaan opbrengen. Gaat het om mensen die anderhalve ton verdienen, een ton, 70.000 euro per jaar? Naar dat soort informatie zul je in 'Stabiliteitsprogramma Nederland' tevergeefs zoeken. Geen wonder dat in de buurt van de fractiekamers van PvdA en SP termen vielen als het 'afraffelakkoord' en het 'spaghetti-akkoord'. Maar dat zal de middenpartijen niet ontmoedigen.

Vorige week donderdag was ik erbij toen Tweede Kamerleden van D66, GroenLinks en ChristenUnie het tot stand komen van de Kunduz-coalitie vierden. Er was drank, er was vrolijkheid, mensen omhelsden elkaar stevig. Wilders was weg, de retro-socialisten van de SP en de arrogante gelijkhebbers van de PvdA hadden het nakijken. Het midden voelde zich bevrijd. Dat psychologische effect van het Kunduz-akkoord is belangrijker dan de vraag of de cijfertjes al of niet kloppen. Daarom had Roemer ongelijk toen hij Kunduz een 'kattenbakakkoord' noemde.