Een paar weken geleden kreeg de chef Den Haag van een landelijk dagblad een discreet telefoontje van een van de spindoctors van het CDA. De journalisten hadden vanzelfsprekend de vrijheid zelf te bepalen wat ze wel en niet berichtten over het kabinet. Maar misschien goed om te weten dat premier Balkenende niet erg te spreken was over hoe dat gebeurde. Week in, week uit begon hij zijn persconferentie in het RVD-zaaltje in gebouw Binnenhof 19 met een uitgebreid verslag van de buitenlandse contacten die hij had onderhouden.

Zelden of nooit haalde het de krant. Liever berichtten de media over onderwerpen als: wat vindt u van het voornemen van Wilders om een nieuwe film over de moslims te maken, of klopt het dat er tegenstellingen over de JSF zijn tussen staatssecretaris De Vries en PvdA-fractieleider Mariëtte Hamer? Ook de eerste reactie van de premier op de breuk tussen de Volendamse volkszanger Jan Smit en zijn Yolanthe haalt met een beetje geluk nog de headlines. Over zijn buitenlandse contacten wordt met geen woord gerept. De spindoctor in kwestie zag graag dat daar verandering in kwam. De media moesten niet doen alsof Nederland geen rol van betekenis speelde in de wereld. Dat versterkte het Calimerocomplex waar dit land toch al aan lijdt. De premier vond dat de pers meehielp aan het verspreiden van een ‘sfeer van negativisme.’

Op vrijdag 15 mei kreeg Balkenende van het NOS-programma Met het oog op morgen de kans de positieve kant van de medaille te belichten. De aanleiding was een treurige: het feit dat de Toppers er niet in waren geslaagd de finale van het Eurovisie Songfestival in Moskou te halen. ‘Dat is niet in het kabinet besproken, maar ik vind het wel jammer,’ zei de premier die nostalgie bleek te koesteren naar de tijd dat Teach-In nog met gemak nummer één werd met ‘Ding-a-dong’. Daarna barstte hij los. De pers moest eens weten wat voor belangrijke rol Nederland speelde.

Op het gebied van het klimaat (‘Samen met Tony Blair hebben we destijds het initiatief genomen om daar meer aan te doen’). Door de aanwezigheid van ons land op de topbijeenkomsten van de G20-landen (‘We zijn de zestiende economie ter wereld. We zijn een van de grootste exporteurs en importeurs’). Nederland droeg enorm veel bij aan het werk van de VN (‘Praat maar eens met Ban Ki-Moon’). We hoorden bij de voorhoede als het ging om ontwikkelingssamenwerking. ‘Ik vind dat we onszelf niet klein moeten maken,’ wilde de premier maar zeggen: ‘Ik heb niks met die beelden van “Nederland wordt gemarginaliseerd”.’

Balkenende is niet de eerste minister-president die ervan baalt dat politiek zich in Ne­der­land altijd op een Madurodam-niveau lijkt af te spelen. Lub­bers was ’s ochtends om vijf uur al bezig met vragen als: hoe kunnen we de Russen helpen met de exploitatie van hun gasvelden en waar moet het heen met de Duit­se hereniging? Maar de Kamer had meer belangstelling voor zijn mening over de afschaffing van het reiskostenforfait en het uit de hand lopen van de WAO. Zijn opvolger Kok mocht van Bill Clinton en Boris Jeltsin aanschuiven bij de G8-top in Denver. De Amerikaanse president stelde daar het Hollandse poldermodel ten voorbeeld aan de hele wereld. Maar thuis kwam zijn kabinet in de gevarenzone doordat senator Wiegel het referendum afwees. In het voetspoor van Pim Fortuyn meende half Ne­der­land dat zijn paarse kabinetten er een puinhoop van hadden gemaakt. Maar op zijn afscheidsfeest in Carré waren er wel videoboodschappen van Clinton en Nelson Mandela.

De huidige premier bevindt zich in een soortgelijke spagaat. Agnes Kant roept hem naar de Kamer omdat hij te weinig leiderschap zou hebben getoond bij de verkoop van Essent aan RWE. Ondertussen lopen buitenlandse staatshoofden en regeringsleiders met hem weg. Tijdens de Olym­pi­sche Spelen in Peking ontmoette hij de Chinese premier Wen Jiabao. Twee maanden later was hij opnieuw welkom op het Plein van de Hemelse Vrede. Wen Jiabao verzekerde hem dat China bereid was met Nederland in dialoog te blijven over de mensenrechten. Je en jou mag Bal­ken­en­de ook zeggen tegen Angela Merkel en de Franse president Nicholas Sarkozy.

Aan een bezoek aan het Elysée (Bal­ken­en­de bekende onder meer dat hij liefhebber is van de cd’s van Sarkozy’s echtgenote Carla Bruni) hield Neder­land een toegangskaart tot de G20-top over. Obama condoleerde de premier met het overlijden van zijn vader. Met de Braziliaanse president Lula wisselde hij voetbalshirts uit. Meer dan hartelijk zijn ook de contacten met de Italiaanse premier Silvio Berlusconi. Twee weken geleden nog spraken ze elkaar tijdens een lunch in Rome. Bij die gelegenheid nam Balkenende deel aan de autorally Mille Miglia en hield hij een toespraak aan de universiteit La Sapienza. Geen wonder dat hij dan geïrriteerd raakt over het ‘negativistische gedoe’ aan het Binnenhof. Is Nederland te klein geworden voor Jan Peter Balkenende?