Tot mijn schande moet ik bekennen dat ik aan de wieg heb gestaan van de irritante gewoonte om aan bewindslieden en Kamerleden rapportcijfers uit te delen.

Tien jaar geleden organiseerde het televisieprogramma Netwerk een serie over de leden van het paarse kabinet. De gedachte was om drie gerespecteerde parlementaire journalisten (Breedveld, Lunshof en Van Weezel) een oordeel te laten vellen over hun verrichtingen. Saaie televisie, vond de regisseur meteen. Kon in de studio in Hilversum de Haagse journalistensociëteit Nieuwspoort niet worden nagebouwd? Inclusief de flessen wijn en sigarenwalmen die met zo’n sociëteit worden geassocieerd? Nieuwspoort werd nagebouwd. De regisseur was nog steeds niet tevreden.

Misschien was het ook leuk om – net als bij een ijsdanswedstrijd – bordjes met cijfers in de lucht te houden. En alle bewindslieden met een dier te vergelijken. En daarvan dan een cartoon te maken.
Het boekje De politieke dieren van Paars heb ik nog steeds. Wim Kok staat op de cover als sjokkend paard afgebeeld. De jury gaf hem 22 punten – goed voor een derde plaats in het algemeen klassement. Gerrit Zalm werd met 25 punten de winnaar.

Tot mijn verbazing vonden de bewindslieden deze prille vorm van infotainment nog leuk ook. Nooit zal ik vergeten hoe op een PvdA-congres staatssecretaris Tineke Netelenbos met een rotvaart op me af kwam rennen. Haar aflevering was al opgenomen maar nog niet uitgezonden. Krijg ik een voldoende van jullie, vroeg ze, en met welk dier word ik vergeleken? Het antwoord (een 7- en het wordt een roodborstje) luchtte haar zichtbaar op.

De reacties van de meeste collega-journalisten waren minder vleiend. Waarom hadden we ons voor zulke onzin laten lenen?

Anno 2008 zijn ook collega’s die ons toen kapittelden in de ban van de rapportcijfers geraakt. Geen medium of het deelde wel cijfers uit aan de leden van het kabinet-Balkenende dat vorige week zijn eerste verjaardag vierde. Met meestal een bedroevend resultaat. De lezers van het AD geven het kabinet dat een eind wil maken aan de zesjescultuur een 5,9. Onder het motto ‘Who’s hot and who’s not’ trok De Pers na welke bewindslieden de media halen. De minste aandacht wist Jacqueline Cramer te trekken. Netwerk liet de inmiddels traditie geworden schoolrapporten opstellen door de voorzitters van de jongerenorganisaties van CDA, PvdA en ChristenUnie. Het kabinet krijgt van hen niet meer dan een magere 6,5. Kop van Jut bij de jongeren is Ella Vogelaar. Opmerkelijk goed scoort in alle onderzoeken Ernst Hirsch Ballin, die met zijn stijve voorkomen toch niet geboren lijkt voor het televisietijdperk. Bestuurlijke degelijkheid loont soms dus ook.
Moeten Balkenende en zijn bewindslieden wakker liggen van de lage rapportcijfers die ze zelfs van de aanhangers van de coalitiepartijen krijgen? Ben je gek! ‘Het is maar een spelletje,’ zoals quizmasters altijd zeggen tegen kandidaten die in de laatste ronde de droomkeuken aan hun neus voorbij zien gaan. De verkiezingen zijn pas in 2010 en het kabinet kan zich nog met gemak revancheren.

Verontrustend voor een coalitie die de wittebroodsweken nog maar nauwelijks voorbij is, zijn vooral de politieke barometers van bureaus als Interview NSS en Peil.nl (Maurice de Hond). CDA en PvdA zijn sinds november 2006 dramatisch gedaald in de kiezersgunst. De enige coalitiepartij die van zijn regeringsdeelname lijkt te profiteren, is de ChristenUnie. De linkse oppositiepartijen stagneren. De winst gaat naar Wilders (die volgens de opiniepeilers nu rond de 15 zetels zou halen) en Verdonk (Interview NSS geeft haar 11 zetels, Peil.nl zelfs 18). Volgens De Hond zouden de VVD en haar twee rechtse afsplitsingen op dit moment goed zijn voor maar liefst 48 Kamerzetels – een resultaat waarvan Wiegel, Nijpels en Bolkestein alleen maar konden dromen. Ondanks alle oproepen tot depolarisatie en samenwerking gaat de verrechtsing van Nederland in snel tempo door.

Het geluk bij een ongeluk voor de christelijk-sociale coalitie is dat het de oppositie niet lukt een vuist te maken. Met het oog op morgen interviewde afgelopen week de aanvoerders van de oppositiepartijen in de Kamer. Ieder van hen wist wel een reden waarom hij of zij in de media zo weinig was opgevallen. Bas van der Vlies van de SGP gunde het VU-kabinet aanvankelijk het voordeel van de twijfel. Jan Marijnissen had last van interne partijperikelen en van zijn rug. Femke Halsema koesterde het voornemen wat minder vaak naar de microfoon te rennen. Mark Rutte moest zich eerst losmaken uit de klauwen van Rita Verdonk. Die werd op haar beurt zo in beslag genomen door de voorbereidingen van haar feest in de Passenger Terminal dat ze nauwelijks aan Kamerdebatten deelnam. Behalve van Geert Wilders heeft de coalitie alleen iets te vrezen van Alexander Pechtold die er voortdurend in slaagt een voet tussen de deur te krijgen. Het is maar een spelletje, maar van mij krijgt Pechtold een 8,5.