Wie in dit mediatijdperk de aandacht wil trekken, doet er kennelijk goed aan bekend te maken dat hij of zij aan een film werkt. Dat is wel eens anders geweest. Waar zouden de handtekeningenactie en de volkspetitie zijn gebleven? Meer dan een eeuw lang maakten voorstanders van het algemeen kiesrecht, de vrouwenemancipatie, het christelijk onderwijs en de nucleaire ontwapening gretig gebruik van dat middel. Wat lijkt dat lang geleden!

Ook de demonstratie is enigszins in vergetelheid geraakt. Wat heeft Nederland veel betogingen gekend! SDAP en NVV gingen in het interbellum de straat op tegen het militarisme en de economische crisis. Communisten betoogden na de bevrijding tegen de politionele acties in Nederlands-Indië. De studenten van de jaren zestig beklommen de barricaden voor democratisering van de universiteit. De krakers bekogelden de politie, milieuactivisten als Jac­que­li­ne Cramer ketenden zich aan kerncentrales vast. Het Haag­se Ma­lie­veld en het Am­ster­dam­se Mu­se­um­plein stonden in mijn herinnering altijd vol kerkelijke vredesgroepen, gestaalde vakbondskaders en pen­si­o­na­do’s die tegen de afschaffing van de VUT kwamen protesteren.

Aanleidingen voor massabetogingen zijn er in onze tijd meer dan voldoende – neem de afspraak tussen Bos en Balkenende om geen onderzoek naar de oorlog in Irak toe te staan of het kabinetsbesluit om geen nieuw referendum over Eu­ropa te houden. Maar wie protesteert er nog? Mu­se­um­plein en Ma­lie­veld liggen er verlaten bij. Het is duidelijk: wie nu nog wil opvallen, moet er eerst in slagen door Clai­ry Po­lak of Twan Huys te worden uitgenodigd voor een interview bij Nova. Nog mooier is aan tafel te mogen aanschuiven bij Pauw & Witteman.

Het loopt wel eens mis. Zo vertelde oud-Ka­mer­voorzitter Frans Weisglas me vorig jaar hoe vereerd hij was met het verzoek op te treden in het laatst genoemde programma. Ver­stan­dig genoeg had hij wel een voorwaarde gesteld: het moest gaan over het rapport van de Na­ti­o­nale Con­ventie die het kabinet had geadviseerd over de kloof tussen de burger en de politiek. Helaas was Weis­glas vergeten te informeren wie er verder in het programma zat. Dat bleek de voormalige Miss Bel­gië Goedele Lie­kens te zijn. Zij had net Goe­de­le Liekens – haar penisboek gepubliceerd. Waardoor het gesprek aan tafel voornamelijk ging over de vraag of Me­vrouw Weis­glas ’s nachts wel voldoende aan haar trekken kwam. Over de Na­ti­o­na­le Conventie bijna geen woord.

Ondanks zulke bittere ervaringen staan politici en actievoerders toch in rijen van tien te wachten voor een optreden in de veelbekeken talkshow. The medium is the message, voorspelde de Canadese communicatiedeskundige Marshall McLuhan in 1964 al. Maar gekker dan de afgelopen weken moeten ze het niet maken.

Eerst de commotie over het filmpje van Wilders dat tot dusver door niemand is gezien. Zelfs zijn vice-fractievoorzitter Fleur Agema biechtte in een televisie-interview (waar anders?) op dat ze geen idee had waar de film over ging. Dat wist alleen Wilders zelf. Desalniettemin haalde de populistische volksvertegenwoordiger alleen met zijn bekendmaking al de headlines.

Daarna maakten VPRO en BNN op Binnen­hof en Media Park de tongen los. De aankondiging dat de jaren-zeventig-pornofilm Deep Throat zou worden uit­ge­zonden, zorgde voor grote opwinding. Pre­mier Bal­ken­en­de kon niet voorkomen dat de grondwettelijk voorgeschreven eenheid van het kabinetsbeleid bruusk werd doorbroken. Chris­ten­Unie-leider André Rouvoet toonde zich een voorbeeldig kind van het mediatijdperk door meteen de pers te woord te staan. Hij appelleerde aan het geweten van de nazaten van de vrijzinnige dominees en de erven Bart de Graaff. Of ze alsjeblieft van uitzending wilden afzien. Desnoods moest de regering ingrijpen. Jammer dat Rouvoet als minister van Jeugd en Gezin helemaal niet over de omroep ging. Waardoor Ronald Plasterk – onder wie die wél valt – zich gedwongen zag zijn evangelisch bewogen collega openlijk de oren te wassen: ‘Er kan geen sprake zijn van een verbod en daar zal ook geen onderzoek naar worden ingesteld. Ook heeft de regering geen opvatting over enig programma, moreel of anderszins.’ Terecht vroeg VVD’er Jo­han Rem­kes wat nou eigenlijk het standpunt van het kabinet over het vieze filmpje was.

Ook Peter R. de Vries riep met zijn onthulling dat hij iets over de moord op Natalee Holloway ging onthullen alvast reacties van zo’n beetje iedereen op. De geruchtenmachine draaide op volle toeren.

De noodzaak voor politici om met sappige uitspraken de media te halen, leidt vaker tot ongelukken. Bert Koenders toont zich solidair met de door Israël van de buitenwereld afgesloten bewoners van Gaza. Nog dezelfde dag wijst Maxime Verhagen hem publiekelijk terecht. Koenders gaat alleen over de hongerenden in Afrika, niet over die in het Midden-Oosten. Die vallen onder Verhagen. Adri Duivesteijn doet zijn beklag over anonieme ambtenaren die lasterpraat over hem verspreiden. Ella Vogelaar zegt op de radio dat hij niet moet overdrijven. Met zulke vrienden heb je geen vijanden meer nodig. The medium is the message. Trouwens: waar is de film van Ehsan Jami eigenlijk gebleven?