VN MediagidsCDA in de oppositie

Op deze pagina vind u de volgende onderwerpen:

U kunt ook direct naar het hoofdmenu of het zoekveld springen.

Politiek / wilders 14.04.2009

Door Max van Weezel

Nadat ze lang aarzelden (zit Maurice de Hond er niet vaker naast?), begint het tot de politicologen en professionele commentatoren door te dringen: bij de verkiezingen van 2011 zou Geert Wilders er weleens in kunnen slagen Bos en Balkenende (of is het tegen die tijd Eur­lings?) een straatlengte voor te blijven.

De opiniepeiler annex privé-detective in moordzaken voorspelt dat al een tijdje. Be­gin maart wees raadpleging van zijn vaste internetpanel uit dat de Partij voor de Vrijheid op 27 Kamerzetels stond, tegen 26 voor het CDA en 21 voor de PvdA. Dat was kort nadat het Ge­rechts­hof Am­ster­dam had besloten dat het OM tot vervolging van de politieke huisvredebreukpleger uit Venlo moest overgaan. Bovendien had de regering van Gordon Brown net meegedeeld Wilders als ongewenste vreemdeling te beschouwen.

Volgens De Hond bestond de aanhang van de PVV op dat moment vooral uit trouwe lezers van De Telegraaf en enthousiaste TROS-leden. Wie van Jantje Smit en Yolanthe Cabau van Kas­ber­gen houdt, is kennelijk ook dol op Wilders. De grote sprong voorwaarts voor de PVV moest toen nog komen. De fractie liep weg uit het Kamerdebat over de crisis. Wil­ders deed uitspraken als ‘we zitten hier voor piet snot’ en ‘het lijkt Noord-Korea wel’. Tweeëndertig zetels geeft De Hond hem nu.

Dankzij de kredietcrisis is de PVV erin geslaagd zich aan het imago van een monomane anti-islampartij te ontworstelen. Eenderde van de VVD-kiezers en bijna een kwart van de CDA-kiezers zou nu overwegen zijn stem op deze kampioen van de kleine man uit te brengen. Cri­ti­ci van De Hond zeggen altijd dat je zijn voorspellingen met een korreltje zout moet nemen: hij zou de leden van zijn peilgroep met suggestieve vragen voeden en bewust op zoek zijn naar de Nieuwe Pim Fortuyn. Maar het onderzoek van rivaliserende bureaus als Synovate en TNS NIPO wijst op eenzelfde trend. Synovate, dat voor Nova de politieke barometer bijhoudt, is de enige die de huidige regeringscoalitie een gerede kans geeft de verkiezingen te winnen. Maar ook in de politieke barometer staat Wil­ders inmiddels op 24 zetels.

TNS NIPO ontdekte dat de PVV – anders dan wijlen de Lijst Pim Fortuyn – niet alleen de lagere echelons aantrekt: de Wilders-stemmer wijkt in sociologisch opzicht steeds minder af van de doorsnee Ne­der­lan­der. De politicus die de Koran wil verbieden, gooit paradoxaal genoeg hoge ogen bij kiezers die de vrijheid van meningsuiting een warm hart toedragen. Daar zitten ook veel hoger opgeleiden tussen. ‘Een belangrijk deel van de Ne­der­landers, ook hoger opgeleiden, vond altijd al wat Wil­ders hardop zegt. Maar het was niet netjes daarmee naar buiten te komen,’ becommentarieerde Sociaal en Cultureel Planbureau-directeur Paul Schna­bel de bevindingen van TNS NIPO. Tegen­woordig durven zulke academici dat kennelijk wél. Alles bij elkaar verklaart dat waarom het ‘Blonde Dolly’ weleens zou kunnen lukken bij de verkiezingen de coalitiepartijen naar de kroon te steken.

Mocht dat gebeuren, dan komt de politieke stabiliteit in grote problemen. Ne­der­land begint nu al te lijken op Is­ra­ël, waar geen meerderheidsregering valt te vormen zonder de steun van conservatieve liberalen, nationalistische extremisten, religieuze ijveraars én de Arbeiderspartij.

Door ontzuiling en de toename van het aantal zwevende kiezers is de vorming van een tweepartijenkabinet al niet meer haalbaar. Daarvoor is het politieke landschap te versnipperd. Als De Hond gelijk heeft, hoort in 2011 ook de mogelijkheid van een driepartijencoalitie tot het verleden. Om aan een Ka­mer­meer­der­heid te komen, is de steun van vier of misschien wel vijf partijen nodig. Dat maakt het land zo goed als onregeerbaar. Een linkse coalitie? Dat kan alleen met de steun van PvdA, SP, Groen­Links, D66, Chris­ten­Unie én de Partij voor de Die­ren.

Ondenkbaar dat zo’n kabinet het eens wordt over de AOW of de afschaffing van de aanrechtsubsidie. Uit­brei­ding van de huidige coalitie met Groen­Links? Het levert geen Ka­mer­meer­der­heid op. Over rechts regeren is al niet veel gemakkelijker. Een coalitie van CDA, VVD, PVV en TON zou net op voldoende steun kunnen rekenen. Maar dan moeten christen-democraten als Hirsch Bal­lin, Van Geel en Don­ner eerst hun bijna fysieke weerzin tegen Wil­ders zien te overwinnen. Andere opties – Paars III – zijn numeriek niet haalbaar. Om een mogelijke impasse te doorbreken, beval El­se­vier vorige week het ‘Deen­se model’ aan. Daar leidde de nieuwe secretaris-generaal van de NAVO, An­ders Fogh Ras­mus­sen, acht jaar lang een minderheidskabinet dat in het parlement gedoogsteun kreeg van de populistische Deen­se Volks­par­tij (aandachtspunten: veiligheid, immigratie, integratie en de islam). Die constructie zou Wil­ders en Ver­donk een politieke wip-positie geven.

Voor­lopig houd ik het dus op het ‘Israëlische model’. Stuur het CDA de oppositie in en vorm een regering van VVD, PVV, ChristenUnie, SGP en PvdA. Met Bos op Defen­sie en Wilders als minister van Buitenlandse Zaken. Het háált de meerderheid.

 

[reageren]