VN MediagidsCDA: Bos debet aan val Balkenende IV
Politiek / Haagse streken / CDA 28.01.2011
Soms voel ik me als een rechercheur die er maar niet in slaagt een grote bankkraak op te lossen. Sinds meer dan een jaar proberen collega Thijs Broer en ik te achterhalen welke ruzies achter de schermen vooraf gingen aan de dramatische val van het centrumlinkse kabinet Balkenende IV. Wie vond nou precies wat over de missie in Uruzgan? Frustrerend genoeg kost het ook twaalf maanden na dato de grootste moeite de waarheid boven tafel te krijgen. De lezing die het CDA van de gebeurtenissen geeft, blijft haaks op die van de PvdA staan. Op 21 januari schreef ik in ‘Haagse streken’ over de pogingen van de Amerikaanse ambassade om Wouter Bos onder druk te zetten.
De vicepremier had zich voor zijn doen uiterst rechtlijnig opgesteld, bleek uit de documenten die op WikiLeaks staan: de Nederlandse ISAF-soldaten moesten en zouden eind 2010 thuis zijn. Terwijl het CDA destijds de suggestie wekte dat met Bos binnenskamers wél over een vervolgmissie in Uruzgan viel te praten. ‘Wie belazerde nou eigenlijk wie?’, vroeg ik me af. Tot irritatie van de christendemocraten die zich voor leugenaar voelden uitgemaakt. Op een Haagse receptie dus maar even gepraat met een CDA’er die nauw bij de schermutselingen over Uruzgan was betrokken. Wat de volgende nieuwe informatie opleverde: Balkenende en Verhagen wisten dat met Bos geen land te bezeilen viel maar hoopten op tussenkomst van twee andere PvdA’ers: toenmalig fractieleider Mariëtte Hamer en minister Bert Koenders van Ontwikkelingssamenwerking. Die zouden niet onwelwillend zijn geweest om een compromis te sluiten. De gedachte van Hamer ging uit naar een politietrainingsmissie zoals die nu door het kabinet-Rutte wordt bepleit. Ze zei dat hardop tijdens een debat met CDA-collega Pieter van Geel op Radio 1 – twee weken voor de kabinetscrisis.
- De PvdA koos uiteindelijk voor een zelfmoordaanval op het kabinet
Hamer, letterlijk: ‘Er worden nu onder de leiding van de operatie van Obama eigenlijk heel erg snel heel veel Afghanen opgeleid om de veiligheid in het land over te nemen. Daar zoekt men trainers voor, dat kan dus in het land zijn, buiten, maar het kan ook gewoon in wat ik dan maar even noem schoollokalen zijn. Daarvoor zoekt hij mensen. Ik vond het een interessante optie die hij op tafel legt omdat wij steeds hebben gezegd dat we de Afghanen – we willen stoppen met die gevechtsmissie maar we willen de Afghanen niet in de steek laten. Dat zou kunnen met ontwikkelingssamenwerking, daarvan hebben we steeds gezegd dat het door moet gaan. Maar dat zou ook kunnen met politietraining, dus dat je hun leert hoe ze het zelf moeten doen.’
Over de vraag of de plaats van handeling Uruzgan moest zijn, liet de fractievoorzitter zich niet uit. Maar haar opmerkingen gaven de christendemocraten goede hoop op een bevredigende uitkomst. Tevergeefse hoop, bleek achteraf. De PvdA koos uiteindelijk voor een zelfmoordaanval op het kabinet. Maar de sociaal-democratische gelederen waren kennelijk niet zo gesloten als naar buiten toe leek. Benieuwd of ik op dit stukje weer een boze reactie krijg van de PvdA.
