En dan nu een aflevering van ons spelletje: over welk land gaat dit citaat? Eerste ronde: ‘Alle politieke partijen worden gewaarschuwd geen onheil aan te richten, want wij weten dat er velen zijn die de rust in het land willen verstoren.’

Het goede antwoord: Faustino Mazango, plaatsvervangend hoofdcommissaris van politie van Zimbabwe tijdens de persconferentie waarop hij bekendmaakte dat bijeenkomsten van verkiezingsoverwinnaar Morgan Tsvangirai werden verboden.

Door naar de tweede ronde: ‘We hebben een systeem dat op geen enkele wijze in staat is beslissingen en verantwoordelijkheid te nemen. Een systeem met versplinterde partijen. Het land is moe en ziek.’ Een citaat van de Romeinse burgemeester Walter Veltroni die met zijn Democratische Partij dit weekend probeerde Silvio Berlusconi te verslaan. Hij droomde hardop van een land dat niet door louche zakenmannen, neofascisten, Noord-Italiaanse separatisten en gangsters van de Cosa Nostra wordt geregeerd.

Tijd voor de finale: ‘Er dreigt een uitholling van de democratische rechtsstaat van binnenuit. Die interne dreiging zou wel eens groter kunnen zijn dan de externe dreigingen.’ Wie luidt dit keer de alarmbel? Onderkoning Her­man Tjeenk Willink bij de presentatie van het jaarverslag van de Raad van State. Het vertrouwen van de Neder­landse burger in de democratische rechtsstaat is afgebrokkeld, waarschuwde de hoogste adviseur van Hare Majes­teit. Het wantrouwen tegen de bestuurders is toegenomen. Dichtgetimmerde regeerakkoorden en partijleiders die elkaar in campagnetijd verketteren en daarna dood­leuk samen zitting nemen in het kabinet – het heeft eraan bijgedragen dat burgers het niet meer kunnen volgen. Met ontevredenheid en polarisatie in de samenleving als gevolg.

Overdrijft Tjeenk Willink? Nee. Natuurlijk steekt Nederland gunstig af bij Afrikaanse bananenrepublieken waar bejaarde guerrillastrijders weigeren zich bij de verkiezingsuitslag neer te leggen of bij mediterrane landen die door corrupte politici en maffiosi worden geregeerd. Maar dat de democratische rechtsstaat aan erosie onderhevig is, valt niet te loochenen. Roep in de Passenger Terminal dat je bij de vorming van je nieuwe lijst geen beroep zult doen op leden van de Haagse elite en de opiniepeilers geven je twintig zetels. Maak in de Kamer premier Balkenende en minister Hirsch Ballin van Justitie voor leugenaars uit en één derde van de Nederlanders gelooft je. Loop miljonairsbeurzen en recepties van vastgoedbonzen af en mijd intussen Kamerdebatten omdat je geen zin hebt in ‘Haags geneuzel’ en je kostje is tegenwoordig gekocht.

Na het Wilders-debat en de lancering van Trots op Nederland flink wat websites bekeken. Ik zou niet graag in de schoenen van de traditionele Haagse politici staan. Van GeenStijl tot Spitsnieuws en FOK! – overal worden dezelfde oordelen geveld. Balkenende is een zeikerd, een sukkel en een Chamberlain die zijn land aan de islamofascisten verkwanselt. Hirsch Ballin een hypocriete christenhond. Wouter Bos wordt ludiek met Wou­ter Boslim aangeduid. De regering bestaat uit een stelletje malloten, de Kamer uit rapaille en schorremorrie. Zelfs op de sites van de oerfatsoenlijke NOS en het degelijke dagblad Trouw roeren de boze burgers zich. Ze gaan er voetstoots van uit dat niet Wilders maar de regering heeft gelogen over de notitie van Nationaal Coördinator Terrorisme­bestrijding Joustra. ‘Het kabinet liegt en draait, daar heb ik mijn buik vol van,’ meldt Forte de NOS. PAOST712 kondigt vast aan dat hij bij de eerstvolgende gelegenheid op de PVV zal stemmen. Bij Trouw maakt Raaf uit Nijmegen de Kamerleden voor een ‘gedegenereerd zooitje slapjanussen’ uit. Lion Cachet uit Den Haag houdt het op ‘een kliek die met list en bedrog slechts de eigen belangen veilig stelt.’ Wie zal Tim uit Houten tegenspreken als hij de opmerking plaatst: ‘Ik ben van mening dat we te maken hebben met een ernstige gezagscrisis in Neder­land’?

Herman Tjeenk Willink gaat ervan uit dat de gemoederen in de samenleving zo hoog oplopen doordat in de Ka­mer het debat over belangrijke onderwerpen ontbreekt. Daar moet verandering in komen, meent de vice-president van de Raad van State. Makkelijker gezegd dan gedaan. Partijleiders Balkenende, Bos en Rouvoet zitten samen in het kabinet. Hun geestverwanten in de Kamer mogen hen niet onnodig voor de voeten lopen. Bij de formatie werd besloten het onderzoek naar Irak, de hypotheekrenteaftrek en de huurliberalisatie van de agenda af te voeren. In één jaar reli-rode coalitie zijn er nog meer taboes bijgekomen: het Europees referendum, het ontslagrecht, de kernenergie. Het schimmenspel rond de notitie van Joustra over de inhoud van Fitna is voor veel burgers de druppel geweest die de emmer deed overlopen: ze geloven de regering niet meer. Het vertrouwen in de democratische rechtsstaat dreigt te worden ondermijnd, signaleert de onderkoning. Een understatement. Op internet begint Nederland nog het meest te lijken op een open riool.