Het lijkt een slag der giganten, China en de VS, met een zoekmachine als breekijzer.

Afgelopen tijd is supermacht-in-wording China vijf keer in het nieuws geweest. Wel vijfhonderd keer natuurlijk als je de berichten over de groeicijfers van de economie meetelt. Vijfduizend keer als je aardbevingen en stuwdammen, luchtvervuiling en kinderarbeid, roof van grondstoffen uit wingewest Afrika, de Chinese boosheid over de Dalai Lama, de Oeigoeren, of het weigeren mee te doen aan sancties tegen Iran of de opbouw van Afghanistan zou meetellen.
Dat doen we nu even niet.

1) Ik begin klein. Niet klein voor de werknemers van de scheepsschroevenfabriek Wärtsila, die vestigingen heeft in Drunen en Zwolle, want die verliezen hun baan omdat de productie naar China zal worden overgeheveld. Een strategische keuze van het bedrijf of van China zelf? De slapende draak ontwaakt, zoekt de wereldzeeën op, wil een vloot bouwen en zou als eis hebben gesteld dat het de boten inclusief scheepsschroeven in China laat bouwen. Staatssecretaris van Economische Zaken Frank Heemskerk dreigde direct met een klacht tegen China wegens protectionisme bij de Wereldhandelsorganisatie.

Nog niet zo lang geleden verbaasde hij zelf vriend en vijand met een pleidooi voor vakantieprotectionisme (allemaal met vakantie naar Zeeland) als medicijn tegen de economische crisis, dus erg sterke papieren heeft hij niet. Toen Wärtsila nog Lips Drunen heette, maakte het ook puike scheepsschroeven voor de fregatten van de Koninklijke Marine, nóóit dachten de aannemers er ook maar een seconde aan om die dingen in het buitenland aan te besteden. Eigen land eerst, tegen elke prijs. Laten we maar niet heiliger dan de paus zijn. China is niet heiliger dan wijzelf.

2) China verlangt dat de Europese Unie het wapenembargo tegen het land opheft. Dat embargo is als straf ingesteld in 1989, toen Chinese repressie op het Plein van de Hemelse Vrede een eind maakte aan de studentenopstand, wat je als een begin van een Chinese bevrijding zou kunnen beschouwen.

De EU is verdeeld over het embargo. Wapenproducerende landen willen het wel opheffen, want China is een van de weinige groeimarkten in deze barre tijden. En dat Plein van de Hemelse Vrede ligt toch al twintig jaar achter ons? Andere landen vinden China nog steeds een griezelige dictatuur, wijzen op Tibet en de Oeigoeren, en willen principieel vasthouden aan het exportverbod. Nederland neigde een paar jaar geleden naar 'opheffen'. Misschien kan Frank Heemskerk daar ook een uitspraak over doen, misschien zou hij scheepsschroeven tot 'wapens' kunnen verklaren. Of zijn scheepsschroeven heiliger dan wapens?

3) China is woedend op de regering-Obama, die voor zes miljard dollar wapens gaat verkopen aan Taiwan. 'Slecht voor de betrekkingen,' dreigt Beijing. Taiwan ís China, zegt het volkenrecht, dus je levert geen wapens aan een Chinese provincie, net zomin als China duikboten aan Californië mag leveren. Maar de VS doen dat al een halve eeuw wél, en zelfs Obama zet die lijn voort.

Het spannende is natuurlijk dat er, naarmate China machtiger wordt en het de VS met zijn enorme dollaroverschotten heel lastig kan maken, ooit een moment komt waarop de tijger zijn tanden zal laten zien. China is niet heiliger dan Obama.

4) China heeft verschrikkelijk veel geld. Zoveel, dat het met gemak Griekenland uit de schulden zou kunnen helpen. Een land dat jarenlang zijn boekhouding heeft vervalst en nu een verschrikkelijke staatsschuld heeft, alle euroregels heeft overschreden en de broekriem niet een gaatje moet aanhalen, maar een tijdje op een Spartaans dieet moet, heeft naar verluidt als een bedelaar in China om hulp gevraagd.

China hapt misschien wel toe, als de andere eurolanden garant willen staan. China als redder van de zwakke eurolanden... Is het raar dat de Chinezen uitgerekend nu over opheffing van dat wapenembargo willen praten? China is niet heiliger dan de Spartanen voor de Atheners.

5) China censureert het internet. Een miljard Chinezen willen vrijuit kunnen googlen, maar Google zwichtte een paar jaar geleden voor de markt en betaalde met een Chinees filter op haar zoekmachine. Nu wil Google er vanaf, is kampioen van de vrijheid, en eist met rugdekking van Hillary Clinton een vrije informatiemarkt.

China is boos en spreekt over informatieimperialisme. Het lijkt op een slag der giganten, de komende (China) en de gaande (VS), met een zoekmachine als breekijzer. De Chinese elite vreest dat het hek van de dam is als elke Chinees straks op zijn scherm de geschiedenis van de Culturele Revolutie en Tiananmen kan lezen en erover gaat bloggen. De heilige oorlog lijkt begonnen. Maar zal het vuur heiliger zijn dan de dollars? Die sleutel ligt in China.