Mocht u het de komende weken wat rustiger hebben, dan is het een goed idee om uw energieleverancier een handje te helpen. Die bedrijven worstelen namelijk met hun inkoopbeleid. Ze vinden het lastig uit te leggen waar hun stroom vandaan komt en hoe deze is opgewekt. Terwijl dit nogal wat uitmaakt.

Als gemiddelde consument koopt u jaarlijks voor zo'n 850 euro elektriciteit en ontvangt hiervoor zo'n 3500 kilowattuur stroom. Nu wordt ongeveer de helft van de Nederlandse elektriciteit opgewekt met aardgas, zo'n dertig procent met kolen en tien procent met (buitenlandse) kerncentrales. Nog geen vier procent is duurzame energie.

Als u nog grijze stroom koopt, wordt duizend kilowattuur van uw elektriciteit opgewekt met steenkool. Een centrale moet hiervoor zo'n vijfhonderd kilo kolen verstoken. De kans is dus groot dat uw energiebedrijf, speciaal voor u, jaarlijks vijfhonderd kilo steenkool laat opstoken. En steenkool, dat weet u, dat is smerig spul. Kolen gooien hoge ogen in het rijtje producten-die-je-niet-zou-moeten-kopen. Kolen zijn fouter dan foute chocolade, foute koffie en fout hout. En wel hierom.

Ten eerste is steenkool een van de vuilste brandstoffen. Hoe efficiënt moderne kolencentrales ook zijn, de uitstoot van CO2 blijft enorm. Kolencentrales zijn fouter dan alle Hummers bij elkaar.

Ten tweede komen de meeste kolen uit landen waar bedrijven weinig rekening houden met de schade die steenkoolwinning aanricht aan mens en milieu. Netwerk had vorige maand twee reportages over de kolenwinning in Zuid-Afrika en Colombia. De boodschap: daar sterven de inwoners opdat Nuon, Essent, E-ON en Electrabel hun centrales kunnen stoken. Steenkool is bijna net zo fout als diamanten en cocaïne.

Ten derde kost steenkool jaarlijks miljarden subsidie. Rutte grapt graag dat windmolens op subsidie draaien, kolencentrales en -mijnen doen dat evengoed. In Europa subsidiëren landen hun mijnen met miljarden euro's. In 2003 ging het om 6,4 miljard euro per jaar, in 2008 was het 3,2 miljard, aldus de Financial Times.

Onder druk van mensenrechtenorganisaties en milieuclubs begint de Europese politiek de buik vol te krijgen van steenkool. Er zijn pogingen om de wantoestanden tegen te gaan. Zo kwam de EU vorige week met een plan om per 2014 alle subsidies aan Europese kolenmijnen te verbieden. Dit betekent praktisch het einde van een groot deel van de Europese kolenmijnbouw. Het verbod is een opmerkelijke actie van de EU, ooit begonnen als EGKS: Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal.
Kees Vendrik van GroenLinks heeft in zijn laatste dagen als parlementariër een initiatiefwet klaargezet om steenkolenbelasting in te voeren. Dit om de bouw van nieuwe kolencentrales op de Maasvlakte en bij de Eemshaven te ontmoedigen. Over dit voorstel is nog niet gestemd.

Wel wil een meerderheid van de Kamer dat Nederlandse bedrijven voortaan verplicht worden om duidelijk te maken waar ze hun kolen vandaan halen. CDA-Kamerlid Ger Koopmans werkt aan een initiatiefwet. Dit naar aanleiding van de Netwerk-uitzending waarin de bedrijven niets zinnigs konden zeggen over hun eigen inkoopbeleid. EnergieNed, de branchevereniging van energiebedrijven, heeft intussen aangegeven dat de sector 'de urgentie en noodzaak van verantwoorde winning van steenkool' wel voelt. Maar vooralsnog geven de bedrijven geen openheid.

Dus dacht ik: misschien fijn als wij - consumenten - een handje helpen. Het lijkt me goed als u uw leverancier eens belt, of mailt, of een brief schrijft. U kunt dan vragen naar de manier waarop uw energie wordt opgewekt. Het toverwoord in deze is: 'brandstofmix'. Als de mix steenkool bevat, informeer dan waar het vandaan komt. Zo helpt u uw energiebedrijf inzicht te krijgen in het eigen inkoopbeleid. Bevallen de antwoorden niet, stap dan over naar een andere leverancier. Eentje die bijvoorbeeld groene energie levert en waarbij de 'brandstofmix' bestaat uit honderd procent waterkracht. Dat zal de foute kolenstokers leren.