Mark Rutte: 'Het wordt tijd voor een andere kijk op de wereld. Het wordt tijd voor de Groen Rechtse agenda: een agenda gericht op de economie van de toekomst. Groen Rechts is een manier van denken. Eén die uitgaat van kansen en de vaststelling dat economie en milieu niet tegengesteld zijn. Groen Rechts gaat over energie, water, leefomgeving en natuur. Maar, Groen Rechts gaat bovenal over een moderne economie die oplossingen creëert in plaats van problemen uitvergroot.'

Aan het woord is onze nieuwe premier in de zomer van 2008 in zijn pamflet Groen Rechts. Als wankelende VVD-leider poogt hij op dat moment mee te profiteren van de klimaatzorgen van de Nederlandse kiezer. Nu heeft Rutte zijn eigen kabinet en is er in het regeerakkoord van Groen Rechtse ambities weinig meer te bespeuren.

Neem om te beginnen het percentage groenestroomproductie. In 2020 moet dat twintig procent zijn, zo is in EU-verband afgesproken. Dat was ambitieus voor Nederland, dat met slechts vier procent duurzaam opgewekte energie een van de minst groene landen van Europa is. In plaats van in actie te komen, verlaagt Rutte de doelstelling voor Nederland naar veertien procent groene stroom in 2020.

De beoogde vermindering van de CO2-uitstoot staat nog wel op twintig procent in 2020. Maatregelen die dit doel dichterbij brengen ontbreken echter. Rutte zet in op kernenergie, dat qua CO2-uitstoot gunstiger is dan kolen of gas. Maar de kerncentrales die CDA en VVD willen bouwen, zijn in 2020 echt nog niet klaar.

Zoals te verwachten snoeit Rutte in de milieusubsidies. De subsidieregeling voor het opwekken van duurzame energie (SDE) wordt vervangen door een beperkte SDE+ regeling, die direct wordt betaald door de stroomgebruiker via een opslag op de energierekening. Wonderlijker is dat Rutte ook de fiscale bevoordeling van groene beleggingen afschaft. Mensen die hun vermogen groen beleggen, zijn nu tot vijfenvijftigduizend euro vrijgesteld van de 1,2 procent heffing op vermogensrendement. Daarbij kunnen ze 1,3 procent van het belegde vermogen jaarlijks aftrekken van hun belastbaar inkomen. Hoewel Rutte juist wil dat privaat geld de groene innovatie aanjaagt, beëindigt hij de fiscale bevoordeling van dit soort investeringen.

Mark Rutte weet dondersgoed dat we in de nabije toekomst te maken krijgen met schaarste van energie en grondstoffen, met klimaatproblemen en de consequenties van de vernietiging van 's werelds ecosystemen. Hij weet ook dat hij het zich niet kan permitteren om niets te doen. Maar biedt dit regeerakkoord nog wel ruimte aan de Groen Rechtse ambities van Rutte? Zeker wel. Ten eerste omarmt Rutte in het regeerakkoord de 'Green Deal', een concept van de progressieve Britse denktank The New Economics Foundation. Het kabinet-Rutte wil zo'n 'Green Deal' sluiten met 'de samenleving' wat betreft het besparen en opwekken van energie. Hoe deze groene overeenkomst eruit zal zien is nog vaag, maar dit punt laat in elk geval ruimte voor Groen Rechtse actie. Zo kan minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie zijn nieuw aangekondigde 'bedrijfslevenbeleid' aangrijpen voor het verduurzamen van de Nederlandse economie.

Verder is er de belofte dat het kabinet het gemakkelijker zal maken om een vergunning te krijgen voor de lokale, kleinschalige productie van energie en warmte. Met wat goede wil zouden we hierin kunnen lezen dat Rutte werk gaat maken van zijn liefde voor het benutten van aardwarmte.

Ten slotte is er nog een puntje waar minister van Financiën Jan Kees de Jager een uitgesproken voorstander van is: het vergroenen van het belastingstelsel. Van De Jager mogen we verwachten dat hij doorgaat met het beleid om via belastingheffing de vervuiler - een beetje - te laten betalen voor de aangerichte milieuschade. De voor een rechts kabinet opmerkelijke aankondiging dat de accijns op benzine wordt verhoogd, is wat dit betreft hoopgevend. Laat dat kwartje van Rutte maar komen, want, zoals de premier zelf al schreef: Groen Rechts gaat over een moderne economie die oplossingen creëert in plaats van problemen uitvergroot.