Niet alleen in Egypte, ook in Europa is een revolutionaire beweging gaande. De betiteling 'revolutionair' komt uit de mond van Herman van Rompuy. Opmerkelijk, want de bedeesde Belg - voorzitter van De Europese Raad - is niet bepaald het type Che Guevara. Toch heeft Van Rompuy het juiste woord gekozen. Het nieuwe Frans-Duitse plan om de eurolanden te verenigen onder een streng economisch bewind is een heuse revolutie.

Wat is er aan de hand? Bondskanselier Angela Merkel en president Nicolas Sarkozy hebben afgelopen week tijdens de Europese Raad aangekondigd dat de 17 regeringsleiders van de eurolanden komende maand concrete stappen gaan zetten om te komen tot hechte economische samenwerking. Dit mag weinig spectaculair klinken, maar bij Duitse analisten kwamen tijdens de persconferentie direct twee woorden boven: 'gemeinsame Wirtschaftsregierung'.

En dat is wel een doorbraak. Merkel moest tot voor kort namelijk niets weten van de 'Europese economische regering' die de Fransen zich al zo lang wensen. Nu is ze dus om, en niet zo'n beetje ook. Ze wil de financiële knoet erover leggen bij de 16 overige eurolanden, blijkt uit een ambtelijk stuk dat vooraf al in Der Spiegel stond. Merkels 'Pakt für Wettbewerbsfähigkeit' moet Europa - naar Duits voorbeeld - weer concurrerend maken en het continent bevrijden uit de schuldencrisis. Merkel en Sarkozy pleiten nu samen voor strengere economische regels voor de eurozone. Denk hierbij aan: het verhogen van de pensioenleeftijd, gelijktrekken van de vennootschapsbelasting of - pijnlijk puntje voor de Belgen - het schrappen van het automatisch laten meestijgen van de lonen met de inflatie.

Het plan is economisch revolutionair omdat de in 1990 gelanceerde EMU (de Economische en Monetaire Unie) nu behalve een monetaire unie (één munt) ook echt een economische unie wordt. Door de financiële crisis en het Griekse drama is het besef doorgedrongen dat het voor de 27 EU-landen geldende Stabiliteitspact niet voldoende is om de financiële stabiliteit van de 17 landen in de eurozone te garanderen. Met haar gemeinsame Wirtschaftsregierung' kan Merkel straks voorwaarden stellen aan de begrotingen van individuele eurolanden. Belangrijk, omdat Duitsland als de grootste economie van de eurozone het diepst in de portemonnee moet tasten als zich problemen voordoen.

Het pact is ook relevant voor de rest van Europa. De EU is met een gezamenlijk jaarinkomen van bijna twaalfduizend miljard euro nu nog de grootste economie ter wereld. De opkomst van met name Azië maakt duidelijk dat Europa serieus werk moet maken van de Wettbewerbsfähigkeit van het continent.

Politiek is het plan van Merkel en Sar-kozy ook revolutionair. Grote stappen voorwaarts worden in Europees verband meestal gezet na Frans-Duitse een-tweetjes. De EMU is te danken aan de afruil tussen Kohl en Mitterand, waarbij Kohl de Duitse eenwording kreeg en Mitterand zijn euro. Nu krijgt Sarkozy zijn economische regering en Merkel haar financieel-economische tucht. Het gesputter van de kleine eurolanden zoals België en Oostenrijk zal Merkel en Sarkozy dan ook niet stoppen.

Onze premier Mark Rutte, die volgens de Financial Times vrijdag ook tot de sputteraars behoorde, kan maar beter meedenken. Meer financiële tucht in Europa is immers in het belang van het relatief degelijke Nederland. Politiek is het verder opmerkelijk dat de economische regering alleen over de 17 eurolanden gaat heersen. De andere 10 lidstaten van de EU mogen van Merkel aanschuiven als ze willen, maar doen niet mee. Met de Wirtschaftsregierung geven Merkel en Sarkozy zo ook invulling aan het idee van een Europese kopgroep, die los van andere lidstaten eigen instituties opricht. Het wordt eerst de 17, en dan de 27. Opvallend detail is dat Merkel en Sarkozy de economische regering van Europa met elkaar regelen in de Europese Raad, zonder de Europese Commissie of het Europese Parlement erbij te betrekken. In de machtsstrijd tussen het Brusselse bureaucratische apparaat van commissievoorzitter Barroso en de Raad van regeringsleiders onder voorzitterschap van Van Rompuy was dit plan dus keihard scoren voor Van Rompuy. Revolutionair.