Daar is eigenlijk helemaal niets op tegen.' Hij zei het echt. Janko de Jonge, bestuurslid van de Orde van Medisch Specialisten, zei vorige week in actualiteitenprogramma Nova dat er 'helemaal niets op tegen' is dat alle specialisten voortaan in loondienst zijn van het ziekenhuis waar ze werken.

Verbazingwekkend. De Jonge was in de studio om commentaar te geven op het plan van minister Klink van Volksgezondheid om het bruto salaris van medisch specialisten te maximeren op 285.000 euro. Klink ziet zich genoodzaakt tot deze budgettering omdat zijn ministerie kampt met miljardentekorten.

Dat de specialisten hier medeverantwoordelijk voor zijn, is bekend. Door ondoordachtheden in het in 2007 ingevoerde financieringssysteem van de Diagnosebehandelcombinatie (DBC) hebben sommige specialisten hun omzet zien verdubbelen. Klink heeft hierdoor de afgelopen drie jaar circa twee miljard euro te veel betaald aan de specialisten.

Zijn plan is het budget voor de specialisten te korten van 2,7 miljard nu tot 1,8 miljard volgend jaar. Met dit geld mogen de ziekenhuizen vervolgens hun specialisten betalen. Dit betekent dat de ruim zesduizend specialisten die een vrij beroep uitoefenen in het ziekenhuis, hun kosten niet meer kunnen declareren bij hun patiënt of diens verzekeraar, maar alleen nog bij het ziekenhuis.

Nu vindt de Belastingdienst ondernemers die declareren bij één klant, geen echte vrijgevestigden maar verkapte loonslaven. Door het plan van Klink dreigen de vrijgevestigde specialisten dus de facto in een loondienstsituatie te belanden. Tot dusverre hebben specialisten, gesteund door de Orde, zich hier altijd fel tegen verzet.

Wat zijn eigenlijk de argumenten voor en tegen het in dienst nemen van medisch specialisten door het ziekenhuis? Er is, om te beginnen, best wat op tegen:

Ten eerste gaan de meeste vrijgevestigde specialisten in loondienst minder verdienen dan ze nu doen. Niet fijn voor de specialisten.

Ten tweede zijn specialisten in loondienst minder productief dan hun vrijgevestigde collega's, zo blijkt uit onderzoek. Als alle specialisten in loondienst gaan, hebben we straks dus meer specialisten nodig.

Ten derde, en dat argument noemde De Jonge ook, raken specialisten die in loondienst treden hun maatschap kwijt. Dit terwijl deze bedrijven een waarde hebben waar toetredende jonge specialisten al gauw enige tonnen goodwill voor betalen. Voor het verlies aan goodwill zullen de specialisten door Klink gecompenseerd willen worden. En terecht.

Het vierde argument was altijd dat de specialisten per se niet wilden. Nu dit van de baan is, kunnen we kijken naar de argumenten vóór loondienst.

Ten eerste leidt loondienst tot kostenbeheersing. In het huidige DBC-systeem hebben specialisten er baat bij zo veel mogelijk patiënten in behandeling te nemen (om een DBC 'aan te maken') en deze mensen zo min mogelijk te behandelen. Dat is in loondienst voorbij.

Ten tweede is de overheid af van het rekenwerk om de tarieven voor de verschillende specialisten te bepalen. Dat is voortaan iets voor het ziekenhuis.

Ten derde is loondienst beter voor de arts-assistenten die bij de specialisten in dienst zijn. Nu hebben de specialisten er belang bij deze jonge dokters zo hard mogelijk te laten werken. Het vierde argument is dat er door loondienst een einde komt aan het eeuwige geharrewar tussen de maatschappen en de ziekenhuisdirecties. Ziekenhuizen kunnen hierdoor doelmatiger werken.

Specialisten in loondienst, daar is dus wel iets op tegen, maar kijkend naar de argumenten vóór, lijkt het op termijn toch beter. Nu de orde er niets meer op tegen heeft, is Klinks hoofddoel - het terugdringen van de kosten - ineens binnen handbereik.

En de waarde van de maatschappen? Die zou de minister ruimhartig moeten compenseren. Daarmee zou Klink dan de specialisten kunnen positioneren als goed gecompenseerde, goed betaalde werknemers. En daar is vanuit het oogpunt van doelmatige zorg werkelijk niets op tegen.