Pusht de pers de PVV?

14 augustus 2010
Leestijd:

De macht van de pers in de berichtgeving over de PVV is onderzocht. Met een merkwaardige conclusie.

Zelden zo'n merkwaardig werkje gelezen als Het mediapodium van Wilders, het vorige week verschenen rapport van De Nederlandse Nieuwsmonitor. Dit wetenschappelijk instituut, opgericht in 2005, heeft tot taak de vaderlandse pers te bestuderen. Nobel streven: 'het transparant maken van het nieuwsproces voor een breed publiek'.

Ditmaal viel de leider van de Partij voor de Vrijheid de eer te beurt. Centrale vraag: hoeveel aandacht kreeg hij sinds 2004 in welke organen? En wie bood hem in verkiezingstijd 'het grootste podium'?

Interessant, evenzogoed. Eclatante zetelwinst alléén kan deze onderzoeksdrift immers niet verklaren. Bij mijn weten heeft het instituut, om maar wat te noemen, nimmer een heel rapport gewijd aan het succes van Jan Marijnissen. Terwijl deze leider toch ooit het zeteltal van zijn partij nóg spectaculairder wist op te stuwen: van negen in 2003 naar vijfentwintig in 2006. Wilders sprong bij de laatste Kamerverkiezingen van negen naar vierentwintig. Als 16,6 procent van de stemmers stemt op stevig links, kortom, ligt de wetenschap daar niet wakker van. Als 15,5 procent van de stemmers stemt op stevig rechts vindt zo'n instituut het hoog tijd voor kritische analyse.

De Nederlandse Nieuwsmonitor staat daarin beslist niet alleen. Ook UvA-hoogleraar cultuur en media Frank van Vree betoogde vorige week in De Groene Amsterdammer dat de journalistiek 'een flinke bijdrage' heeft geleverd aan de veranderende politieke verhoudingen. De 'etterende wond' die nu is opengebarsten (hij bedoelt de dreigende rechtse coalitie) dankt de natie volgens de professor mede aan het 'angstvallig meedraaien en meedeinen' van de 'serieuze journalistieke media' met de vox populi. Altijd fijn om te horen dat wij, ondanks hardnekkige geruchten, nog zoveel macht bezitten. De vraag is of het ook klopt.

- Altijd fijn te horen dat wij nog zoveel macht bezitten

Het rapport van De Nederlandse Nieuwsmonitor er maar eens bijgepakt. En zie. Uit de verzamelde data blijkt dat de PVV-leider tussen mei 2009 en juni 2010 de meeste aandacht kreeg in de Volkskrant, Trouw en NRC Handelsblad. Gemiddeld een kwart van de politieke berichtgeving in deze dagbladen ging over Wilders. De Telegraaf daarentegen wijdde aan de man slechts achttien procent van zijn Haagse kolommen.

Nu zijn bij mijn weten veruit de meeste lezers van de Volkskrant, Trouw en NRC Handelsblad géén belijdende PVV'ers. Onder Telegraaf-lezers tref je die wel. (Volgens opiniepeiler Maurice de Hond had vorig jaar 43 procent van hen bij de Europese verkiezingen op Wilders gestemd.) Met andere woorden: juist lezers die toch al weinig van 's mans gedachtengoed moeten hebben, lazen tussen mei 2009 en juni 2010 vrijwel dagelijks over hem. En juist lezers die hem grosso modo toch al welgezind zijn, werden door hun krant veel minder bediend. Ook pikant: alle vier de dagbladen besteedden in deze periode relatief de meeste aandacht aan de lijsttrekkers van PvdA en CDA, die bij de verkiezingen zouden verliezen. En aan de VVD-leider, de man die als de grote winnaar zou eindigen, relatief de minste.

Mij lijkt de conclusie even pijnlijk als glashelder: het maakt hoegenaamd niets uit of de kranten veel dan wel weinig, zuinig dan wel gul, negatief dan wel positief berichten over welke partijleider dan ook. Als de geschreven pers al ooit de macht bezat om het kiezersvolk te beïnvloeden, dan is ze die inmiddels lelijk kwijtgeraakt. Maar wat concluderen de onderzoekers op de laatste pagina? 'Wat betreft een Haagse [sic] huwelijk tussen pers en politiek kan de PVV nog steeds rekenen op een harem.'

Wie het begrijpt, mag het zeggen




[reageren]

Over Elma Drayer

Elma Drayer (Drachten, 1957) is sinds april 2010 mediacolumnist.

Column

Elma Drayer

De NOS in Israël

Heel vreemd: de NOS is schuldig aan Israëlpropaganda én anti-Israëlberichtgeving.

Interview

Sander Donkers

Trafassi's Edgar Burgos

Surinaams Goud: Trafassi en de anderen

Interview

Carolina Lo Galbo

De belofte van Harper’s Bazaar-hoofdredacteur Cécile Narinx

Interview Cécile Narinx: ‘Misschien ben ik wel heel burgerlijk’

Dit is goed! Ik ontvang graag wekelijks verhalen in mijn inbox

E-mailadres *
Ja, ik wil graag de VN Nieuwsbrief ontvangen

Neem nu een
abonnement
Jaar
Half jaar
Kwartaal
Proef
Papier en digitaal
Alleen digitaal