Hoogleraar en zakenman Roel Pieper schrijft in zijn column in Het Financieele Dagblad dat de ‘economische dip van de afgelopen jaren’ een adempauze bood. Maar er staat ons op dit moment volgens de voormalige kroonprins van Philips maar een ding te doen: ‘Nú een bedrijf starten.’
Doe dat maar af als preken voor eigen parochie.

Pak dan een doodgewone NRC.Next, de ochtendkrant van NRC Handelsblad, in dit geval die van 16 augustus. Pagina 13: ‘Iedereen z’n eigen webwinkel’ luidt de kop. Al dan niet naast hun baan beginnen steeds meer mensen een webwinkel (die uitsluitend via internet verkoopt). Stand: eenenvijftighonderd (deeltijd)ondernemers. Iets minder dan de helft hiervan is in 2005 gestart, dus de groei is spectaculair. Een paar pagina’s verder in dezelfde editie: ‘Liever een eigen bedrijf dan biertjes tappen.’ Steeds meer studenten beginnen een eigen bedrijf. Volgens Jong MKB Nederland staat de teller op drieduizend studentenondernemingen. NRC.Next schrijft dat ‘het tij gunstig is’: steeds meer hbo’s en universiteiten bieden faciliteiten aan studenten die willen ondernemen.

Naast de feiten is ook de ruime aandacht die NRC.Next aan deze ontwikkelingen besteedt interessant. De redactie denkt – blijkbaar -– dat de doelgroep van de krant (hoogopgeleide twintigers en dertigers) graag over ondernemerschap wil lezen.

Meer? RTL7 begon eerder deze maand met het werven van ondernemers voor het tv-programma Booming Business, waarin ondernemers (in spe) hun bedrijfsplan zullen voorleggen aan een jury van deskundigen. Alle kranten berichtten vorige week uitgebreid over de verdrievoudiging van het aantal organisatieadviesbureaus in de afgelopen tien jaar.
De media, zou u narrig kunnen opmerken, benoemen wel vaker een trend.

De politiek dan. Het huidige kabinet-Bal-kenende, ontstaan in de voorzomer na het afscheid van coalitiepartij D66, moest en zou in elk geval op twee punten missionair zijn: de (feest)begroting voor 2007 én het plan van Joop Wijn voor de verlaging van de winstbelasting voor grote maar ook voor kleine en startende ondernemers. Dat is gelukt, wat niet alleen wil zeggen dat de VVD en het CDA er voor waren, maar ook dat er in de Kamer ruime gedoogsteun voor het plan-Wijn is.
Politiek en media apen elkaar wel vaker na, zou u kunnen opmerken.

Zullen we dan maar naar de feiten kijken? Op de website van het Centraal Bureau voor de Statistiek (www.cbs.nl) staan bij het thema bedrijfsleven/aantal bedrijven vijf publicaties van het afgelopen jaar. Vier ervan gaan over de groei van het ondernemen. Naast de organisatieadviseurs van vorige week, handelen de publicaties over de groei van het aantal hoveniers (hun aantal groeide de afgelopen tien jaar met tachtig procent), over schoonheidssalons (groei tweeënzestig procent in de afgelopen tien jaar) en de toename van het ondernemerschap onder allochtonen. In vijf jaar tijd nam het aantal niet-westerse allochtone ondernemers in Nederland toe met dertienduizend tot zevenenveertigduizend.

Snelgroeiende sectoren zijn er altijd geweest. Hoe zit het met het totaal?
In 2005 is het aantal startende ondernemingen spectaculair gegroeid. Volgens de Kamer van Koophandel ging het om wel tachtigduizend bedrijven, maar het veel strengere CBS halveert dat aantal. Die ruim veertigduizend nieuwe ondernemingen zijn echte starters, waarbij naamsveranderingen, fusiebedrijven, verkochte ondernemingen en dergelijke niet meetellen. Niettemin is het met afstand de sterkste groei van het aantal ondernemingen in de afgelopen tien jaar (zie grafiek). In het eerste kwartaal van 2006 heeft deze trend zich doorgezet met 12.200 starters. Ze starten en gaan failliet, dus die gegevens zeggen weinig over het totaal aantal ondernemingen, merkt u nog steeds kritisch op.

Zo is dat. Kijken we daarom naar de ontwikkeling van het totale aantal bedrijven, dan blijft de trend evident zichtbaar: tien jaar geleden telde Nederland rond de zeshonderdduizend ondernemingen, nu bijna driekwart miljoen (zie grafiek).
In Nederland moet de conclusie nu wel luiden, neemt het aantal ondernemers toe.

Hun aantal groeit sneller dan de bevolking, sneller ook dan de economie als geheel. En als dat de maatstaf is, verandert Nederland dus inderdaad in een land van ondernemers. Zo slecht hadden de media en de politiek dat dus helemaal niet gezien.

Tegelijkertijd is Nederland mentaal nog vooral een land van werknemers. Dat geldt voor al die media die nu leuke ondernemersonderwerpen aansnijden: met uitzondering van Het Financieele Dagblad berichtten ze abominabel over Joop Wijns plannen voor de winstbelasting. Het geldt ook voor de meeste politici, die ondernemerschap prediken, maar werknemerschap belonen. Zet de groei van het aantal ondernemers door, dan verandert dat allemaal vanzelf. Kwantitatieve veranderingen krijgen altijd kwalitatieve gevolgen.