Ja, dat is geweldig. Want zo'n bewegend plaatje bestaat al, en is te bekijken op de website van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De feitenverzamelaars van het CBS noemen het de Conjunctuurklok (zie: www.cbs.nl en zoek op conjunctuurklok).

Papier beweegt niet, en daarom heeft grafiekenmaakster Bianca Leendertse van B-Graphic van de klok een foto gemaakt (zie grafiek). We zien twee lijnen die de klok indelen in vier kwadranten. De verticale lijn geeft aan of de waarde van de economische grootheid waar we naar willen kijken zich boven of onder de trend bevindt. De horizontale lijn geeft aan of de waarde van de grootheid stijgt of daalt. Bevindt een grootheid zich rechtsboven, tussen 12 en 3 uur, dan geldt dus: de waarde is boven het langjarige gemiddelde en groeit nog bovendien. Noem dat het zomerkwadrant. Volgens de meest recente cijfers van het CBS geldt dat dus voor het aantal banen.

Voor het kwadrant linksboven (tussen 9 en 12), geldt dat de waarde van de grootheid nog wel boven het langjarige gemiddelde is, maar dat die waarde aan het afnemen is - voor de rente is het nu herfst. Tussen 6 en 9 ligt de waarde onder het gemiddelde en krimpt nog bovendien - het is nu winter voor de consumptie, de uitvoer, het nationaal inkomen en voor het consumentenvertrouwen. En rechtsonder, tussen 3 en 6, begint de lente: sorry, maar dat zit er nu even niet in.

Deze vier kwadranten beschrijven in feite de gang van een golfbeweging, en dat is precies zoals de economie zich in de loop der tijd beweegt. Op de website kunnen we de klok van de conjunctuur laten lopen vanaf elk gewenst moment in de tijd, voor elke grootheid die we willen.

Kies je bijvoorbeeld het nationaal inkomen en het aantal banen, en laat je de klok vanaf 1990 tot vandaag afspelen, dan zie je beide grootheden tegen de klok in rondjes draaien, waarbij het aantal banen het nationaal inkomen lijkt te achtervolgen - met de zwabbergang van een dronken matroos, dat wel. Laat je de twee vertrouwensindicatoren, van producenten en consumenten, ronddraaien met het nationaal inkomen, dat lopen de vertrouwensmaten duidelijk voor op het inkomen. Dat begint dus al op een redenering te lijken: vertrouwen loopt voor op het nationaal inkomen; nationaal inkomen loopt voor op de arbeidsmarkt.

De huidige stand van de conjunctuurklok is bepaald ongunstig. Van alle vijftien grootheden die de klok kan laten zien - van de rente tot het aantal faillissementen, van de uitzenduren tot de vacatures - , liggen er nu negen in het winterkwadrant. Voor vijf variabelen is het herfst, en alleen het aantal banen staat nog op zomer. Omdat we net hebben gezien dat de arbeidsmarkt doorgaans achter de feiten aanloopt, kunnen we concluderen: de arbeidsmarktvariabelen die nu nog zomers of herfstig ogen, zakken binnenkort ook naar de winter.

Hoe gaat het verder? Wat brengt de toekomst? Op die vraag geeft de Conjunctuurklok helaas geen antwoord, anders dan door de suggestie van de historische patronen in de klok. De reden hiervoor is dat het CBS (uitsluitend) gaat over het (recente) verleden. De toekomst bekijken is het exclusieve terrein van het Centraal Planbureau (CPB), dat deze week het Centraal Economisch Plan publiceerde - een winters verhaal overigens. Je zou willen dat het CBS en het CPB de handen ineenslaan, zodat verleden en verwachte toekomst in één bewegend beeld zichtbaar worden.

Is de Conjunctuurklok zoals die nu is al opwindend genoeg, met een koppeling aan toekomstverwachtingen zou de grens van economische softporno ruimschoots worden overschreden.